Wraz z trzynastym tygodniem rozpoczyna się drugi trymestr ciąży. Narządy dziecka są już uformowane; teraz nastąpi intensywny wzrost rozmiarów i wagi płodu. Jednocześnie skończą się gwałtowne burze hormonów, dokuczające dotąd przyszłej mamie, a najbardziej nieprzyjemne objawy ciąży odejdą w niepamięć.

Wymiary dziecka w 13. tygodniu

Trzynasty tydzień ciąży to moment, w którym dziecko powinno mieć już około 8 cm długości, a waga płodu wynosić mniej więcej 21-29 gramów. Od 13. tygodnia tempo wzrostu poszczególnych dzieci jest bardzo zróżnicowane. Jeśli wymiary twojego maleństwa nieco odbiegają od tych podawanych w tabelach, nie ma więc powodu do obaw. Z tego też powodu dokładne określenie wieku ciąży w oparciu o wielkość płodu staje się niemożliwe. Od tej pory lekarz będzie kontrolował bardziej harmonijność rozwoju i odpowiedniość pojedynczych wymiarów niż ich wielkość.

Jak wygląda dziecko w 13. tygodniu ciąży?

Trzynasty tydzień to okres wzmożonego wzrostu płodu. Oczy, nosek i broda dziecka są coraz wyraźniej ukształtowane, a jego uszka wędrują na boczną część głowy. Twarz zyskuje więc charakterystyczny wygląd; także rozwój tułowia przebiega w szybszym tempie, jednak główka wciąż pozostaje nieproporcjonalnie duża (zajmuje około 1/3 długości małego ciała).

Coraz lepiej widać zewnętrzne narządy płciowe. W wielu przypadkach badanie USG może już potwierdzić męską płeć. Jeśli dziecko jest dziewczynką, w jej jajnikach znajdują się prawie dwa miliony jajeczek. Od tej pory ich liczba będzie już zawsze spadać, a z chwilą osiągnięcia dojrzałości płciowej zmaleje aż dziesięciokrotnie.

Jeśli chodzi o ułożenie dziecka, rozwijają się mięśnie karku, więc główka trzyma się bardziej prosto. W trzynastym tygodniu maleństwo posiada już indywidualne linie papilarne. Narządy płodu wykonują wiele funkcji – trzustka wytwarza insulinę, serce pompuje 30 l krwi na dobę, wykształcone są też nerki. Wciąż kostnieją chrząstki – powstają kości długie kończyn, żebra i czaszka.

Co ciekawe, w 13. tygodniu zwiększa się ilość tzw. płynu owodniowego. Odpowiada on za stałą temperaturę ciała oraz łagodzenie wstrząsów i urazów, a przy tym pozbawia dziecko poczucia własnego ciężaru. Stąd też coraz większa aktywność i wzmożone ruchy dziecka. Twój maluch porusza kończynami, kuli się i prostuje, a przy tym sprawnie wpycha kciuk do swojej buzi! Większa ilość płynu owodniowego ma też inne skutki, w tym wyraźnie powiększony brzuch matki.

13. tydzień ciąży: ruchy dziecka

W trzynastym miesiącu ciąży dziecko jest już bardzo aktywne. Ponieważ płód jest jeszcze bardzo malutki, ma w brzuchu mamy mnóstwo miejsca i może szaleć do woli. Maluszek nie pozostaje w bezruchu dłużej niż 15 minut i porusza się praktycznie przez cały czas – o ile nie śpi. Taki ruch jest dla niego bardzo dobry, ponieważ rozwijają się małe mięśnie i poprawia się koordynacja ruchowa małego człowieka. Na tym etapie ciąży maluszek potrafi już złapać swoje nóżki czy rączki, dotyka ścianek worka owodniowego, a czasami ściska pępowinę. Dodatkowo u dziecka wykształciła się już umiejętność reagowania na bodźce, więc gdybyś tylko dotknęła malucha, odwróciłby główkę w Twoją stronę.

Oprócz ciągłych ruchów całego ciała, dziecko potrafi poruszać oczami. Reaguje również na dźwięki, mimo, że jego uszy nie są jeszcze do końca wykształcone. Maluch czuje również wibracje pochodzące z otoczenia. Mięśnie twarzy rozwijają się w szybkim tempie, dlatego też maluch robi różne miny, może już otwierać i zamykać usta, marszczyć się i krzywić. Kształtują się struny głosowe, dzięki czemu od razu po urodzeniu maluszek będzie w stanie krzyczeć i płakać.

13. tydzień ciąży: USG

Ten czas to właściwie ostatnia chwila, żeby wykonać badania prenatalne. Jeśli do tej pory ich nie zrobiłaś, lekarz powinien je zlecić właśnie w tym momencie. Takie badania wykonuje się głównie po to, żeby mieć pewność, że dziecko rozwija się prawidłowo i by móc spać spokojnie. O badania warto zapytać również, gdy nikt w Twojej rodzinie albo rodzinie ojca maleństwa nie cierpiał na choroby genetyczne. Badania prenatalne powinny wykonać szczególnie kobiety ciężarne powyżej 35. roku życia, ponieważ są one w grupie podwyższonego ryzyka. USG genetyczne jest nieinwazyjne i w pełni bezpieczne dla mamy i dziecka. Pozwala ono określić, jakie jest ryzyko wystąpienia wad wrodzonych, takich jak zespół Downa, Patau, Edwardsa czy Turnera.

Trzynasty tydzień, a dolegliwości

  1. U większości kobiet 13. tydzień oznacza ustąpienie najbardziej nieprzyjemnych objawów. Dlatego też mawia się, że od tego momentu rozpoczyna się “miesiąc miodowy” ciąży. Niestety zdarza się, że niektóre mamy cierpią na dolegliwości charakterystyczne dla pierwszego trymestru nawet w 20. tygodniu.
  2. Jednocześnie w 13. tygodniu może pojawić się uczucie ciągnięcia w pachwinach, związane z powiększaniem się macicy i rozciąganiem odpowiednich więzadeł. Jest to ból fizjologiczny i – wbrew obawom niektórych mam – nie wskazuje na poronienie.
  3. Trzynasty tydzień to też dalszy wzrost łożyska. Może to spowodować uczucie zmęczenia oraz zawroty głowy (zwłaszcza przy wstawaniu z łóżka lub z wanny). Ponieważ jednak organizm jest już bardziej przystosowany do ciąży, zmęczenie powinno pojawiać się rzadziej niż wcześniej.
  4. Niestety, wciąż rosnące piersi i brzuch oznaczają duże prawdopodobieństwo wystąpienia pierwszych rozstępów. Warto więc wyposażyć się w specjalne kosmetyki do pielęgnacji przeznaczone dla ciężarnych. Zwiększą one elastyczność skóry, choć trzeba przyznać, że przy wrodzonej tendencji do rozstępów trudno będzie ich całkowicie uniknąć. Na skórze mogą być też widoczne naczynia krwionośne – nie martw się jednak, po rozwiązaniu to minie.
  5. W trzynastym tygodniu mogą pojawić się zaparcia i ból brzucha wywołany utrudnionym przesuwaniem się treści pokarmowej. Koniecznie zadbaj więc o zbilansowaną, bogatą w błonnik i włókna dietę.
  6. Ponieważ macica jest już dość duża i stale naciska na pęcherz, prawdopodobnie czujesz ciągłą potrzebę oddawania moczu. Niestety nie można z tym nic zrobić, więc jeśli tylko możesz, korzystaj z toalety. Mimo tego, że czujesz napieranie na pęcherz, nie zmniejszaj ilości przyjmowanych płynów, ponieważ bardzo ważne jest odpowiednie nawodnienie organizmu. Za kilkanaście dni ta uciążliwa dolegliwość zacznie mijać lub chociaż się złagodzi. Będzie to spowodowane tym, że macica znajdzie się ponad spojeniem łonowym, przez co nie będzie już tak mocno naciskać na pęcherz.
  7. Tak jak w poprzednim tygodniu, możliwe, że czujesz, że Twoje serce bije szybciej. Jest to spowodowane tym, że serce pracuje za dwoje i musi rozprowadzać po Twoim organizmie większą ilość krwi niż zazwyczaj. Mimo że tego nie zauważasz, Twoje serce podczas ciąży powiększyło się, a w Twoim układzie krwionośnym krąży o wiele więcej krwi niż jeszcze kilka tygodni temu. Gdy poczujesz, że Twoje serce bije dużo szybciej, postaraj się wyciszyć i uspokoić, ponieważ jeśli jesteś zestresowana może pracować szybciej bez potrzeby. Nie zaszkodzą również regularne pomiary ciśnienia krwi.

13. tydzień ciąży: waga matki

W 13. tygodniu macica ma rozmiar porównywalny do rozmiaru niewielkiej piłki. Powłoki brzuszne są coraz bardziej wypychane do góry, przez co brzuszek staje się coraz bardziej widoczny. Początek drugiego trymestru to czas, w którym rozpocznie się stopniowe przybieranie na wadze. Najlepiej, żebyś przybierała maksymalnie pół kilograma w ciągu tygodnia.

13. tydzień to dobry czas, żebyś zaczęła rozglądać się po sklepach z odzieżą ciążową. Wkrótce Twój brzuszek stanie się na tyle duży, że nie będziesz się dopinała w swoje zwykłe spodnie, dlatego dobrze jest zaopatrzyć się w jakieś luźniejsze ubrania, najlepiej wykonane z naturalnych, lekkich materiałów.

Dobrze sprawdzą się te, które mają możliwość regulacji rozmiaru lub są wykonane z elastycznych tworzyw.

Twoja ciąża jest już coraz mniej zagrożona, ponieważ ryzyko poronienia znacznie maleje. To jednak nie oznacza, że nie musisz uważać na to co robisz i jesz. Nie wykonuj zbyt intensywnego wysiłku, nie przemęczaj się, jedz zdrowo i regularnie. Bardzo często kobiety przyznają, że gdy skończył się pierwszy trymestr, stały się znacznie spokojniejsze i bardziej przekonane do tego, że poradzą sobie z ciążą i macierzyństwem, więc jest to dobry czas na planowanie oraz umiarkowaną aktywność fizyczną.

Co jeśli uporczywe objawy ciąży nie mijają?

Czasami zdarza się, że mimo iż kobieta jest już w drugim trymestrze ciąży i powinna poczuć się znacznie lepiej i odzyskać siły, wciąż czuje się słabo, męczą ją nudności i inne uporczywe symptomy. Może być to spowodowane niewłaściwą dietą. Upewnij się, że dostarczasz swojemu organizmowi odpowiedniej ilości żelaza, ponieważ osłabienie może być spowodowane niedoborami tego pierwiastka. W czasie ciąży bardzo ważne jest spożywanie wielu produktów zawierających dobrze przyswajalne żelazo, ponieważ w tym czasie zwiększa się ryzyko wystąpienia anemii. Poza tym w każdym posiłku powinny znaleźć się owoce lub warzywa, które nie dość, że dostarczą Ci dużej ilości witamin i minerałów, to zawierają dużo błonnika, który ułatwia pracę jelit i zapobiega zaparciom.

Przyczyną złego samopoczucia mogą być również problemy z tarczycą. Dlatego, jeśli jesteś w 13. tygodniu ciąży i wciąż odczuwasz objawy charakterystyczne dla pierwszego trymestru, skonsultuj się z lekarzem i sprawdź poziom hormonu tarczycy. Przesłanką do sprawdzenia poziomu tyroksyny jest również bardzo szybkie przybieranie na wadze, co nie jest dobre dla Ciebie ani dziecka, ponieważ może prowadzić do cukrzycy oraz wielu innych powikłań. Niedoczynność tarczycy, oprócz ciągłego zmęczenia i szybkiego tycia, może wywoływać łuszczenie się skóry, obrzęki oraz bóle mięśni. Niedobór hormonów tarczycy w ciąży niestety bardzo łatwo przeoczyć, myląc objawy niedoczynności z objawami ciąży. Dlatego warto wykonać niezbędne badania i uniknąć możliwych komplikacji w trakcie ciąży i połogu. Objawy nadczynności tarczycy są znacznie łatwiejsze do zidentyfikowania, ponieważ są to na przykład bezsenność, zdenerwowanie, nadmierna drażliwość oraz chudnięcie, które nie powinno mieć miejsca w drugim trymestrze ciąży.