Komplet mleczaków to 20 zębów, po 10 w szczęce i żuchwie. Przed ukończeniem 3 lat większość z nich jest już na swoim miejscu. Ostatnie utrzymują się do ok. 12. roku życia. Tak więc przez ponad 6 lat w buzi malca znajdują się i zęby mleczne, i część stałych. Stan zębów mlecznych ma wpływ na wyrzynające się zęby stałe.
Co pomoże utrzymać je w zdrowiu?
- Kolekcja szczoteczek. Dlaczego ma być jedna? Jeśli malec będzie miał wybór, zawsze możesz go zapytać: „Dziś myjemy wyścigówką czy statkiem kosmicznym?”.
- Szczotki z pozytywką. Grające melodyjki szczoteczki pokazują dziecku, kiedy powinno skończyć mycie. Słucha więc muzyki, zamiast co chwilę wołać: „Mamo, już?”.
- Pasta o ulubionym smaku. Jedno dziecko lubi smak truskawkowy, inne miętowy czy jabłkowy. Pozwól smykowi myć zęby taką pastą, jaka mu najbardziej smakuje.
- Mycie przed lustrem. Wtedy malec widzi co robi, naśladuje mamę i może robić miny, więc zabieg mu się nie dłuży.
- Gry i zabawy. Z dwulatkiem można robić konkursy (np. kto ma w buzi więcej piany?). Można też umyć zęby lalce (osobną szczoteczką). Warto postawić minutnik, żeby dziecko ustawiło czas szorowania zębów.
- Dobry przykład. Gdy rano i wieczorem (najlepiej po każdym posiłku) tata zawoła: „Idę umyć zęby. Kto idzie ze mną?”, z pewnością znajdzie naśladowców.
- Karmienie piersią. A jeśli karmisz butelką, używaj smoczka fizjologicznego.
- Rzadkie podawanie smoczka-uspokajacza (tylko gdy smyk bardzo tego chce).
- Pilnowanie, żeby maluch nie wkładał paluszów do buzi. Nie pozwól, by przywykł do ssania rogu kocyka lub pieluszki, gdyż może to doprowadzić do powstania wad zgryzu.
KIEDY ZACZĄĆ?
Gdy pojawi się pierwszy mleczak. Ząbki szczotkujemy dwa razy dziennie: przed śniadaniem (lub po śniadaniu) oraz po ostatnim posiłku wieczorem. Od początku należy stosować pastę do zębów (od 6. miesiąca życia z zawartością fluoru 500 ppm, natomiast u dzieci które potrafią już wypluwać z zawartością fluoru 1000 ppm).
LICZY SIĘ TECHNIKA
U dzieci młodszych powierzchnie zewnętrzne i wewnętrzne zębów czyścimy ruchami kolistymi albo poprzecznymi. Dzieci starsze można uczyć mycia ruchami wymiatającymi. Na zakończenie mycia prosimy dziecko, żeby kilkakrotnie wypluło nadmiar pasty i piany. Uwaga! Po umyciu nie trzeba już płukać zębów.
WYBÓR SZCZOTECZKI
Szczoteczka skutecznie spełnia swoją funkcję, gdy jej włosie jest proste i sprężyste, a poza tym nie rozchyla się na końcach. Zużycie szczotki zależy od czasu i siły, z którą dziecko jej używa. Najmłodsze dzieci używają szczoteczki z powodzeniem przez 2–3 miesiące, a starsze znacznie krócej – przez miesiąc albo dwa.
WYBÓR PASTY
Paste z fluorem można kupić, kiedy zobaczysz pierwszy ząb. Fluor wnika w szkliwo i chroni je przed próchnicą. Powinno się używać albo past dla dzieci, które mają zawartość fluoru 1000 ppm. Nie należy dawać dziecku past dla dorosłych, bo mają zbyt dużą dawkę fluoru i też często drobinki ścierne. Warto wcierać pastę we włosie szczotki, aby dziecko jej nie połykało. Pomocne jest, gdy na włosiu szczoteczki znajduje się wskaźnik ilości pasty.
EKSTRA WZMACNIANIE
Większość dentystów dziecięcych (pedodontów) odradza podawanie fluoru w kroplach lub tabletkach. Metoda ta może zwiększać ryzyko wystąpienia szkliwa plamkowego. W odróżnieniu od past do zębów nie chroni przed rozwojem zapalenia dziąseł.
Jak często odwiedzać dentystę? Czy mleczne zęby trzeba prostować? Odpowiadamy.
1. ZABIEGI OCHRONNE
– aby zabezpieczyć zęby przed próchnicą lekarz może zaproponować lakierowanie i lakowanie. Lakierowanie to pokrywanie zębów lakierem z fluorem, który uwalnia się wolniej i dłużej niż ten z pasty, i wzmacnia szkliwo. Lakowanie to pokrywanie zębów preparatem wypełniającym bruzdy. Dzięki temu płytka nazębna nie gromadzi się tam, gdzie nie sięga już szczoteczka.
2. ABY BYŁY PROSTE
– dopiero przedszkolakowi można prostować zęby. Jeśli lekarz ortodonta stwierdzi wadę zgryzu wymagającą korekty, może wykonać wyjmowany aparat ortodontyczny lub zalecić stosowanie specjalnej płytki (cena: ok. 50 zł). Płytkę wkłada się do jamy ustnej dziecka, a ono przytrzymuje ją wargami lub wykonuje określone ćwiczenia. Płytkę nosi się przez kilka godzin dziennie, a efekty widać nawet po pół roku.
3. KOLOROWE PLOMBY
– perspektywa posiadania zęba w ulubionym kolorze jest na tyle kusząca, że wiele dzieci chętnie poddaje się plombowaniu. To samo dotyczy znieczulenia. Można zaaplikować żel o owocowym smaku – dziecko samo go wybiera!
4. NIE STRASZ DENTYSTĄ
– zapomnij o zdaniach: „Jeśli będziesz jadł cukierki, zrobią ci się dziury i będziemy musieli iść do dentysty, żeby je naprawił. A to boli”. Wizytę w gabinecie przedstaw jako część naturalnej higieny. Chodzimy do przychodni, by się zważyć, zmierzyć czy sprawdzić wzrok, a także badamy ząbki”.
5. W RAZIE URAZU
– jeśli ząb się ukruszy, przemieści lub będzie się chwiał, szybko zabierz dziecko do dentysty. Kiedy okaże się, że zranieniu uległy tylko tkanki miękkie (czyli np. wargi lub dziąsła), przemyj ranę chłodną wodą i zatamuj krwawienie, uciskając tamponem z gazy.
Konsultacja: MICHAŁ SOBCZAK, STOMATOLOG DZIECIECY
Dodaj artykuł do…