Celiakia

“Gluten” – modne w ostatnich miesiącach słowo, którego popularność stale wzrasta. A może nie tyle “gluten” co raczej słowa “bez glutenu”. Szał na dietę bezglutenową trwa i coraz więcej osób stara się go wyłączyć ze swojej diety. Czy słusznie? W większości przypadków jest to fanaberia, która nie ma żadnych podstaw medycznych. Dla niektórych jednak życie bez glutenu to konieczność, a jego obecność w diecie grozi poważnymi konsekwencjami. Powoduje to choroba nazywana celiakią. Czym dokładnie jest ona spowodowana i jakie są jej objawy?

Celiakia
kolaż, Pixabay

Celiakia: czym jest ta choroba?

Celiakia to choroba immunologiczna. Polega na nietolerancji glutenu. Czym jest gluten? To grupa białek obecnych w ziarnach pszenicy, żyta, owsa i jęczmienia. Celiakia nazywana jest również chorobą glutenową, a także alergią na gluten, co jest określeniem niepoprawnym, ponieważ alergia na te białka jest zupełnie inną jednostką chorobową.

Celiakia zazwyczaj ujawnia się w dzieciństwie. Często diagnozowana jest już u niemowląt, które silnie reagują na gluten dostarczany im w składzie pokarmu mamy lub w mleku modyfikowanym. Badania wskazują, że na chorobę glutenową zapadają częściej dziewczynki niż chłopcy.

A na czym polega dokładnie ta choroba? Gdy do organizmu wprowadzany jest gluten, w krwi chorej osoby dochodzi do gwałtownego wzrostu pewnych białek, które uszkadzają błonę śluzową jelita. Jelito jest wyściełane błoną, która zaopatrzona jest w miliony malutkich wypustek. Zwiększają one powierzchnię jelita i ich głównym zadaniem jest wchłanianie składników odżywczych. Gluten powoduje wzrost ilości białek we krwi, które niszczą te kosmyki. Gdy zaczynają one zanikać, organizm czerpie coraz mniej wartościowych składników odżywczych z przyjmowanych pokarmów, co niesie za sobą szereg negatywnych konsekwencji.

Celiakia: przyczyny

Mechanizmy odpowiadające za pojawienie się tej choroby nie są jeszcze do końca zbadane. Naukowcy podejrzewają, że ma ona podłoże genetyczne. Część badaczy skłania się również ku teorii, że jest to schorzenie autoimmunologiczne. Celiakia często uaktywnia się u osób, które przeszły poważne choroby lub u tych, których odporność jest bardzo niska.

Celiakia: objawy

Zaobserwowanie celiakii u małych dzieci jest najłatwiejsze w momencie, gdy są jeszcze karmione mlekiem. Jeżeli towarzyszą im biegunki i wzdęcia, pediatra z pewnością zaleci mamie odstawienie w pierwszej kolejności nabiału, a następnie produktów zawierających gluten. Poprawa stanu układu pokarmowego maluszka szybko da jasny obraz sytuacji.

Nieco trudniej zaobserwować chorobę u osób dorosłych. Nierzadko rozwija się ona przez wiele lat bez dawania jednoznacznych objawów. Jeśli się pojawiają, to zazwyczaj związane są z pracą układu pokarmowego. Często pojawiają się wzdęcia, bóle brzucha, zaparcia lub wręcz przeciwnie – rozwolnienia. Z czasem zaczynają się problemy ogólne ze zdrowiem, ze względu na ograniczoną przyswajalność składników odżywczych związaną z zanikiem wypustek jelitowych. Objawia się to pogorszonym samopoczuciem, ogólnym rozbiciem i zmęczeniem, brakiem apetytu, brakiem energii. Może temu towarzyszyć wypadanie włosów, łamliwe paznokcie, anemia, zanik miesiączek u kobiet. Są to objawy typowe dla wielu jednostek chorobowych, dlatego w przypadku zaobserwowania ich, warto przyjrzeć się reakcjom swojego organizmu na gluten, zwłaszcza jeśli chodzi o pracę układu pokarmowego.

Celiakia: badania

W celu zdiagnozowania choroby glutenowej należy wykonać badania mające za zadanie zmierzenie poziomu przeciwciał IgA przeciwko transglutaminazie tkankowej, czyli tTG. Wykonywana jest także diagnostyka w kierunku przeciwciał EmA i GAF. Ich obecność zazwyczaj świadczy o problemie z tolerancją glutenu.

Kolejną formą diagnozowania choroby jest ocena stanu ścian jelita. Za pomocą endoskopu lekarz ogląda wnętrze jelit i pobiera wycinek śluzówki do badania. Zanik wypustek jelitowych świadczy o ingerencji choroby.

Celiakia: leczenie

Na chorobę tę istnieje jedyna skuteczna metoda leczenia. Jest nią dieta bezglutenowa. Należy w zupełności i na zawsze wykluczyć ze swojego jadłospisu produkty zawierające gluten. Z początku jest to trudne, ale szeroka oferta produktów bezglutenowych ułatwia życie osoby chorej na celiakię.

Nie należy wracać do jedzenia glutenu nawet wtedy, gdy objawy całkowicie miną. Choroby glutenowej nie da się wyleczyć, pozostaje ona jedynie uśpiona. Ponowne spożywanie glutenu spowoduje jej natychmiastową ponowną aktywność.

Dodaj komentarz

Badania
Zabieg histeroskopii
Histeroskopia to zabieg mający na celu diagnostykę oraz leczenie trudności związanych z zajściem w ciążę. W jakich przypadkach jest jeszcze wykonywana i jak wygląda zabieg histeroskopii? Co to jest zabieg histeroskopii? Zabieg
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Dziecko ruchliwe czy nadpobudliwe?
Twoje dziecko wykazuje niespożytą energię, jest zawsze w ruchu, a Ty masz wrażenie, że jest w kilku miejscach na raz? Niepokoją Cię sygnały z przedszkola lub szkoły, że maluch nie
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Dieta na zaparcia u dzieci, czyli co ugotować dziecku z zaparciami?
O zaparciach u dziecka mówimy wtedy, gdy maluch wypróżnia się rzadziej niż 2 razy w ciągu tygodnia i odczuwa związany z tym ból i niepokój. Może również brudzić bieliznę kałem, który
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
ARhD+: co oznacza ta grupa krwi?
Oznaczenie grupy krwi jest jednym z podstawowych badań, które obowiązkowo przeprowadza się u kobiet w ciąży. Znajomość swojej grupy krwi ma ogromne znaczenie, na przykład w przypadku konieczności transfuzji krwi,
Czytaj dalej
Newsy Upały
Nie zostawiaj dziecka w nagrzanym samochodzie! Problem, który wraca co roku
Temperatura rośnie, a wraz z nią wzrasta liczba policyjnych i obywatelskich interwencji związanych z pozostawieniem dzieci w nagrzanych samochodzie. Jak co roku mundurowi przypominają: wysoka temperatura w zamkniętym pojeździe może
Czytaj dalej
Kleszcze
Grudka po kleszczu: kiedy znika i czy trzeba ją smarować?
Grudka po kleszczu może budzić zaniepokojenie. Wiele osób zastanawia się, czy nie stanowi ona problemu z którym należy wybrać się do lekarza. Kleszcz po wbiciu się w skórę  może pozostawić
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Zdrowie rodziców
Mniszek a mlecz: Jak odrożnić mniszka lekarskiego od mlecza?
Mniszek a mlecz - te dwie rośliny, choć bardzo do siebie podobne, różnią się kilkoma szczegółami. Obie pochodzą z jednej rodziny - astrowatych. Jedna z nich wykazuje cenne właściwości i
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Sucha skóra w uszach: przyczyny i sposoby na łuszczącą się skórę w uchu
Sucha skóra w uszach to dokuczliwa przypadłość, która może dotknąć zarówno osobę dorosłą, jak i dziecko. Objaw ten często występuje razem z łuszczeniem się i zaczerwienieniem skóry, a także jej
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Zdrowie rodziców
Jak wyjąć drzazgę? Nie tylko u małego dziecka…
Jak wyciągnąć drzazgę? Istnieje kilka sposobów na drzazgi. Pozostawienie jej w palcu może bowiem nieść za sobą bardzo poważne skutki, takie jak zarażenie laseczkami tężca lub bolesne stany zapalne. Sprawdź,
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Wybity, złamany czy tylko stłuczony palec u dziecka?
Stłuczony palec u dziecka to dość częste zjawisko. Ciekawskie maluchy często są bardzo ruchliwe i "pakują się" w miejsca, w których zdecydowanie nie powinno ich być. W ten sposób może
Czytaj dalej