“Nie kołysz, bo go przyzwyczajasz”. Czy niemowlęta powinno się kołysać?

Wokół kołysania dzieci prowadzona jest dyskusja dwóch rodzicielskich obozów: jedni są przekonani, że “bujanie” to prosta droga do wypracowania negatywnych nawyków u dzieci. Drudzy, że kołysanie niemowlaka jest odpowiedzią na jego naturalne potrzeby i w związku z tym, nie może mu zaszkodzić. Czy powinno się kołysać dzieci?

“Nie kołysz, bo go przyzwyczajasz”. Czy niemowlęta powinno się kołysać?
elements.envato.com

Kołysanie jest potrzebne dla mózgu

Badania naukowe potwierdzają tezę, że kołysanie dzieci jest niezbędne do ich prawidłowego rozwoju – zarówno fizycznego, jak i psychologicznego. Umiarkowane (!) huśtanie i bujanie powoduje stymulację przedsionkową, co przekłada się na pracę mózgu dziecka oraz jego układu nerwowego. Autorki książki “Twoje sensoryczne niemowlę” – Aleksandra Charęzińska i Joanna Szulc – powołują się na badanie, w którym dzieci w wieku od 3 do 13 miesięcy poddawane były prostej stymulacji układu równowagi poprzez regularne obracanie na krześle. Z perspektywy czasu wynika, ze rozwijały się one lepiej od rówieśników z grup kontrolnych – szybciej podjęły efektywne próby siedzenia, raczkowania, a także stania i chodzenia. Bujanie zwiększa ilość połączeń między neuronami, ponadto pomaga się skupić i utrwalić nabytą wiedzę (np. dotyczącą nowej umiejętności motorycznej).

Kołysanie jest potrzebne dla stabilności emocjonalnej

Delikatne kołysanie dziecka to sposób na uciszenie płaczu i uspokojenie przestraszonego, zdenerwowanego czy sfrustrowanego malucha. Większość rodziców instynktownie zaczyna kołysać płaczące niemowlę nawet, jeśli do tej pory nie mieli zbyt dużego doświadczenia z dziećmi. Subtelny ruch bujania jest tym, co noworodek i niemowlę doskonale pamiętają z życia płodowego – każdy ruch matki powodował delikatne kołysanie dziecka w wodach płodowych. Większość mam doskonale zna ten “paradoks” – w zaawansowanej ciąży aktywność w ciągu dnia nie jest szczególnie utrudniona przez ruchy dziecka. Natomiast wystarczy na chwilę się położyć, aby od razu maluchowi “przypomniało się”, że należy trochę się poruszać (i pokopać). Związane jest to z faktem, że w czasie bujania dzieci (te będące jeszcze przed porodem również) uspokajają się i zasypiają.

Sprawdź:  Tempo wzrostu niemowlaka: Ile dziecko rośnie miesięcznie?

 

Poznaj: Niezawodną metodę 5s na uspokojenie noworodka!

Noworodki i niemowlęta często doświadczają stresu, który związany jest z tym, że wszystko jest dla nich nowością – światło, zapachy, dźwięki, różnorodne faktury często prowadzą do nadmiernego przebodźcowania malucha. Dotyk, zapach mamy i delikatne bujanie jest tym, co dziecko zna; ramiona ojca są również bezpiecznym miejscem, które jeśli dziecko pozna w pierwszych tygodniach po porodzie, z pewnością będzie dla niego równie kojące. Kołysanie wycisza zmysły poprzez mechaniczną stymulację układu nerwowego i jednostajność ruchu, ale również bliskość z opiekunem.

Jak kołysać, aby nie zaszkodzić?

Kołysząc dziecko zawsze należy je obserwować i sprawdzać jego reakcje. Chociaż bujanie dla większości dzieci jest przyjemne, niekiedy może być odczuwane jako niekomfortowe i dodatkowo pogłębiać rozdrażnienie. Warto wtedy skorygować zakres ruchu, jego siłę czy kierunek (lewo-prawo, dół-góra), a jeśli i to nie pomoże, należy zrezygnować z bujania. Nigdy nie potrząsamy dzieckiem! Tego typu interakcje zarezerwowane są dla starszych niemowląt, mających większą świadomość swojego ciała i to tylko w formie bezpiecznej zabawy z opiekunem, kiedy mamy pewność, że dziecko nie upadnie, jego główka jest ustabilizowana etc. Dobrym przykładem jest zabawa w samolot z małymi turbulencjami. Trzeba jednak pamiętać, że jeśli wydaje nam się, że dziecko szczególnie lubi takie zabawy i nawet w celu uspokojenia się wymaga bardzo mocnych bodźców (gwałtownego ruszania wózkiem, przejeżdżania przez przeszkody, mocnego podrzucania w ramionach), dobrym pomysłem jest konsultacja z fizjoterapeutą. Może to bowiem oznaczać zaburzenia sensoryczne.

Sprawdź: Kiedy dziecko zaczyna mówić?

Kołysać można nie tylko “klasycznie” w ramionach, ale również nosząc dziecko w chuście czy nosidle (w tym drugim przypadku wtedy, kiedy dziecko usiądzie i nigdy przodem do świata chyba, że nosimy na plecach). Można również kołysać dziecko w hamaku, na bieżąco sprawdzając ułożenie jego ciała, aby nie powodować asymetrii. Świetnym pomysłem kojącym również rodzica, jest bujanie się wspólnie – na fotelu bujanym, piłce, huśtawce.

Sprawdź:  Harvey Karp i jego metoda 5s: niezawodny sposób na uspokajanie noworodka

Kołysząc dziecko zawsze róbmy to świadomie, obserwując malucha – nie potrząsajmy mechanicznie wózkiem siedząc na ławce w parku, nie bujajmy kołyską “na zapas”, jeśli dziecko już zasnęło. Bujanie jest świetną zabawą, doskonałym środkiem kojącym emocje i rozwijającym percepcję malucha, ale powinno być zawsze pod kontrolą.

Dlaczego niektórzy boją się kołysania?

“Nie kołysz, bo się przyzwyczai”, “Jeśli będziesz ją ciągle kołysać, nie będzie umiała zasnąć sama” – tego typu argumenty są najczęściej wysuwane przez przeciwników kołysania, którzy nierzadko są również przeciwnikami noszenia dzieci. Każdy rodzic dokonuje samodzielnie wyboru, co jest najbardziej optymalne dla jego dziecka i wie, co się po prostu sprawdza. Niektóre dzieci, np. cierpiące z powodu kolek, potrafią uspokoić się jedynie bujane – pozostawienie ich w łóżeczku może prowadzić tylko do nasilenia się ataku. Dowiedziono, że w przypadku kolek, bujanie przynosi znaczącą poprawę i skrócenie czasu trwania ataku. Niektóre niemowlęta mają jeszcze silniejszą, niż rówieśnicy, potrzebę dotyku i stymulacji – w takim przypadku bujanie jest jedynym sposobem na ukojenie. Warto pamiętać, że w rodzicielstwie nic nie trwa wiecznie – niemowlęta uwielbiające być bujane do snu, z czasem wyrastają z tego etapu i z pewnością nie będą potrzebować takiej stymulacji w wieku 2-óch lat. Tak samo, jak dzieci usypiające przy piersi, nie będą “wiecznie” zasypiać jedynie w ten sposób. Dzieci nie przyzwyczajają się do bujania w okresie niemowlęcym – one są do kołysania już przyzwyczajone, gdy się rodzą. Jeżeli nasze dziecko uwielbia być bujane i ewidentnie potrzebuje takiej formy stymulacji, a nas z różnych przyczyn to niepokoi – zawsze możemy skonsultować nasze obawy z fizjoterapeutą specjalizującym się w SI (integracją sensoryczną).

Ważnym problemem poruszanym przez przeciwników kołysania jest fakt, że bujanie nie może być lekarstwem na wszystko. Nie zawsze płaczące dziecko potrzebuje bujania: niekiedy jego potrzebą jest głód, dyskomfort fizyczny spowodowany zimnem, mokrą pieluszką, drażniącą metką ubranka, nadmiernie jaskrawym światłem czy intensywnym zapachem. W tej kwestii jednak ponownie na pomoc przychodzi świadomość rodzicielska i to, że każdy rodzic z czasem uczy się rozpoznawać sygnały dawane przez jego malucha. Zatem: kołysać jak najbardziej warto wtedy, kiedy uważamy, że jest to potrzebne naszemu maluchowi. Odpowiadanie na potrzeby fizjologiczne malucha z pewnością nie doprowadzi do negatywnych konsekwencji.

Sprawdź:  Szósty miesiąc życia dziecka

Jak nauczyć niemowlę zasypiać bez kołysania?

Nie ma sprawdzonego sposobu na usypianie niemowląt, który działałby w przypadku każdego z nich. Każde dziecko ma inny charakter i to, co sprawdzi się u jednego z nich, u innego może wywołać inną reakcję. Istnieje jednak kilka zasad, które sprawdzają się w większości przypadków.

Najważniejsze jest wyczucie, kiedy dziecko jest senne. Zazwyczaj objawia się to tym, że trze oczy. Pamiętaj, że zbyt zmęczone dziecko będzie miało znacznie trudniej zasnąć. Staraj się go kłaść spać od razu po tym, jak pojawią się pierwsze objawy senności.

Warto także ustalić stałe pory na sen każdego dnia.  W tych samych porach powinny odbywać się także inne czynności, takie jak spacer, zabawa czy posiłki. Nauczy to malucha kolejności i przyzwyczai do tego, że np. codziennie przed południem, po spacerze jest czas na drzemkę.

Źródła:
  • Sensoryczne niemowlę, Aleksandra Charęzińska i Joanna Szulc, Wydawnictwo Mamania 2019

Dodaj komentarz

Edukacja i psychologia Newsy
Ferie w listopadzie? Lokalny oddział ZNP chce w ten sposób zmniejszyć liczbę zakażeń
Sytuacja w szkołach coraz bardziej wymyka się spod kontroli. Pomimo tego, że klasy 4-8 rozpoczęły naukę zdalną, to nadal brakuje nauczycieli. Wielu z nich przebywa obecnie na kwarantannie lub zwolnieniu
Czytaj dalej
Wychowanie
Mocne strony dziecka: Jak je rozpoznać i wspierać?
Każde dziecko ma mocne i słabsze strony, a rolą rodziców jest poznanie dziecka i wspieranie jego rozwoju. Określenie najważniejszych cech osobowości malucha jest konieczne, żeby odpowiednio stymulować jego rozwój. Zobacz,
Czytaj dalej
Rozwój niemowląt Zdrowie dziecka
Ząbkowanie: kiedy wychodzą pierwsze zęby u niemowlaka?
Wyrastanie pierwszych ząbków u niemowlaka to etap, na który większość rodziców czeka. Warto zaopatrzyć się w kalendarz ząbkowania, aby zapisywać, kiedy pojawiły się kolejne ząbki. Dowiedz się też jak ulżyć maluszkowi
Czytaj dalej
Rozwój niemowląt
5 trudnych prawd o odpieluszkowaniu, które powinniście znać, zanim zaczniecie naukę korzystania z nocnika
Rezygnacja z pieluszki to coś, na co większość rodziców czeka z utęsknieniem, ale też niejakim przerażeniem. Bo choć nie brakuje metod, które mają pomóc dziecku w szybszej nauce korzystania z
Czytaj dalej
Rozwój niemowląt
Kalkulator wzrostu dziecka: Jak obliczyć wzrost dziecka?
Jak obliczyć wzrost dziecka? Jesteś wysoka podobnie jak Twój partner, a Wasze dziecko jest najniższe wśród rówieśników? Spokojnie! To zapewne chwilowe. Pamiętaj, że tempo wzrostu dzieci jest bardzo różne. Podchodząc do temu
Czytaj dalej
Rozwój niemowląt
Czy moje dziecko rozwija się prawidłowo? Czym są kamienie milowe w rozwoju dziecka?
Większość świeżo upieczonych rodziców, wraz z pojawieniem się potomka na świecie nabywa pewną przypadłość, z którą bardzo trudno sobie poradzić i się jej pozbyć. Permanentne zamartwianie się — bo o
Czytaj dalej
Rozwój niemowląt
Mój mąż kąpie się nago z córką – czy powinnam zacząć się martwić?
Na facebookowych grupach rodzicielskich coraz częściej pojawiają się pytania dotyczące wspólnej kąpieli ojca i dziecka. Od jakiego wieku nagość rodziców przy dzieciach jest czymś niestosownym? Czy płeć rodzica i dziecka
Czytaj dalej
Pierwszy rok życia dziecka
Głużenie: Od kiedy? Jak wygląda? Co robić, gdy dziecko nie głuży?
Głużenie niemowlaka jest jednym z kroków przygotowujących dzieci do nauki mowy. Pojawia się w okolicy 2-3 miesiąca i przez niektórych rodziców bywa mylone z gaworzeniem. Głużenie dziecka to jednak zupełnie
Czytaj dalej
Noworodek Rozwój niemowląt
Harvey Karp i jego metoda 5s: niezawodny sposób na uspokajanie noworodka
Metoda 5s to sposób na uspokojenie noworodka, której pomysłodawcą jest amerykański pediatra, doktor Harvey Karp. Według niego zapewnienie dziecku w początkowym okresie życia warunków takich, jakie panowały w łonie matki,
Czytaj dalej
Rozwój niemowląt
Kiedy dziecko zaczyna mówić i jakie są jego pierwsze słowa?
Niezależnie od tego, czy niemowlę jest pierwszym dzieckiem w domu, czy kolejnym potomkiem, wszyscy rodzice z upragnieniem czekają na pierwsze słowa dziecka. Przez pierwszy rok życia niemowlę rozwija się bardzo
Czytaj dalej