Żelazo to jeden z ważniejszych składników, którego nie może zabraknąć w diecie ciężarnej kobiety. Niedobór żelaza w ciąży może prowadzić do niedokrwistości, co jest przyczyną złego samopoczucia przyszłej mamy, ale może również prowadzić do wad w rozwoju płodu. Odpowiednia dawka żelaza jest niezbędna między innymi po to, aby układ nerwowy dziecka rozwijał się prawidłowo. Zobacz, dlaczego żelazo w ciąży jest tak ważne, jakie produkty są bogate w ten pierwiastek i czy w każdym przypadku konieczne jest przyjmowanie suplementów żelaza.



Niedobór żelaza w ciąży

Żelazo to pierwiastek, który wchodzi w skład hemoglobiny, a więc bierze udział w rozprowadzaniu tlenu wraz z krwią po całym organizmie. Oprócz tego żelazo wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego. Nie jest ono bez znaczenia również dla układu nerwowego i zachowania sprawności intelektualnej.

żelazo w ciąży

depositphotos.com

Gdy kobieta jest w ciąży, żelazo wpływa na prawidłowe funkcjonowanie łożyska, dostarczanie tlenu do macicy oraz na rozwój układu nerwowego i mózgu dziecka. W ciąży dzienne zapotrzebowanie na żelazo wynosi około 26 mg, czyli o 8 mg więcej niż w przypadku kobiet, które nie są ciężarne. Oprócz tego, że zapotrzebowanie na żelazo wzrasta, zwiększa się objętość krwi. Skutkuje to obniżeniem poziomu hemoglobiny we krwi, dlatego u wielu kobiet ciężarnych występuje spadek hemoglobiny oraz niskie żelazo w ciąży. Jest to całkowicie naturalne, a brak spadku może świadczyć o nieprawidłowościach w przebiegu ciąży. Niemniej jednak, znaczne niedobory żelaza uniemożliwiają prawidłowy rozwój płodu, a także wpływają na pogorszenie samopoczucia kobiety ciężarnej.

Objawami niedoborów żelaza są między innymi:

  • osłabienie,
  • senność,
  • częste bóle i zawroty głowy,
  • problemy z pamięcią,
  • trudności w skupieniu uwagi,
  • częste zmiany nastroju,
  • łamliwe paznokcie i włosy,
  • szorstka skóra,
  • skłonność do powstawania zajadów w kącikach ust,
  • obniżona odporność.

Jeżeli zauważysz u siebie przynajmniej niektóre z objawów niedoboru żelaza w ciąży, nie lekceważ tych symptomów i koniecznie powiedz o nich lekarzowi prowadzącemu ciążę.

Niskie żelazo w ciąży

Żeby zdiagnozować anemię, najczęściej wykonuje się podstawowe badania krwi. Najbardziej powszechnym badaniem jest morfologia. Wyniki, na które należy zwrócić uwagę to ilość hemoglobiny oraz czerwonych krwinek. Analizując wyniki lekarz weźmie pod uwagę również wynik MCH, czyli średnią hemoglobinę komórkową oraz MCHC, czyli średnią koncentrację hemoglobiny.

Zobacz też:



Produkty bogate w żelazo a ciąża

Żeby nie dopuścić do niedoborów żelaza i rozwoju anemii ciążowej z powodu braku tego pierwiastka, najlepiej od początku ciąży dbaj o to, aby Twoja dieta zawierała dużą ilość produktów bogatych w żelazo. Najlepszymi źródłami łatwo przyswajalnego żelaza, czyli żelaza hemowego, są podroby, czerwone mięso, żółtka jaj oraz ryby. Mimo tego, że najwięcej żelaza zawiera wątróbka, nie zaleca się, aby kobiety ciężarne spożywały ją w nadmiarze. Sprawdź: dlaczego nie należy jeść wątróbki w ciąży?

Sporą ilość żelaza niehemowego, czyli trudniej przyswajalnego dla organizmu, zawierają produkty roślinne, takie jak fasola, ciecierzyca, groch, kasza gryczana, pieczywo pełnoziarniste, orzechy laskowe, nasiona, brokuły, boćwina, natka pietruszki, buraki oraz suszone morele i śliwki. Najlepiej sięgać po produkty zawierające żelazo hemowe, ponieważ organizm może je łatwo przyswoić i wykorzystać. Dla przykładu, wchłanialność żelaza z cielęciny może wynieść nawet 22%, natomiast ze szpinaku wchłania się jedynie 1% tego cennego pierwiastka. Jeśli spożywasz żelazo głównie ze źródeł roślinnych, musisz liczyć się z tym, że jest ono znacznie mniej przyswajalne. Żeby zwiększyć przyswajalność żelaza niehemowego, najlepiej łączyć produkty roślinne bogate w żelazo z produktami o wysokiej zawartości witaminy C. Poza tym lepiej ograniczyć spożycie produktów, które zmniejszają wchłanianie żelaza. Wśród takich produktów jest między innymi kawa i herbata.

Suplementacja żelaza w ciąży

Mimo tego, że w czasie ciąży zdecydowanie wzrasta zapotrzebowanie na żelazo, przyjmowanie go w postaci suplementów diety nie zawsze jest dobrym wyjściem. Przyjmowanie żelaza w tabletkach jest konieczne tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy pierwiastka tego nie można dostarczyć wraz z pożywieniem. Suplementacja powinna zostać wdrożona jedynie po konsultacji z lekarzem, gdy ten stwierdzi taką konieczność. Zwykle przyjmowanie suplementów z żelazem zaleca się dopiero wtedy, gdy u kobiety ciężarnej rozwinie się anemia ciążowa. Preparaty z żelazem muszą być przyjmowane jedynie w zalecanych ilościach, ponieważ nadmiar żelaza w ciąży, podobnie jak jego niedobór, nie jest korzystny dla zdrowia dziecka i przyszłej mamy.

Skutki uboczne przyjmowania tabletek z żelazem



U wielu kobiet regularne i długotrwałe przyjmowanie tabletek z żelazem prowadzi do pojawienia się skutków ubocznych, takich jak bóle brzucha i zaparcia. Problemy te dotyczą nawet kobiet w ciąży, które nie przyjmują preparatów z żelazem, a suplementacja tego składnika może jeszcze pogorszyć sprawę i wpłynąć na obniżenie komfortu przyszłej mamy. Poza tym, przyjmowanie żelaza bez konsultacji z lekarzem może prowadzić do przekroczenia bezpiecznej ilości żelaza, co zwiększa ryzyko wystąpienia wad wrodzonych oraz przedwczesnego porodu.