Zdrowie

Kupka w laboratorium - czyli wszystko co trzeba wiedzieć o badaniu kału dziecka

Prześlij dalej Drukuj
Zdrowie: Kupka w laboratorium - czyli wszystko co trzeba wiedzieć o badaniu kału dziecka

fot. Shutterstock

Tego badania nie wykonuje się przy zwykłych infekcjach, jak przeziębienie czy angina, bo jest po prostu zbędne. Ale trudno się bez niego obejść, gdy chcemy wyjaśnić przyczynę dolegliwości "brzusznych" maluszka, np. ciągłych skarg na bóle brzuszka, nudności i złe samopoczucie. Pediatra zleca badanie kału, gdy podejrzewa, że dziecko ma pasożyty, np. lamblie lub glisty, albo kiedy dokucza mu biegunka. Analiza kału ułatwia także wykrycie zaburzeń trawienia i wchłaniania pokarmu. Dzięki tzw. badaniu kału na krew utajoną możliwe jest znalezienie w kupce krwi, której nie widać gołym okiem, a która jest dowodem na krwawienie np. z żołądka. Takie niewielkie, ale znacznie przeciągające się w czasie objawy, mogą spowodować u malca anemię.

Przygotowanie

Przed badaniem nie trzeba dziecka przygotowywać w jakiś szczególny sposób. Jego udział polega przecież na czymś naturalnym, czyli zrobieniu kupki. Jeśli lekarz podejrzewa, że w jelitach malca zamieszkał jakiś nieproszony gość - złe bakterie lub robaki - to kupkę trzeba pobrać jeszcze zanim dziecko dostanie leki. Nieco więcej zachodu potrzeba przed testem wykrywającym krew w kupce. Na 1-3 dni przed badaniem lepiej nie podawać dziecku mięsa, kaszanki, chrzanu, wiśni, pomidorów, rzepy, witaminy C i preparatów żelaza, ponieważ mogą znacznie zafałszować wynik.

Pojemnik i łopatka

Przed badaniem mama powinna zaopatrzyć się w specjalny pojemnik na próbkę kupki. Można go kupić w aptece, przychodni lub laboratorium, w którym odbędzie się badanie. W komplecie jest też mała łopatka, która służy do nakładania części kupki do pojemniczka. U starszych dzieci próbkę pobiera się z nocniczka, zaraz po tym, jak dziecko się załatwi. Maluszkom, które jeszcze korzystają z pieluszek, można w wiadomym momencie podsunąć pod pupę czystą i wyprasowaną gorącym żelazkiem pieluchę tetrową, a po chwili zebrać nieco zawartości do pojemniczka. Najważniejsze, aby próbkę pobrać zaraz po tym, jak malec się załatwi, a nie z nocniczka, który stoi w łazience nie opróżniony przez kilka godzin.

Jeśli dziecko na przemian robi kupki rzadkie i prawidłowe, to do badania najlepiej wziąć tę biegunkową. Gdy powodem badania jest podejrzenie obecności pasożytów, trzeba uszczknąć próbki z kilku różnych miejsc kupki.

Opis próbki do badania

Zdarza się czasem, że mamy zapominają nakleić na pojemniczek kartkę z danymi maluszka. Dlatego lepiej zawczasu przygotować sobie kawałek papieru z wypisanym imieniem, nazwiskiem, datą urodzenia dziecka i datą pobrania próbki. Dla pewności można jeszcze dopisać na kartce swój dokładny adres.

Wynik badania, w postaci szczegółowego opisu, może być gotowy po kilku godzinach lub dopiero po paru dniach. To zależy od zabiegów, jakim próbka zostanie poddana w laboratorium. Przykładowo, przygotowanie preparatu i obejrzenie go pod mikroskopem, nie wymaga zbyt wiele czasu, ale na efekt posiewu kału i zidentyfikowanie wyhodowanych bakterii, trzeba poczekać nawet kilka dni.

WAŻNE : Krew w stolcu jest objawem alarmowym! Wymaga natychmiastowej konsultacji specjalistycznej!

Poniżej wymienione zostały poszczególne badania kału wraz z krótkim opisem.

Badania kału

1. Badania kału na krew utajoną.

Służy wczesnemu rozpoznaniu raka jelita grubego i polipów. Stanowi więc przesiewowe badanie w diagnostyce patologii dolnego odcinka układu pokarmowego. Wykorzystywany jest szybki test kasetkowy immunochromatograficzny, pozwalający na uzyskanie wyniku w ciągu kilkunastu minut. Stwierdzenie obecności krwi w kale może być również skutkiem przyjmowania żelaza, kwasu acetylosalicylowego, kumaryny, a także zanieczyszczeniem próbki kału krwią uwalnianą w trakcie miesiączki czy obecną w moczu.

2. Badanie kału na pasożyty.

Wykrycie i identyfikacja czynnika odpowiedzialnego za zakażenie pozwala na podjęcie decyzji o odpowiednim sposobie leczenia. W kale obecne być mogą postaci dorosłe pasożytów, ich fragmenty, a także jaja. W kale poszukuje się przede wszystkim takich pasożytów jak cysty lamblii jelitowej, cysty pełzaka amoeby, jaj owsika,glisty ludzkiej, włosogłówki ludzkiej ,jaj tasiemca, jaj przywr motylicy wątrobowei i schistosoma, larw węgorka jelitowego, Do badania kału na pasozyty używamy probówek do zagęszczania kału Mini Parasep co zwiększa prawdopodobieństwo wykrycia jaj pasożytów w oglądanym preparacie.

3. Badanie kału na stopień strawienia.

W zaburzeniach wchłaniania i trawienia dokonać można analizy składu kału. Pod mikroskopem poszukuje się ziaren skrobi w nietolerancjii jej przez organizm, ich wykrywanie jest szczególnie ważne u osób chorych na celiakię. Obecność włókien mięśniowych poprzecznie prążkowanych może świadczyć o niedoczynności trzustki, zaburzeniach wchłaniania,lub przy przyspieszonej perystaltyce jelit lub chorobie trzewnej. Wykrycie kropel tłuszczu świadczy o zaburzonym ich wchłanianiu lub trawienie i może być skutkiem niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki, niedoboru kwasów żółciowych i enzymów trawiennych.

4. Badanie kału w kierunku Helicobacter pylori.

Zakażenie ( na drodze pokarmowej ) bakterią Helicobacter pylori występuje powszechnie na całym świecie, a jej obecność związana jest z chorobami układu pokarmowego. Odpowiada za duży odsetek przypadków choroby wrzodowej żołądka, choroby wrzodowej dwunastnicy oraz przewlekłego zapalenia błony śluzowej żołądka. Liczne bada dania wskazują na istnienie zależności między zakażeniem a rozwojem raka żołądka. Wykonywany na specjalnych płytkach test pozwala na wykrycie obecności antygenów H. pylori w próbce kału. Pozytywny wynik testu niesie ze sobą informację o aktywnej infekcji. Test może służyć także monitorowaniu skuteczności leczenia.

5. Badanie kału w kierunku Lamblii.

Giardia lamblia jest pasożytem odpowiedzialnym za lambliozę – zakażenie następuje przez spożycie zanieczyszczonej żywności lub skażonej wody. Jej przebieg jest najczęściej bezobjawowy, a objawy ostrej lambliozy obejmują biegunkę, mdłości, utratę wagi, skurcze brzucha, wzdęcia, anemię. Jedną z nieinwazyjnych metod wykrywania tego pasożyta w kale jest metoda immunoenzymatyczna (ELISA).

6. Badanie kału w kierunku rotawirusów i adenowirusów.

Rotawirusy odpowiedzialne są za ostre zapalenia żołądka i jelit, zwłaszcza u dzieci poniżej 2 roku życia. Przenoszone drogą fekalno-oralną wywołują wymioty, wodnistą biegunkę i bóle brzucha, którym towarzyszy wysoka temperatura. Na drugim miejscu pod względem częstości wywoływania zapaleń żołądka i jelit u dzieci znajdują się adenowirusy. Odpowiedzialne mogą też być za choroby układy oddechowego, zapalenie spojówek, pęcherza moczowego. Testy immunochromatograficzne pozwalają na wykrywanie antygenów omawianych wirusów.

7. Cryptosporidium.

Pasożyt przewodu pokarmowego wywołujący kryptosporidiozę jelitową, oskrzelową lub płucną. Pojawiające się objawy to biegunka, bóle brzucha, utrata wagi. Postaci oskrzelowej i płucnej towarzyszy kaszel, gorączka, zaburzenia jelitowe. Próbki kału stanowią materiał, w którym za pomocą testu immunochromatograficznego dokonuje się detekcji antygenów Cryptosporidium.

8. Elastaza trzustkowa w kale.

Enzym wydzielany przez trzustkę jest parametrem obrazującym stan jej funkcji zew.wydzielniczej. Stosowany jest test immunoenzymatyczna (ELISA- pozwalający na ilościową ocenę poziomu elastazy w kale. Test ten służy stwierdzeniu bądź wykluczeniu niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki. Jej przyczyn może być wiele, a należą do nich m.in. przewlekłe zapalenie, mukowiscydoza, cukrzyca, kamica żółciowa, wady rozwojowe, rak trzustki.

9. Entamoeba histolytica.

Pełzak czerwonki, pasożyt przewodu pokarmowego, odpowiada za czerwonkę i amebozę. Do zakażenia dochodzi najczęściej przez spożycie zanieczyszczoną fekaliami żywnością lub wodą. Przebieg choroby może być bezobjawowy, mieć charakter ostry lub przewlekły. Zakażenie prowadzić może do biegunki amebowej, ropni wątroby i innych zmian. Podobnie jak w przypadku Cryptosporidium, zastosowanie testu immunochromatograficznego z zastosowaniem specyficznych przeciwciał pozwala na detekcję antygenów tego pasożyta w próbkach kału.

10. Izoenzym M2-PK (izoenzym M2 kinazy pirogronianowej)

Stanowi test przesiewowy do badania kału w kierunku raka jelita grubego. Pozytywny wynik szybkiego testu immunochromatograficznego wskazywać może na polipy jelita grubego, ostre i przewlekłe choroby zapalne jelit, raka jelita grubego oraz inne schorzenia przewodu pokarmowego.

11. Laktoferyna.

Białko pośredniczące w stymulacji układu odpornościowego. Przypisuje się mu działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, przeciwpasożytnicze, przeciwzapalne i przeciwnowotworowe. Jest glikoproteiną wchodzącą w skład ziarnistości cytoplazmy neutrofoli, jest podstawowym komponentem ostrej reakcji zapalnej. Do kału uwalniana jest z leukocytów (krwinek białych)zapalonego nabłonka. Jest stabilnym markerem stanów zapalnych jelit. Barwny test immunochromatoraficzny pozwala na jakościową detekcję laktoferyny w próbkach kału.

12. Kalprotektyna.

Białko wiążące wapń, stanowiące biomarker przydatny do oceny aktywności nieswoistych zapaleń jelit ( takich jak choroba Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego). Różnicuje pacjentów z przewlekłymi stanami zapalnymi jelit od pacjentów z zespołem jelita drażliwego.Tak jak LAKTORERYNA jest stabilnym markerem stanów zapalnych jelit. Wykonywany test jest analogiczny jak w przypadku laktoferyny.

13. Wymaz z okolicy odbytu w kierunku jaj owsika.

Owsik ludzki pasożytuje w jelicie grubym człowieka, a najczęstsza droga zakażeń to : odbyt – palce – jama ustna. Charakterystycznym objawem owsicy jest świąd w okolicy odbytu pojawiający się w nocy. Ponadto występować może bezsenność, nerwowość, zmniejszony apetyt, utrata masy ciała, a u dzieci pobudzenie ruchowe i trudności w koncentracji. Próbkę wymazu z odbytu pobiera się metoda przylepca celofanowego, a następnie przenosi na szkiełko podstawowe i ogląda pod mikroskopem.

W przypadku badania wymazu okołoodbytniczego w kierunku owsika ludzkiego (Enterobius vermicularis) materiał pobiera się z okolic odbytu po rozchyleniu fałdów skórnych rano, przed myciem i oddaniem kału. Wymaz pobiera się w odstępach 3-5 dniowych za pomocą przylepca celofanowego który przyklejamy na szkiełko podstawowe.

Dodaj artykuł do

  • Wykop
  • Gwar

 
Napisz komentarz

Imię / Nick
e-mail

Wygeneruj inny kod


Komentarz (maks. 1000 znaków)

Dodaj zdjęcie (opcjonalnie; dłuższa krawędź zdjęcia - max. 1000 px)


Wpisz prawidłowy adres e-mail. Nie będzie on widoczny na naszej stronie. Aby uniknąć nadużyć, wyślemy do ciebie wiadomość z linkiem aktywacyjnym. Kliknij w niego, aby opublikować swój komentarz.
REKLAMA









KSIĘGA IMION

Wpisz imię, aby poznać jego znaczenie
i historię