Zmiany w przepisach dotyczących rozliczania godzin ponadwymiarowych wywołały spore oburzenie i liczne dyskusje wśród nauczycieli. Nowelizacja Karty Nauczyciela wprowadziła nowe zasady wypłaty wynagrodzeń za niezrealizowane zajęcia oraz możliwość przydzielania w tym czasie innych obowiązków. Nowe rozwiązanie zyskało nawet ironicznie określenie – „godziny basiowe”. Co z godzinami ponadwymiarowymi w szkole? Czy za „godziny basiowe” należy się zapłata?
Nowe przepisy w oświacie. Co z godzinami ponadwymiarowymi w szkole?
Zmiana dotycząca sposobu rozliczania godzin ponadwymiarowych, która weszła w życie wraz z ostatnią nowelizacją Karty Nauczyciela, nie została przyjęta z entuzjazmem. Nowe wytyczne sprawiały bowiem, że nauczyciele tracili istotną część swojego wynagrodzenia za pracę w nadgodzinach.
Pensum nauczycielskie, czyli pełny etat, to 18 godzin w tygodniu pracy przy tablicy. Rzadko kiedy jednak pedagodzy pracują w takim wymiarze. Bardzo często wyrabiają więcej godzin ze względów finansowych lub z powodu braków kadrowych. Po zmianach nauczyciel miał otrzymać zapłatę za tę dodatkowe godziny tylko wtedy, gdy zajęcia rzeczywiście się odbędą, zrealizuje doraźne zastępstwo zlecone przez dyrektora lub wykona inne zadania o charakterze opiekuńczo-wychowawczym. Nie dostawał jednak wynagrodzenia, jeśli lekcje były odwołane nie z jego winy.
Dla przykładu jeśli nauczyciel był gotowy poprowadzić zajęcia w godzinach ponadwymiarowych, ale nie mógł, bo klasa pojechała na wycieczkę, to tracił pieniądze, a nieraz także czas.
Od 1 stycznia weszła w życie kolejna nowelizacja Karty Nauczyciela, która doprecyzowała zasady rozliczania godzin ponadwymiarowych na korzyść nauczycieli. Ustawodawca wskazał wprost, że nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia za niezrealizowane zajęcia, jeżeli ich odwołanie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, a nauczyciel pozostawał w tym czasie w gotowości do pracy. Jednocześnie przepisy wyraźnie rozszerzyły katalog czynności, które mogą zostać powierzone nauczycielowi w miejsce odwołanych lekcji – są to m.in. inne zadania wynikające ze statutu szkoły, zajęcia opiekuńczo-wychowawcze czy doraźne zastępstwa.
Do 6 lutego na konta nauczycieli mają trafić pieniądze za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe z ostatnich miesięcy, od września do grudnia.
Zobacz też: Czy edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa od 2026 roku? Ministerstwo zapowiada zmiany
Podwyżki dla nauczycieli 2026
Wraz z publikacją projektów ustawy budżetowej i okołobudżetowej na 2026 rok okazało się, że nieznacznie wzrosną pensje nauczycieli. Wzrost kwoty bazowej, od której wyliczane są wynagrodzenia nauczycieli, o 3 proc. oznacza to, że obecnie wynosi ona 5 597,86 zł, czyli o 163,04 zł więcej niż w poprzednim roku.
Podwyżka kwoty bazowej przekłada się bezpośrednio na wzrost pensji zasadniczych na wszystkich stopniach awansu zawodowego, choć nie są to wysokie podwyżki. Wynagrodzenia zasadnicze nauczycieli mają wzrosło średnio o około 155-186 zł brutto, w zależności od stopnia awansu. Przykładowo nauczyciel początkujący z tytułem magistra i przygotowaniem pedagogicznym ma otrzymywać 5 308 zł brutto, nauczyciel mianowany – 5 469 zł brutto, a nauczyciel dyplomowany – 6 397 zł brutto.
Tabela wynagrodzeń nauczycieli 2026
| Nauczyciel początkujący | Nauczyciel mianowany | Nauczyciel dyplomowany | |
| Tytuł zawodowy magistra z przygotowaniem pedagogicznym | 5 308 zł brutto | 5 469 zł brutto | 6 397 zł brutto |
Sprawdź też:
