Celiakia

“Gluten” – modne w ostatnich miesiącach słowo, którego popularność stale wzrasta. A może nie tyle “gluten” co raczej słowa “bez glutenu”. Szał na dietę bezglutenową trwa i coraz więcej osób stara się go wyłączyć ze swojej diety. Czy słusznie? W większości przypadków jest to fanaberia, która nie ma żadnych podstaw medycznych. Dla niektórych jednak życie bez glutenu to konieczność, a jego obecność w diecie grozi poważnymi konsekwencjami. Powoduje to choroba nazywana celiakią. Czym dokładnie jest ona spowodowana i jakie są jej objawy?

Celiakia
kolaż, Pixabay

Celiakia: czym jest ta choroba?

Celiakia to choroba immunologiczna. Polega na nietolerancji glutenu. Czym jest gluten? To grupa białek obecnych w ziarnach pszenicy, żyta, owsa i jęczmienia. Celiakia nazywana jest również chorobą glutenową, a także alergią na gluten, co jest określeniem niepoprawnym, ponieważ alergia na te białka jest zupełnie inną jednostką chorobową.

Celiakia zazwyczaj ujawnia się w dzieciństwie. Często diagnozowana jest już u niemowląt, które silnie reagują na gluten dostarczany im w składzie pokarmu mamy lub w mleku modyfikowanym. Badania wskazują, że na chorobę glutenową zapadają częściej dziewczynki niż chłopcy.

A na czym polega dokładnie ta choroba? Gdy do organizmu wprowadzany jest gluten, w krwi chorej osoby dochodzi do gwałtownego wzrostu pewnych białek, które uszkadzają błonę śluzową jelita. Jelito jest wyściełane błoną, która zaopatrzona jest w miliony malutkich wypustek. Zwiększają one powierzchnię jelita i ich głównym zadaniem jest wchłanianie składników odżywczych. Gluten powoduje wzrost ilości białek we krwi, które niszczą te kosmyki. Gdy zaczynają one zanikać, organizm czerpie coraz mniej wartościowych składników odżywczych z przyjmowanych pokarmów, co niesie za sobą szereg negatywnych konsekwencji.

Celiakia: przyczyny

Mechanizmy odpowiadające za pojawienie się tej choroby nie są jeszcze do końca zbadane. Naukowcy podejrzewają, że ma ona podłoże genetyczne. Część badaczy skłania się również ku teorii, że jest to schorzenie autoimmunologiczne. Celiakia często uaktywnia się u osób, które przeszły poważne choroby lub u tych, których odporność jest bardzo niska.

Celiakia: objawy

Zaobserwowanie celiakii u małych dzieci jest najłatwiejsze w momencie, gdy są jeszcze karmione mlekiem. Jeżeli towarzyszą im biegunki i wzdęcia, pediatra z pewnością zaleci mamie odstawienie w pierwszej kolejności nabiału, a następnie produktów zawierających gluten. Poprawa stanu układu pokarmowego maluszka szybko da jasny obraz sytuacji.

Nieco trudniej zaobserwować chorobę u osób dorosłych. Nierzadko rozwija się ona przez wiele lat bez dawania jednoznacznych objawów. Jeśli się pojawiają, to zazwyczaj związane są z pracą układu pokarmowego. Często pojawiają się wzdęcia, bóle brzucha, zaparcia lub wręcz przeciwnie – rozwolnienia. Z czasem zaczynają się problemy ogólne ze zdrowiem, ze względu na ograniczoną przyswajalność składników odżywczych związaną z zanikiem wypustek jelitowych. Objawia się to pogorszonym samopoczuciem, ogólnym rozbiciem i zmęczeniem, brakiem apetytu, brakiem energii. Może temu towarzyszyć wypadanie włosów, łamliwe paznokcie, anemia, zanik miesiączek u kobiet. Są to objawy typowe dla wielu jednostek chorobowych, dlatego w przypadku zaobserwowania ich, warto przyjrzeć się reakcjom swojego organizmu na gluten, zwłaszcza jeśli chodzi o pracę układu pokarmowego.

Celiakia: badania

W celu zdiagnozowania choroby glutenowej należy wykonać badania mające za zadanie zmierzenie poziomu przeciwciał IgA przeciwko transglutaminazie tkankowej, czyli tTG. Wykonywana jest także diagnostyka w kierunku przeciwciał EmA i GAF. Ich obecność zazwyczaj świadczy o problemie z tolerancją glutenu.

Kolejną formą diagnozowania choroby jest ocena stanu ścian jelita. Za pomocą endoskopu lekarz ogląda wnętrze jelit i pobiera wycinek śluzówki do badania. Zanik wypustek jelitowych świadczy o ingerencji choroby.

Celiakia: leczenie

Na chorobę tę istnieje jedyna skuteczna metoda leczenia. Jest nią dieta bezglutenowa. Należy w zupełności i na zawsze wykluczyć ze swojego jadłospisu produkty zawierające gluten. Z początku jest to trudne, ale szeroka oferta produktów bezglutenowych ułatwia życie osoby chorej na celiakię.

Nie należy wracać do jedzenia glutenu nawet wtedy, gdy objawy całkowicie miną. Choroby glutenowej nie da się wyleczyć, pozostaje ona jedynie uśpiona. Ponowne spożywanie glutenu spowoduje jej natychmiastową ponowną aktywność.

Dodaj komentarz

Badania
Zabieg histeroskopii
Histeroskopia to zabieg mający na celu diagnostykę oraz leczenie trudności związanych z zajściem w ciążę. W jakich przypadkach jest jeszcze wykonywana i jak wygląda zabieg histeroskopii? Co to jest zabieg histeroskopii? Zabieg
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Dziecko ruchliwe czy nadpobudliwe?
Twoje dziecko wykazuje niespożytą energię, jest zawsze w ruchu, a Ty masz wrażenie, że jest w kilku miejscach na raz? Niepokoją Cię sygnały z przedszkola lub szkoły, że maluch nie
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Zdrowie niemowlaka
Gorączka, szybki oddech, uderzenie w głowę: kiedy bezwzględnie udać się z dzieckiem do szpitala?
Każdy rodzic doskonale zna uczucie niepokoju, które towarzyszy chorobie lub wypadkowi dziecka. Nie zawsze wiemy, jak w danej sytuacji się zachować, czy np. poczekać  i obserwować czy od razu udać
Czytaj dalej
Choroby dzieci
Zapalenie gardła u dziecka [przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby]
Zapalenie gardła u dziecka może być spowodowane infekcją wirusową lub bakteryjną. Zakażenie występuje dość często, zwłaszcza w miesiącach jesienno-zimowych. Na wirusowe i bakteryjne zapalenie gardła narażone szczególnie te dzieci, które
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Zdrowie rodziców
Co to jest choroba Heinego-Medina? Komu zagraża i jak się ją leczy?
Ostra wirusowa choroba zakaźna, jaką jest choroba Heinego-Medina, znana jest też pod nazwą polio lub ostre nagminne porażenie dziecięce. To bardzo niebezpieczna choroba, która może doprowadzić do trwałego kalectwa, a nawet
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Zapalenie oskrzeli u dziecka
Zapalenie oskrzeli u dziecka może dawać objawy podobne do przeziębienia, a nawet przebiegać bez gorączki. Jakie są objawy zapalenia oskrzeli u dzieci i noworodków? Jak leczyć dziecko oraz które z
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Zdrowie rodziców
Płonica u dzieci i u dorosłych [sposoby zakażenia, objawy, leczenie i powikłania]
Płonica, inaczej określana również mianem szkarlatyny, to jedna z bardziej niebezpiecznych chorób wieku dziecięcego. Wywoływana jest przez tę samą bakterię, która odpowiada za powszechnie występujące anginy, czyli paciorkowca. Jej objawy
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Wstrząs mózgu u dziecka [objawy, rokowania, leczenie]
Wstrząs mózgu to uraz, który przytrafia się maluchom głównie podczas upadków z wysokości, nauki chodzenia czy szkolnych zabaw. Należy bacznie obserwować dziecko po urazie głowy, by móc w porę zauważyć
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Skuteczne sposoby na odparzenia u niemowlaka
Odparzenia u niemowlaka to bardzo częsty problem, z którym przychodzi zmierzyć się rodzicom maluszka. Najczęściej, dochodzi do nich w pierwszych miesiącach życia i mogą powtarzać się kilkukrotnie, szczególnie w ciągu
Czytaj dalej
Noworodek Zdrowie dziecka Choroby niemowląt
Podejrzewasz objawy zapalenia płuc u dziecka? Działaj szybko!
Zapalenie płuc u dziecka jest bardzo niebezpieczne - rozwija się znacznie szybciej, niż u dorosłych i ma cięższe objawy. To dlatego, że dziecko nie ma tak dobrze rozwiniętego układu odpornościowego
Czytaj dalej