Dyskalkulia [przyczyny, objawy, test i ćwiczenia]

Coraz częściej u dzieci obserwuje się poważne problemy z nauką matematyki, których źródłem może być dyskalkulia. Nie chodzi tu jedynie o problemy z nauką rozwiązywania równań czy innych skomplikowanych działań, ale o biologiczne zaburzenie rozwojowe. Może ono prowadzić do poważnych trudności w codziennym życiu, gdyż osoby dotknięte tym schorzeniem nie potrafią poradzić sobie z tak podstawowymi kwestiami jak nazwy poszczególnych cyfr. Co powoduje dyskalkulię? Jak sobie z nią radzić?

Dyskalkulia [przyczyny, objawy, test i ćwiczenia]

Dyskalkulia to więcej niż problemy z nauką matematyki!

Dyskalkulia, często określana jako dysleksja matematyczna to zaburzenie rozwojowe o podłożu biologicznym, objawiające się trudnościami w odczytywaniu i interpretowaniu nawet najprostszych symboli matematycznych. Według najnowszych badań około 6% społeczeństwa wykazuje objawy dyskalkulii. Powoduje ona ogromne problemy z nauką matematyki, ponieważ osoba cierpiąca na dysleksję matematyczną nie tylko nie jest w stanie rozpoznawać cyfr i znaków, ale również wykonywać takich działań jak dodawanie, odejmowanie, dzielenie czy mnożenie. Najczęściej dyskalkulia jest określana jako dysfunkcja połączeń nerwowych, odpowiadających za przetwarzanie języka numerycznego, co uniemożliwia prawidłowe przetwarzanie otrzymanej informacji numerycznej.

Ze względu na obszar, którego w głównej mierze dotyka problem dysleksji matematycznej, wyróżniamy:

  • dyskalkulię leksykalną – objawiającą się trudnościami w odczytywaniu cyfr, liczb, znaków operacyjnych i innych symboli matematycznych,
  • dyskalkulię werbalną – to nieumiejętność określania liczb, pojęć oraz działań matematycznych, a nawet nazywania cyfr,
  • dyskalkulię graficzną – w jej przypadku problem dotyka głównie umiejętności zapisywania liczb, symboli matematycznych oraz działań,
  • dyskalkulię wykonawczą – ta forma dysleksji matematycznej to zaburzenie w obszarze porównywania wielkości oraz ilości, szeregowania w odpowiedniej kolejności oraz wskazywania różnic pomiędzy obiektami (większy, mniejszy, taki sam). Diagnozuje się ją również gdy dana osoba nie potrafi wykonywać działań przy pomocy takich narzędzi jak obrazki, liczydło czy patyczki do liczenia,
  • dyskalkulię operacyjną – trudności w wykonywaniu działań matematycznych, pomimo ich prawidłowego zapisywania i odczytywania,
  • dyskalkulię pojęciowo-poznawczą – problemy z wykrywaniem zależności liczbowych, a także brak umiejętności abstrakcyjnego myślenia i wykonywania obliczeń w pamięci.

Dyskalkulia – przyczyny

Dyskalkulia rozwojowa to schorzenie wrodzone o podłożu genetycznym. Spowodowane jest zwykle nieprawidłowością w płacie ciemieniowym, choć może również dotyczyć kory przedczołowej, tyłu płata skroniowego, kory zakrętu obręczy oraz regionów podkorowych, odpowiedzialnych za przetwarzanie umiejętności matematycznych. Ubytki w połączeniach nerwowych w tych obszarach sprawiają, że pomimo prawidłowego rozwoju umysłowego, proces nabywania umiejętności matematycznych jest bardzo utrudniony. Powoduje to spore opóźnienie w tej kwestii w stosunku do rówieśników, a także trudności w życiu codziennym.

W niektórych przypadkach schorzenia jakim jest dyskalkulia, przyczyny jej występowania mogą być następujące:

  • problemy z pamięcią,
  • neurologiczne zaburzenia w okresie dojrzewania czy też będące powikłaniem po porodzie,
  • spożywanie przez kobietę w ciąży alkoholu lub zażywanie narkotyków.

W przeciwieństwie do pseudodyskalkulii nie jest ona jednak spowodowana zaburzeniami emocjonalnymi, zmęczeniem czy zaległościami w nauce.

Dyskalkulia – objawy

Choć większość osób sądzi, że dyskalkulia odpowiada wyłącznie za trudności w uczeniu się matematyki u dzieci czy też problemy z liczeniem u dorosłych, tak naprawdę wpływa ona praktycznie na wszystkie sfery naszego życia. Charakterystyczne objawy towarzyszące temu schorzeniu różnią się w zależności od wieku, a pierwsze z nich pojawiają się zwykle w wieku przedszkolnym. Zmiany neuronalne w mózgu sprawiają, że u osoby dotkniętej tym schorzeniem obserwuje się zaburzenia o różnym stopniu nasilenia (w zależności od rodzaju dyskalkulii) w następujących sferach:

  • koncentracja,
  • pamięć robocza,
  • podzielność uwagi,
  • nazywanie cyfr, liczb lub działań,
  • pamięć krótkotrwała,
  • planowanie przestrzenne,
  • szybkość uczenia się.

Jaki wpływ na codzienne życie ma dyskalkulia? Objawy widoczne niemal na pierwszy rzut oka to:

  • zaburzenia orientacji przestrzennej,
  • problemy z zapamiętywaniem cyfr, numerów czy dat,
  • zaburzenia orientacji czasowej, w tym trudności w korzystaniu z zegarka,
  • problemy z zarządzaniem własnymi finansami,
  • utrudnienia w korzystaniu z komunikacji publicznej,
  • problemy z gotowaniem (spowodowane nieumiejętnością przełożenia na rzeczywistość liczb i miar stosowanych w przepisach),
  • problemy z prowadzeniem kalendarza.

Z kolei w szkole najczęściej podejrzenie dyskalkulii nasuwają:

  • trudności z zapisywaniem i prawidłowym odczytywaniem cyfr, liczb i symboli matematycznych,
  • nieumiejętność rozwiązywania podstawowych działań, takich jak dodawanie, odejmowanie, dzielenie i mnożenie,
  • brak umiejętności analitycznego myślenia i dedukcji w trakcie rozwiązywania zadań,
  • niezrozumienie pojęć i terminów stosowanych w matematyce,
  • napady złości spowodowane nauką matematyki.

Dyskalkulia – test potwierdzający diagnozę

Choć w przypadku dyskalkulii trudności w uczeniu się matematyki mają podłoże genetyczne, do jej zdiagnozowania nie są potrzebne specjalistyczne badania laboratoryjne lub obrazowe. Jeżeli zauważamy u swojego dziecka objawy, które mogą świadczyć o tym schorzeniu, należy udać się do lekarza rodzinnego. Ten na podstawie opisanych symptomów skieruje nas do poradni psychologiczno-pedagogicznej gdzie dzieckiem zajmą się specjaliści tacy jak np. neuropsycholog.

Podstawę diagnozy w przypadku dyskalkulii stanowi test matematyczny obejmujący szereg prostych działań. Dodatkowe uzupełnienie stanowią test inteligencji oraz test umiejętności specyficznych. Niezdiagnozowana i nieleczona dyskalkulia u dorosłych może utrudniać codzienne życie, w związku z tym im szybciej dokonamy rozpoznania i rozpoczniemy prawidłową pracę z dzieckiem, tym lepiej. W czasie diagnostyki wyklucza się dodatkowo zaburzenia o podłożu psychicznym lub neurologicznym oraz wady narządów wzroku oraz słuchu, a także zaniedbania dydaktyczne, które mogą dawać podobne do dyskalkulii objawy.

Dyskalkulia – ćwiczenia dla dzieci

Jeśli chodzi o schorzenie jakim jest dyskalkulia, leczenie opiera się przede wszystkim na terapii i samodzielnej pracy. Ćwiczenia mają na celu wypracowanie własnych sposobów radzenia sobie z brakami spowodowanymi chorobą. Dzięki temu możliwa jest samodzielna egzystencja na dobrym poziomie w świecie otoczonym liczbami.

Terapia dyskalkulii to nie tylko zajęcia wyrównawcze, ale przede wszystkim samodzielna praca z dzieckiem w domu, np. poprzez pokazywanie mu różnych sposobów rozwiązywania zadań. Warto też wplatać w codzienne czynności specjalne ćwiczenia dla dzieci z dyskalkulią, takie jak:

  • policzenie reszty w sklepie,
  • sprawdzenie godziny odjazdu autobusu,
  • zabawa w sklep,
  • liczenie kwiatów w ogrodzie lub innych rzeczy, np. owoców w koszyku,
  • zapamiętywanie numerów telefonu,
  • odszukiwanie cyfr i liczb w trakcie spaceru po mieście,
  • zabawy z zegarem.

Ważne jest również znalezienie dobrego terapeuty, który zajmuje się takimi problemami i ma doświadczenie w leczeniu pacjentów cierpiących na tak poważną chorobę jak dyskalkulia. Ćwiczenia stosowane przez ekspertów to zazwyczaj:

  • rebusy,
  • odwzorowywanie figur,
  • labirynty,
  • pisanie obiema rękami,
  • budowanie modeli przestrzennych,
  • wykreślanki,
  • porządkowanie cyfr na podstawie słuchu.

Kluczem do sukcesu w przypadku osób, u których występuje dyskalkulia jest cierpliwość i systematyczność, a także dobra współpraca między rodzicem, nauczycielem a terapeutą.

Dodaj komentarz

Edukacja
Jaki przykład zachowań na drodze dają dzieciom rodzice? – zaskakujące wyniki badania „Bezpieczne dziecko na drodze”
Każde dziecko za wzór do naśladowania stawia sobie swoich rodziców, a tyczy się to wszystkich aspektów życia – także tych związanych z bezpieczeństwem w ruchu drogowym. Opiekunowie zdają sobie z
Czytaj dalej
Badania w ciąży
Odczyn Coombsa (testy BTA i PTA): wskazania i interpretacja wyników
Odczyn Coombsa to niezwykle ważne badanie z dziedziny serologii, pozwalające na wykrycie specyficznych przeciwciał odpornościowych. Wykonywane jest rutynowo przede wszystkim u ciężarnych, w celu wykluczenia ryzyka konfliktu serologicznego. Przeprowadza się
Czytaj dalej
Edukacja Rozrywka
Jak narysować drzewo genealogiczne?
Zbliżające się wielkimi krokami święta Bożego Narodzenia są świetnym pretekstem, by wspólnie narysować drzewo genealogiczne rodziny. Zamiast po raz setny oglądać świąteczną ramówkę telewizji, chwyćmy rodzinny album ze zdjęciami i
Czytaj dalej
Edukacja Turystyka Newsy
Ferie pomorskie 2020: terminy. Kiedy wypadają ferie zimowe 2019/2020 w województwie pomorskim?
Kiedy wypadają ferie 2020? Pomorskie zacznie je jako ostatnie. Sprawdź terminy ferii zimowych 2019/2020 i zaplanuj wyjazd na zimowisko. Ferie pomorskie 2020 i przerwa świąteczna 2019 Po trzech miesiącach od rozpoczęcia roku
Czytaj dalej
Edukacja Turystyka Newsy
Ferie łódzkie 2020. Terminy ferii w Łodzi. Kiedy wypadają łódzkie ferie zimowe 2020?
Ferie łódzkie 2020 zaczną się w pierwszej turze zimowych wyjazdów w nadchodzącym roku. Kiedy wypadają ferie łódzkie? Terminy zimowisk musicie rezerwować na połowę stycznia. Ciekawe, jaka będzie pogoda na ferie
Czytaj dalej
Edukacja Turystyka Newsy
Ferie lubelskie 2020. Kiedy zaczynają się ferie zimowe? Sprawdź terminy ferii 2019/2020 w Lubelskiem!
Kiedy zaczynają się ferie? Jak wiadomo terminy ferii zimowych zmieniają się cyklicznie. Lubelskie to województwo, w którym dzieci będą odpoczywały jako pierwsze, zaraz po przerwie świątecznej i noworocznej. Ferie lubelskie 2020:
Czytaj dalej
Edukacja Turystyka Newsy
Ferie mazowieckie 2020. Kiedy wypadają ferie w mazowieckim 2020? Jakie są terminy ferii w województwie mazowieckim 2019/2020?
Jakie są terminy ferii 2020? Kiedy wypadają ferie mazowieckie 2019/2020? Termin ferii mazowieckich 2020, podobnie jak w minionych latach, ustalony został po podzieleniu Polski na cztery obszary. Mazowieckie ferie zimowe
Czytaj dalej
Edukacja Turystyka Newsy
Jakie są terminy ferii 2020. Sprawdź kiedy wypadają ferie zimowe 2020? W jakim terminie zaplanować wyjazd na ferie 2020?
Ferie zimowe 2020 niektóre województwa zaczną chwilę po feriach świątecznych. Kiedy wypadają ferie zimowe 2020 i kiedy wyjechać na zimowisko? Jakie są terminy ferii dla poszczególnych województw? Sprawdź już teraz!
Czytaj dalej