Koronawirus w ciąży [rzetelne informacje dla przyszłych mam]

Aktualna sytuacja z pewnością wśród wielu przyszłych mam powoduje dodatkowy stres: o zdrowie nie tylko swoje i najbliższych, ale również oczekiwanego malucha. Chociaż COVID-19 jest nową chorobą i wciąż brakuje jednoznacznych odpowiedzi na wiele pytań z nią związanych, naukowcy nie ustają w prowadzeniu badań i poszukiwaniu informacji. Co wiadomo na ten moment na temat koronawirusa i kobiet ciężarnych?

Koronawirus w ciąży [rzetelne informacje dla przyszłych mam]
elements.envato.com

Koronawirus u kobiet w ciąży

Dysponujemy bardzo ograniczonymi danymi na temat przebiegu choroby COVID-19 u kobiet ciężarnych. Udokumentowano już jednak przypadki zakażenia kobiet w ciąży koronawirusem i na tej podstawie można wysnuwać pierwsze wnioski. Póki co, zanotowano jedynie jeden przypadek zarażenia koronawirusem o noworodka, u którego matki stwierdzono zakażenie COVID-19. Jak podaje czasopismo Frontiers in Pediatrics w mieście Wuhan w Chinach w pierwszych tygodniach epidemii urodziło się czworo dzieci, wszystkie z donoszonych i pojedynczych ciąż. Chociaż matki były zarażone koronawirusem, ich dzieci nie przeszły pozytywnie testu na jego obecność, nie stwierdzono u nich również ciężkich objawów chorobowych.

Koronawirus u kobiety w ciąży a zdrowie dziecka: czy maluch urodzi się zarażony?

Chociaż bez wątpienia dysponujemy jeszcze zbyt małą próbą pozwalającą na osiągnięcie stuprocentowej pewności, bieżące dane nie są zdecydowanie powodem do paniki. Można przyjąć z dużym prawdopodobieństwem, że koronawirus u matki nie przenosi się na noworodka, jednak nie jest to potwierdzona teza.  Nadal nie ma pewności, czy wirus SARS-CoV-2 przenosi się do płodu przez łożysko. Jednak warto wiedzieć, że Chińscy naukowcy przebadali krew pępowinową, płyn owodniowy, wymazy z gardła noworodków oraz próbki mleka z piersi matek chorujących na COVID-19. W żadnym ze wspomnianych materiałów nie stwierdzono obecności koronawirusa, co z pewnością jest dobrą informacją.

O czym muszą pamiętać kobiety w ciąży podczas pandemii koronawirusa?

Zalecanie higieniczne dla kobiet w ciąży są takie same, jak dla pozostałych osób. Podstawą dbania o zdrowie jest częste mycie rąk, najlepiej ciepłą wodą z mydłem i przez okres co najmniej 2-óch minut. Gdy nie jest to możliwe, ręce można odkażać żelami na bazie alkoholu (o stężeniu nie mniejszym, niż 60%). Zaleca się unikanie dużych skupisk ludzkich, a najlepiej pozostawanie w domu przez znaczną część doby. Jeśli nie ma takiej konieczności, kobiety w ciąży powinny odizolować się od kontaktów towarzyskich “twarzą w twarz”. Jeżeli jest możliwość, powinny korzystać z zakupów online lub poprosić o pomoc kogoś z najbliższych osób, a załatwianie niecierpiących zwłoki kwestii pozostawić partnerowi.

Spacery nie są zakazane, jeśli oczywiście zostanie zachowana odpowiednia odległość od innych ludzi (dystans społeczny). Powinien on wynosić co najmniej 4 metry. Warto pamiętać, że wychodząc na spacer należy zabrać ze sobą żel odkażający, który umożliwi oczyszczenie rąk po dotykaniu klamek na klatce schodowej. W czasie pandemii koronawirusa warto zwrócić szczególną uwagę na dotykanie twarzy – większość z nas robi to nieświadomie nawet kilkanaście razy w ciągu godziny. W ten sposób bardzo łatwo przenieść wirusa z zainfekowanej powierzchni przez dłonie, do nosa, ust lub oczu.

Kwarantanna kobiet w ciąży

Ponieważ kobiety w ciąży ze względu na swój stan profilaktycznie traktowane są jako osoby wymagające szczególnego nadzoru zdrowotnego, Zalecenia Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Położnictwa i Ginekologii oraz w dziedzinie Perinatologii dokładnie opisują sposób postępowania z ciężarnymi mającymi objawy zarażenia koronawirusem. W każdym przypadku – nawet przy łagodnym przebiegu choroby – zalecane jest wykonanie testu na koronawirusa oraz przy wyniku pozytywnym, hospitalizowanie przyszłej mamy.  To, jak przebiega kwarantanna w przypadku ciężarnej znajdującej się w grupie ryzyka zakażeniem (kontakt z osobą chorą, niedawny wyjazd za granicę), nie różni się od kwarantanny pozostałych osób. Obowiązuje bezwzględny zakaz opuszczania miejsca zamieszkania przez okres 14 dni, co jest monitowane przez służby.

Poród a koronawirus

Od 14 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Polski ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego w związku z pandemią koronawirusa. Zgodnie z literą prawa, stan ten może być podstawą do czasowego ograniczenia praw pacjenta, w tym prawa do odwiedzin przez osoby bliskie. Większość szpitali w Polsce dodatkowo prewencyjnie wprowadziła zakaz porodów rodzinnych celem ochrony pacjentów, jednak zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Fundację Rodzić Po Ludzku, warto próbować indywidualnie omawiać jednostkowe przypadki z dyrektorem danej placówki. Fundacja powołuje się na zalecenia Konsultantów Krajowych w Dziedzinie Położnictwa i Ginekologii oraz w dziedzinie Perinatologii, w których nie pojawia się zalecenie zakazu porodu rodzinnego z uwagi na zagrożenie koronawirusem. Fundacja argumentuje, że zakaz odwiedzin jest czymś innym, niż samo uczestnictwo w porodzie, stąd zaleca oczekującym rodzicom dociekanie swoich praw w zakresie rodzinnego przyjmowania na świat potomka. Jeśli chodzi o porody domowe, nie wydano jednoznacznego rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia w tej sprawie, zatem jeśli do tej pory przyszła mama planowała rodzić w domu i nie występują powody, dla których konieczna byłaby zmiana tych planów (pogorszenie stanu zdrowia, kontakt z osobą zarażoną koronawirusem etc.), nie zachodzi taka potrzeba. Należy jednak nadmienić, że z racji obecnego stanu epidemicznego, nastąpiła reorganizacja szpitali i sposobu ich funkcjonowania – warto na bieżąco śledzić informacje dotyczące najbliższych placówek na wypadek wystąpienia komplikacji w czasie porodu domowego i potrzeby udania się na oddział.

[edycja z dnia 24.03] Dnia 20 marca wprowadzono stan epidemii w kraju, z którym wiążą się większe ograniczenia, niż w przypadku stanu zagrożenia epidemicznego. W kwestii kobiet w ciąży, Ministerstwo Zdrowia postanowiło stosować się do zaleceń krajowego konsultanta w dziedzinie położnictwa i ginekologii, prof. Krzysztofa Czajkowskiego. W związku z tym, obecność osób towarzyszących podczas porodu została zawieszona do odwołania. Fundacja Rodzić Po Ludzku informuje, że decyzja ta jest sprzeczna z rozporządzeniami WHO, które dopuszcza obecność osoby towarzyszącej w porodzie oraz zaleca wzmożoną opiekę nad młodymi matkami w zakresie karmienia piersią. Na ten moment jednak pytania od Fundacji, jak i poszczególnych położników w tym zakresie zostały bez odpowiedzi z Ministerstwa, jak donoszą media.

Urodzone dziecko z koronawirusem

Media obiegła informacja na temat noworodka z Wuhan, u którego w 30 godzin po porodzie stwierdzono pozytywny wynik testu na obecność koronawirusa, a którego matka chorowała. Jednak póki co, jest to jedyny odnotowany przypadek zarażenia u tak małego dziecka. Nie ma jasności, czy doszło do niego drogą kropelkową, czy przez łożysko. Inne przypadki dzieci urodzonych przez zarażone matki pokazują tendencję zupełnie odwrotną, a brak śladów wirusa w płynie owodniowym, krwi pępowinowej i mleku tych matek przemawia za tym, aby powyższy przypadek traktować jednostkowo. Większość specjalistów jest zdania, że noworodek z koronawirusem z Wuhan prawdopodobnie zaraził się po porodzie od swojej matki.

Przyszłe mamy pytają o zakażenie koronawirusem w ciąży

Czy koronawirus jest groźny dla kobiet w ciąży?

Choroba wywoływana przez koronawirusa COVID-19 nie jest jeszcze dostatecznie przebadana, aby móc wyciągać pełnoprawne wnioski. Naukowcy każdego dnia odkrywają nowe informacje na temat tego wirusa. Oficjalne stanowisko środowisk naukowych na temat infekcji koronawirusem u kobiet ciężarnych mówi, że póki co nie odkryto związku między ciążą a większym ryzykiem podatności na chorobę wywoływaną przez COVID-19. Nie odkryto również, aby kobiety ciężarne przechodziły infekcję w sposób cięższy, niż inne grupy. Jednakże na dzień dzisiejszy wiadomo, że inne wirusy z tej samej rodziny co COVID-19 i inne, powodujące takie objawy jak zapalenie płuc (np. grypa), u kobiet w ciąży mogą powodować szereg powikłań. Zaleca się zatem stosowanie wzmożonych środków ostrożności kobietom w ciąży, celem uniknięcia ewentualnego zachorowania.

Czy w czasie pandemii mogą odbywać się porody rodzinne oraz porody domowe?

Większość szpitali zawiesiła możliwość porodów rodzinnych, jako środek prewencyjny przed rozpowszechnianiem się koronawirusa. Nie jest również możliwe odwiedzanie młodych mam i noworodków przez osoby najbliższe po porodzie (zakaz obejmuje również ojców). Na temat porodów domowych nie wydano jednoznacznego stanowiska, zatem nie zachodzi konieczność zmiany planów w tym zakresie.

 

Źródła:
  • Centers for Disease Control and Prevention, Coronavirus Disease 2019 (COVID-19), Pregnancy & Breastfeeding, Information about Coronavirus Disease 2019. Dostęp 20.03.2020.
  • Infants Born to Mothers With a New Coronavirus (COVID-19), Frontiers in Pediatrics, 16 March 2020.
  • Pregnant and worried about the new coronavirus?, dr Huma Farid, dr Babar Memon, Harvard Health Publishing, dostęp 20.03.2020.
  • Ograniczanie prawa do odwiedzin w szpitalach, Fundacja Rodzić Po Ludzku, dostęp 20.03.2020.
  • Zalecenia Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Położnictwa i Ginekologii oraz w dziedzinie Perinatologii dotyczące postępowania z ciężarną z rozpoznaniem lub z podejrzeniem zakażenia wirusem COVID-19.

Dodaj komentarz

Karmienie piersią Newsy
Koronawirus a karmienie piersią [tymczasowe zalecenia WHO, CDC i UNICEF]
Czy karmić piersią podczas epidemii koronawirusa? Co, jeśli mama karmiąca jest zakażona SARS-CoV-2? Czy koronawirus przenika do mleka matki? Jakie środki ostrożności zachować? Od czasu wybuchu pandemii koronawirusa sytuacja zmienia
Czytaj dalej
Problemy z zajściem w ciążę
1,5 miliona par ma problem z zajściem w ciąże, a u ok. 25% z nich nie udaje się stwierdzić przyczyn niepłodności- rozmowa z doktorem Arturem Polakiem
Niepłodność to problem nie tylko medyczny, ale także społeczny. Department of Health and Human Services podaje, że 6,1 miliona kobiet w USA boryka się z trudnościami związanymi z zajściem w
Czytaj dalej
Poród
Poród francuski – co to jest i na czym polega?
Poród francuski po raz pierwszy przeprowadzono w Polsce 7 marca 2020 roku w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Olsztynie. Wcześniej był on wykonywany w placówkach na terenie Francji oraz Izraela. Metoda
Czytaj dalej
Poród
Poród: Oczekiwania a rzeczywistość. Co najczęściej zaskakuje przyszłą mamę?
Oczekiwanie na poród z pewnością jest ekscytującym, ale również i stresującym przeżyciem - szczególnie, jeśli czekasz na pojawienie się na świecie swojego pierwszego dziecka. Nie każda przyszła mama ma w
Czytaj dalej
Kalendarz ciąży
37 tydzień ciąży – Ułożenie i waga dziecka, dolegliwości, poród
37 tydzień ciąży to już prawie koniec. Jakie jest ułożenie oraz waga dziecka w 37 tygodniu ciąży? Jakie dolegliwości najczęściej dolegają przyszłej mamie oraz czy poród w trzydziestym siódmym tygodniu
Czytaj dalej
Cesarskie cięcie
Wskazania do CC: Jakie są najczęstsze powody cesarskiego cięcia?
Już niemal 45% porodów w Polsce kończy się cesarskim cięciem. To zdecydowanie więcej, niż wynikałoby z częstotliwości występowania wskazań do CC. Jakie są wskazania do cesarki według najnowszych rekomendacji ginekologicznych? Wskazania do
Czytaj dalej
Ciąża Imiona dla dzieci
Najpopularniejsze imiona 2020: Imiona dla dziewczynek 2020
To, jakie imiona są najpopularniejsze w danym roku kalendarzowym, ogłaszane jest z reguły na początku kolejnego. Takie statystyki publikują zarówno Urzędy Stanu Cywilnego w poszczególnych miastach, jak i Ministerstwo Cyfryzacji.
Czytaj dalej
Poród
Poród chłopca boli bardziej niż dziewczynki? Naukowcy potwierdzają wpływ płci dziecka na przebieg porodu
Obawy przed bólem porodowym towarzyszą niemal każdej przyszłej mamie. Szczególnie, jeśli ma rodzić po raz pierwszy. Istnieje wiele przeświadczeń i mitów dotyczących tego, co wpływa na ból porodowy. Naukowcy sprawdzili,
Czytaj dalej
Zdrowie w ciąży
Czy kobiety w ciąży muszą nosić maseczki? W jakich przypadkach zakrywanie ust i nosa jest obowiązkowe podczas porodu?
Obowiązek zasłaniania ust i nosa został wprowadzony w Polsce już 16 kwietnia. Oznacza to, że w miejscach publicznych każdy, obowiązkowo musi nosić maseczkę lub w inny sposób zasłonić usta i
Czytaj dalej
Dolegliwości w ciąży Poród naturalny
Nietrzymanie moczu po porodzie [przyczyny, leczenie, ćwiczenia]
Badania Międzynarodowego Towarzystwa ds. Kontynencji (ang. International Continence Society – ICS) wskazują, że na nietrzymanie moczu po ciąży skarży się od 15 do nawet 30% kobiet. Prawdopodobnie jednak problem z
Czytaj dalej