Zdążyć przed panem Bogiem - test z lektury. Czego można się spodziewać na sprawdzianie?

„Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall to poruszająca rozmowa z Markiem Edelmanem, jednym z przywódców powstania w getcie warszawskim. To lektura, która zmusza do refleksji nad wartością życia, godnością człowieka i granicami heroizmu. Aktualnie jest to lektura obowiązkowa na egzamin maturalny z języka polskiego na poziomie podstawowym. Na sprawdzianie możesz spodziewać się pytań nie tylko o fakty z książki, ale także o problematykę, znaczenie tytułu i przesłanie płynące z doświadczeń głównego bohatera.

Zdążyć przed panem Bogiem – test trudny z lektury

Reportaż Hanny Krall „Zdążyć przed Panem Bogiem” to poruszająca rozmowa z Markiem Edelmanem, lekarzem i jednym z przywódców powstania w getcie warszawskim. Utwór ukazuje nie tylko dramatyczne wydarzenia z czasów okupacji, lecz także trudne pytania o sens życia, śmierci i godności człowieka w obliczu zagłady. Edelman wspomina powstanie, mówi o swoich doświadczeniach i refleksjach, a także o późniejszej pracy lekarza. Poniższy test sprawdzi Twoją znajomość treści tego reportażu.

Test z lektury „Zdążyć przed panem Bogiem”:

Kto jest głównym bohaterem reportażu Hanny Krall „Zdążyć przed Panem Bogiem”?
- Marek Edelman – ostatni przywódca powstania w getcie warszawskim, po wojnie lekarz kardiolog.
2. W jakiej formie została napisana książka?
- To reportaż w formie rozmowy – wywiadu Hanny Krall z Markiem Edelmanem.
Kiedy wybuchło powstanie w getcie warszawskim i co było jego przyczyną?
- 19 kwietnia 1943 roku; było odpowiedzią na decyzję Niemców o ostatecznej likwidacji getta.
Kto był przywódcą powstania przed Markiem Edelmanem?
- Mordechaj Anielewicz – dowódca Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB).
Jak zginął Mordechaj Anielewicz?
- 8 maja 1943 roku popełnił samobójstwo razem z ukochaną Mirą w bunkrze przy ul. Miłej.
Co symbolizowały tzw. „numerki życia”?
- Były to karteczki z numerem oznaczające prawo do pozostania w getcie, czyli szansę na przeżycie. Osoby bez karteczek były wywożone pociągami.
Dlaczego Edelman po wojnie przez wiele lat milczał?
- Ponieważ jego relacja po powstaniu została źle przyjęta. Była rzeczowa, pozbawiona patosu, co nie odpowiadało oczekiwaniom słuchaczy.
Jaką profesję wybrał Edelman po wojnie i dlaczego?
- Został lekarzem kardiologiem, bo uważał, że jego obowiązkiem jest ratowanie życia, „osłanianie płomienia, zanim Bóg go zgasi”.
Co oznacza tytuł „Zdążyć przed Panem Bogiem”?
- To metafora walki lekarza o życie. Edelman chce „zdążyć” uratować człowieka zanim Bóg odbierze mu życie.
Jak Edelman tłumaczył decyzję o wybuchu powstania?
- Nie chodziło o zwycięstwo militarne, lecz o zachowanie godności i prawo do samodzielnego wyboru śmierci.
Jakie postawy ludzi w getcie pokazuje Edelman?
- Zarówno heroiczne i ofiarne (oddanie „numerków życia” innym), jak i te niebohaterskie i tragiczne, czyli obojętność na ludzkie cierpienie i śmierć, zaciekłą walkę o „numerki życia”.
Kim była Pola Lifszyc?
- Żydówka, została wyciągnięta z transportu na rampę, ale wróciła nazajutrz, aby wsiąść do pociągu razem z matką.
Ile lat miał Marek Edelman w momencie wybuch powstania w getcie?
- 22 lata
Czym zajmowała się Luba Blumowa?
- Była pielęgniarką i prowadziła szkołę dla pielęgniarek.
Kto prowadził badania nad głodem w getcie i do jakich wniosków doszedł?
- Zajmowali się tym różni lekarze mieszkający w getcie, ale ocalała wyłącznie Teodozja Goliborska, która w swojej pracy wyodrębniła trzy stopnie wychudzenia. W I fazie następowała utrata nadmiaru tłuszczu, W II fazie – był stanem przedśmiertnym, waga spadała do 30-40 kg, skóra była blada i sina, na twarzy pojawiała się opuchlizna, apatia, ale na widok jedzenia ludzie reagowali agresją; w fazie III następowała śmierć.

Sprawdź też: Wesele – trudny test z lektury. Pytania na sprawdzian i kartkówkę

„Zdążyć przed panem Bogiem” – kartkówka. O czym opowiada ten utwór?

Reportaż Hanny Krall „Zdążyć przed Panem Bogiem” przedstawia rozmowę autorki z Markiem Edelmanem, jednym z przywódców powstania w getcie warszawskim i późniejszym lekarzem kardiologiem. Edelman wspomina wydarzenia z kwietnia 1943 roku, kiedy garstka Żydów podjęła beznadziejną walkę z Niemcami, wiedząc, że nie mają szans na zwycięstwo. Opowiada o swoich towarzyszach, o cierpieniu i śmierci w getcie, ale także o wielkiej odwadze i potrzebie zachowania godności.

Edelman pokazuje, że heroizm nie zawsze ma patetyczną formę, ponieważ czasem oznacza po prostu trwanie i pomaganie innym. W rozmowie z Hanną Krall pojawia się też wiele refleksji o moralności, odpowiedzialności i sposobach opowiadania o tragedii Holocaustu. Po wojnie Edelman poświęcił się medycynie, ratując ludzkie serca, co stało się dla niego nową formą walki o życie. Symboliczny tytuł utworu odnosi się do jego słów, że lekarz musi „zdążyć przed Panem Bogiem”, czyli uratować człowieka, zanim Bóg odbierze mu życie.

Sprawdź też: