Zapalenie oskrzeli to stan zapalny drzewa oskrzelowego. Zachorować mogą zarówno dzieci, jak i dorośli. Choroba często atakuje w sezonie jesienno-zimowym i może mieć różny przebieg. Czasami trwa kilkanaście dni, a niekiedy kilka miesięcy, utrudniając życie choremu. Jaki ma przebieg zapalenie oskrzeli i ile czasu potrzeba na powrót do zdrowia? Dowiedz się więcej.
Jak przebiega zapalenie oskrzeli?
Ostre zapalenie oskrzeli należy do najczęstszych chorób układu oddechowego i przyczyn ostrego kaszlu. W 90% przypadków chorobę wywołują wirusy, takie jak rynowirusy, adenowirusy, wirusy grypy A, grypy B, wirusy paragrypy, koronawirusy lub wirusy RVS. Bardzo rzadko za zakażenie odpowiadają bakterie [1].
Jak wygląda przebieg zapalenia oskrzeli? Chory doświadcza objawów ogólnych – to przede wszystkim suchy kaszel, który z czasem staje się mokry i towarzyszy mu odkrztuszanie śluzowej, a potem śluzowo-ropnej plwociny. Charakterystyczne dla zapalenia oskrzeli są także ogólne zmęczenie i uczucie „rozbicia” oraz gorączka. Rzadziej pojawiają się świszczący oddech, bóle głowy i ból mięśni [2].
W badaniu fizykalnym lekarz może stwierdzić rozlane furczenia i świsty nad płucami. Ponadto z napadami silnego kaszlu mogą współwystępować duszności oraz bóle w klatce piersiowej [1].
Ile trwa zapalenie oskrzeli?
Czas trwania zapalenia oskrzeli zależy od tego, jaka postać choroby została zdiagnozowana.
- Ostre zapalenie oskrzeli trwa maksymalnie 3 tygodnie. Najczęściej spowodowane jest infekcją wirusową [2].
- Podostre zapalenie oskrzeli trwa od 3 do 8 tygodni. Ma związek z zakażeniem krztuścem lub powstaje w wyniku nadreaktywności oskrzeli [2].
- Przewlekłe zapalenie oskrzeli trwa powyżej 8 tygodni. Na rozwój choroby mają wpływ szkodliwe czynniki środowiskowe np. zapylenie, palenie tytoniu. Objawy męczącego kaszlu szczególnie mocno nasilają się rano [2].
Większość symptomów zapalenia oskrzeli ustępuje w ciągu 7 dni. Dłużej, bo nawet do 21 dni może utrzymywać się kaszel [1].
Ile czasu zajmuje rekonwalescencja przy zapaleniu oskrzeli?
Całkowity powrót do zdrowia uzależniony jest od tego, jak przebiega zapalenie oskrzeli i jakie zostaną podjęte działania sprzyjające powrotowi do zdrowia. Cały proces choroby przechodzi przez dwa główne etapy.
Pierwszy z nich to faza obturacyjno-sekrecyjna (naczyniowa), która trwa 3-4 dni. Na tym etapie pojawiają się pierwsze symptomy zwiastujące infekcję wirusową, czyli bóle głowy, gorączka, surowiczy katar, męczący, suchy kaszel, czasami bóle brzucha, biegunka i zapalenie spojówek [3].
Kolejny etap to faza sekrecyjna, która utrzymuje się średnio 2 tygodnie. W tym czasie chory ma gęsty katar i następuje wzmożona produkcja śluzu w drogach oddechowych. Dochodzi do zalegania wydzieliny, pojawiają się mokry kaszel i trudności z odkrztuszaniem zalegającej flegmy. Bez wsparcia np. w postaci syropu na kaszel rozrzedzającego wydzielinę, może dojść do obturacji oskrzeli, czyli ich niedrożności [3].
Jak przyspieszyć powrót do zdrowia przy zapaleniu oskrzeli?
Jeżeli zapalenie oskrzeli będzie nieodpowiednio leczone lub choroba w ogóle zostanie zbagatelizowana, może dojść do nadkażenia bakteryjnego. W tej fazie obserwuje się znaczne pogorszenie stanu zdrowia chorego, które prowadzi nawet do niewydolności oddechowej [3].
Z uwagi na to, że w większości przypadków zapalenie oskrzeli ma podłoże wirusowe, nie należy sięgać po antybiotyki. Zalecany jest odpoczynek, nawadnianie organizmu oraz dieta bogata w witaminy i składniki mineralne, które wspierają organizm w walce z chorobą [1]. Można również sięgnąć po syrop rozrzedzający i ułatwiający odkrztuszanie wydzieliny przy kaszlu mokrym. Zaleca się także unikanie czynników podrażniających drogi oddechowe i potęgujących napady uporczywego kaszlu m.in. zimnego powietrza, alergenów i zanieczyszczeń [2].
Jeżeli objawy zapalenia oskrzeli nie łagodnieją po 7 dniach, pojawiają się świszczące oddechy i duszności, a wysoka gorączka utrzymuje się dłużej niż kilka dni, należy skonsultować się z lekarzem [2].
Artykuł na zlecenie marki Deflegmin
Bibliografia:
1. Witkiewicz I., Ostre zapalenie oskrzeli, 2013, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/lista/81812,ostre-zapalenie-oskrzeli (dostęp: 26.06.2025).
2. Mejza F., Bulanda M., Zapalenie oskrzeli: przyczyny, objawy i leczenie, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/choroby/68742,zapalenie-oskrzeli-przyczyny-objawy-i-leczenie (dostęp: 26.06.2025).
3. Grzela K., Zagórska W., Postępowanie w zapaleniach oskrzeli u dzieci, witryna internetowa: https://podyplomie.pl/pediatria/23507,postepowanie-w-zapaleniach-oskrzeli-u-dzieci (dostęp: 26.06.2025).













