Gotowa do urlopu macierzyńskiego?

Czy mogę wziąć urlop macierzyński? Na jak długo? Gdzie i do kiedy powinnam złożyć wniosek? Decyzję o długości urlopu macierzyńskiego zazwyczaj i tak każda z nas podejmuje wcześniej, ale pozostają jeszcze formalności. Z własnego doświadczenia wiem, że w grząskim temacie umów i wniosków lepiej zorientować się, zanim maluch pojawi się na świecie. Potem zwyczajnie nie ma na to czasu i sił.

Pracuję, ale czy przysługuje mi urlop macierzyński?

Też byłam kobietą pracującą, ale to jeszcze nie znaczy, że przysługiwał mi urlop macierzyński. Zgodnie z Kodeksem pracy do urlopu macierzyńskiego mają prawo tylko rodzice zatrudnieni na podstawie umowy o pracę (także tej na czas określony), powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Umowa o pracę

Doskonale, gdy masz umowę o pracę na czas nieokreślony. Przysługują ci urlop macierzyński i zasiłek macierzyński, a pracodawca nie może cię zwolnić: ani w ciąży, ani w czasie urlopu. Temu światu daleko jednak do doskonałości, więc być może nie masz stałej umowy.

Co wtedy? Jeśli nie jesteś zatrudniona na umowę o pracę, ale twój partner jest – przemyślcie wariant, w którym to on idzie na urlop tacierzyński.

Umowa na czas określony a urlop macierzyński

Jesteś zatrudniona na podstawie umowy o pracę, ale… na czas określony. Masz więc prawo do urlopu macierzyńskiego, jednak tylko do dnia rozwiązania umowy. Dobra wiadomość jest taka, że ZUS będzie ci nadal wypłacał zasiłek macierzyński – aż do dnia, w którym zakończyłby się twój urlop, gdybyś miała prawo wykorzystać go w pełnym wymiarze. W swoim oddziale ZUS powinnaś wtedy złożyć wniosek z dołączonym do niego drukiem ZUS – Z3.

Na co może w takim razie liczyć coraz większa grupa kobiet zatrudnionych na umowę zlecenie, o dzieło lub prowadzących własne firmy? Jedynie na świadczenia rodzicielskie.

Szczęśliwi czasu nie liczą, ale… ile trwa urlop macierzyński?

Rodzice jednego dziecka mogą spędzić z nim maksymalnie 52 tygodnie, na które składają się:

  1. Urlop macierzyński: 20 tygodni, z których 14 musi wykorzystać mama. Pozostałe 6 tygodni może przejść na tatę (o ile odprowadzał składki chorobowe) pod warunkiem, że ty wrócisz do pracy.
  2. Urlop rodzicielski: 32 tygodnie (przysługuje obojgu rodzicom i można wykorzystać go do końca roku, w którym dziecko ukończy 6 lat).

Długość urlopu macierzyńskiego jest uzależniona od liczby dzieci, które przyszły na świat podczas jednego porodu. Mamy bliźniaków mają więc prawo do 31 tygodni urlopu, trojaczków – do 33 tygodni, czworaczków – do 35 tygodni, pięciorga i więcej dzieci – do 37 tygodni.

Niezależnie od urlopu macierzyńskiego (lub tacierzyńskiego – w zależności od waszego wyboru) tata dziecka ze stałą umową może wziąć urlop ojcowski. Ma na to czas przez dwa lata.

Sprawdź: Szczegóły dotyczące urlopu ojcowskiego i pobierz wniosek >>

Urlop macierzyński przed porodem?

Urlop macierzyński przed porodem jest jak najbardziej możliwy. Źle się czujesz albo po prostu potrzebujesz wolnego, by lepiej przygotować się do powitania nowego członka rodziny? Przed spodziewanym terminem porodu masz prawo wykorzystać 6 tygodni z przysługującego ci urlopu macierzyńskiego (jednak nie później niż 2 tygodnie przed rozwiązaniem). Twój pracodawca będzie wtedy wymagał zaświadczenia o przewidywanej dacie porodu.

Wniosek o udzielenie urlopu macierzyńskiego

Wniosek o udzielenie urlopu macierzyńskiego składamy u swojego pracodawcy. Rodzice, którzy planują wykorzystać urlop rodzicielski od razu po macierzyńskim, mają czas na złożenie wniosku do 21 dni po porodzie. Przekroczenie tego terminu ma wpływ na wysokość zasiłku macierzyńskiego, o czym poniżej.

Do kadr dostarczamy też: skrócony odpis aktu urodzenia dziecka i oświadczenie, że drugi rodzic rezygnuje z przysługującego mu urlopu macierzyńskiego.

Pobierz wzór podania o urlop macierzyński i/lub rodzicielski

Przygotowaliśmy wzory wniosków zarówno o urlop macierzyński, jak i rodzicielski. Możesz je pobrać bezpłatnie w dwóch formatach:

URLOP RODZICIELSKI:

URLOP MACIERZYŃSKI:

Urlop macierzyński a zasiłek macierzyński

Choć bywają utożsamiane, nie są tym samym. Urlop macierzyński wiąże się z ochroną praw pracownicy, kobiety uprawnione do zasiłku mogą tylko pobierać świadczenie. Kto należy do tej drugiej grupy?

  1. Oczywiście mamy/ojcowie zatrudnieni na podstawie umowy o pracę (także na czas określony).
  2. Rodzice prowadzący działalność gospodarczą oraz zatrudnieni na podstawie umowy zlecenia, o ile odprowadzają składki na ubezpieczenie chorobowe.

Podstawą zasiłku jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie z ostatniego roku przed narodzinami dziecka. W przypadku, gdy pracowałaś krócej lub krócej odprowadzałaś składki chorobowe, zasiłek będzie obliczany na podstawie całego okresu twojego zatrudnienia/opłacania składek.

Jak obliczyć wysokość zasiłku macierzyńskiego?

To zależy od terminu złożenia wniosku o urlop macierzyński i rodzicielski:

  1. Do 21 dni od narodzin maleństwa:
    Składając wniosek o zasiłek macierzyński za okres obu wymienionych urlopów, mama (lub tata) jednego dziecka co miesiąc będzie pobierać 80% podstawy wymiaru.
  2. Powyżej 21 dni:
    Rodzic otrzyma co miesiąc 100% podstawy wymiaru za czas urlopu macierzyńskiego i 6 tygodni urlopu rodzicielskiego. Potem – do końca urlopu rodzicielskiego – zasiłek będzie wynosił 60% podstawy.

A dla mam bez ubezpieczenia 1000 zł

Od 1 stycznia 2016 roku mamy, które były nieubezpieczone, bo np. studiowały lub były bezrobotne, przez cały rok mają prawo do comiesięcznego świadczenia w wysokości 1000 zł. Gdyby zdarzyło się tak, że mimo odprowadzanych składek, przysługujący ci zasiłek jest niższy niż ta suma, jego wysokość zostanie wyrównana do 1000 zł.

Urlop i zasiłek macierzyński to temat rzeka, który co i raz rodzi nowe pytania. Jeśli jakieś macie, chętnie poszukamy na nie odpowiedzi.