Rola flory bakteryjnej u niemowląt i małych dzieci

W małym brzuszku kryje się ogromna ilość pożytecznych bakterii niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Flora jelit dziecka musi jednak zostać prawidłowo ukształtowana, aby właściwie spełniać swoją rolę.

Poród – moment wytworzenia flory bakteryjnej w jelitach

Przewód pokarmowy ssaków to jeden z najgęściej zasiedlonych ekosystemów na świecie. W końcowym odcinku przewodu pokarmowego człowieka w 1 g treści bytuje nawet do 1012 organizmów. Nie dzieje się tak jednak od razu. Jelita płodu są niemal jałowe, a do ich zasiedlenia przez bakterie dochodzi w momencie porodu. Sposób, w jaki niemowlę przychodzi na świat, ma istotny wpływ na skład jego mikroflory jelitowej.

Poród naturalny umożliwia dziecku korzystny pod względem bakteriologicznym kontakt z mikroflorą pochwy matki. Dlatego w jelitach tych niemowląt od razu pojawiają się bakterie z rodzaju Bifidobacterium i Lactobacillus. – Noworodki po porodach fizjologicznych – dzięki przejściu przez kanał rodny kobiety, szybkiemu kontaktowi skóra do skóry z matką i szybkiemu przystawieniu do piersi – są kolonizowane przez bezpieczną dla nich florę bakteryjną matki. Natomiast noworodki, które przyszły na świat poprzez cięcie cesarskie, są takiej szansy pozbawione.

Powoduje to kolonizację ich jelit w pierwszej kolejności przez bakterie ze środowiska szpitalnego, a następnie przez te ze skóry matki – tłumaczy dr n. med. Magdalena Neuman-Łaniec, Ordynator Oddziału Niemowlęco-Neonatologicznego Szpitala Dziecięcego Polanki.

Poród drogą cięcia cesarskiego zakłóca więc prawidłową kolonizację przewodu pokarmowego noworodka. Ich mikroflora jelitowa może być zaburzona przez okres 6 miesięcy po porodzie, a niektóre badania dowodzą, że nawet przez okres kilku lat. Jednak florę bakteryjną przewodu pokarmowego można modyfikować poprzez podawanie preparatów zawierających specjalnie wyselekcjonowane szczepy żywych kultur bakterii (Bifidobacterium i Lactobacillus). Takim preparatem jest m.in. Coloflor cesario przeznaczony dla noworodków i niemowląt z cięć cesarskich.

Karmienie wpływa na skład mikroflory bakteryjnej

– To istotne, w jaki sposób tworzy się u dziecka flora bakteryjna jelit w pierwszych godzinach życia – przyznaje specjalista. Procesy te są zależne również od sposobu karmienia po porodzie, na co także zwraca uwagę ekspert: – Mleko matki zawiera unikatowe składniki stymulujące wzrost pożytecznych bakterii jelitowych oraz bakterie, takie jak Bifidobacterium, paciorkowce i bakterie kwasu mlekowego. Przewód pokarmowy noworodków karmionych sztucznie jest skolonizowany głównie przez baterie z rodzaju Bacteroides i Enterobacter. Pokarmem szczególnie bogatym w Bifidobacterium i Lactobacillus jest tzw. siara, czyli pierwsza składowa mleka kobiecego, będąca źródłem przeciwciał odpornościowych i oligosacharydów – związków stymulujących przyrost pożytecznych bakterii. Natomiast u dzieci, którym podaje się wyłącznie mleko modyfikowane, obserwuje się znacznie niższy poziom bakterii fermentacji mlekowej.

Flora bakteryjna jelit pełni ważną funkcję w małym organizmie

W mikroflorze jelitowej zachodzi niezliczona ilość procesów, które są niezbędne dla naszego organizmu. Za co dokładnie odpowiadają bakterie jelitowe i dlaczego są nam tak potrzebne już od pierwszego okresu życia?

Regulują trawienie i wchłanianie

Jak zapewnia ekspert: – Skład oraz ilość flory bakteryjnej wpływają na procesy trawienne. Zaobserwowano, że obszary przewodu pokarmowego z dużą ilością bakterii odznaczają się zwiększoną liczbą i długością kosmków jelitowych. Pośrednio przekłada się to na ich większą powierzchnię chłonną.

Badania potwierdzają również dodatni wpływ mikroflory bakteryjnej na dojrzewanie i wymianę tzw. enterocytów. Są to komórki odpowiedzialne za wchłanianie substancji odżywczych w obrębie jelita cienkiego. Zapewnia to lepsze przyswajanie niezbędnych dla ich prawidłowego wzrostu i rozwoju związków zawartych w pożywieniu.

Syntetyzują niezbędne witaminy

Jelita nie tylko wchłaniają substancje odżywcze, ale także produkują część z nich. – Flora bakteryjna jelit jest niezbędna do wytwarzania witamin – przekonuje lekarz. Drobnoustroje jelitowe syntezują między innymi witaminy z grupy B, witaminę K i kwas foliowy.

Chronią przed groźnymi patogenami

Bakterie z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium wytwarzają silne substancje antybakteryjne skierowane przeciwko wielu patogenom. – Flora bakteryjna jelit odgrywa bardzo ważną rolę w rozwoju i dojrzewaniu młodego układu immunologicznego – potwierdza pediatra i neonatolog. Jej właściwy kształt od chwili porodu warunkuje prawidłową odpowiedź immunologiczną i tolerancję. Zaburzenia mikroflory mogą natomiast prowadzić do uszkodzenia błony śluzowej jelita, wywoływać stany zapalne, jak też podwyższać ryzyko rozwoju chorób alergicznych i autoimmunologicznych u dzieci. Prawidłowa kolonizacja jelit odgrywa też swoją rolę w ochronie przed pojawieniem się martwiczego zapalenia jelit, które w stanach wyjątkowych może dosięgać wcześniaki.

Rozkładają toksyny i kancerogeny

Flora bakteryjna jelit odpowiada za rozkład składników pokarmowych niepodlegających trawieniu w jelicie cienkim oraz wchłanianie składników odżywczych do krwi i limfy. Jednocześnie bakterie te biorą udział w procesach rozkładu i fermentacji niestrawionych resztek pożywienia.

– Flora jelit jest konieczna do rozkładania toksyn – informuje lekarz. Ich zaleganie w organizmie stanowiłoby bowiem poważne zagrożenie dla całego układu immunologicznego. Równie niebezpieczne dla małego organizmu byłyby kancerogeny (substancje rakotwórcze), gdyby nie zdolność mikroflory jelitowej do inaktywacji enzymów biorących udział w ich syntezie.

Artykuł konsultowała dr n. med. Magdalena Neuman-Łaniec, Ordynator Oddziału Niemowlęco-Neonatologicznego Szpitala Dziecięcego Polanki.

[Zdjęcie główne: Pixabay]

Dodaj komentarz

Zdrowie rodziców, Zdrowie niemowlaka

Kandydoza [przyczyny, objawy, leczenie]

Kandydoza, inaczej drożdżyca, to choroba powodowana przez drożdżaki z rodzaju Candida. Szacuje się, że około 21% Polaków cierpi na jedną z odmian kandydozy, a niemal każdy człowiek w swoim życiu...

Czytaj dalej →
Zdrowie dziecka, Zdrowie niemowlaka

Po jakim czasie działa czopek?

Gorączka u niemowlaka i u małego dziecka zawsze wywołuje stres w młodych rodzicach. Zadają sobie pytanie, jak dużą dawkę środka przeciwgorączkowego powinni podać maluchowi, po jakim czasie czopek zbija gorączkę...

Czytaj dalej →
Zdrowie dziecka, Zdrowie niemowlaka

Zespół Downa [przyczyny, objawy i rehabilitacja]

Zespół Downa jest chorobą genetyczną, która objawia się pewnym stopniem niepełnosprawności fizycznej oraz intelektualnej. Osoby dotknięte zespołem Downa posiadają zestaw charakterystycznych cech fizycznych. Są również bardziej narażone na wystąpienie wielu...

Czytaj dalej →
Zdrowie niemowlaka

Jak inhalować małe dziecko?

Domowe sposoby na zwalczanie przeziębień i chorób cieszą się nadal dużą popularnością. Nierzadko pomagają uniknąć antybiotyku i skutecznie pomagają pozbyć się męczących dolegliwości. W przypadku chorób górnych dróg oddechowych niezastąpione są...

Czytaj dalej →
Zdrowie dziecka, Zdrowie niemowlaka

Alternaria [objawy uczulenia, okres pylenia]

Grzyby z rodzaju Alternaria stanowią różnorodną i bardzo dużą grupę. Jej przedstawicieli łączy jedno: Alternaria alternata są jedną z najczęstszych przyczyn alergii wziewnych oraz skórnych. Dosyć powszechnie występują w polskim...

Czytaj dalej →
Zdrowie dziecka, Zdrowie rodziców, Zdrowie niemowlaka

Mastka

Mastka jest naturalną wydzieliną, która zbiera się na końcu penisa. Towarzyszy mężczyznom od urodzenia, a w pierwszych miesiącach życia pełni ważną funkcję ochronną. Skąd się bierze i czy należy ją...

Czytaj dalej →
Zdrowie niemowlaka

Żółta skóra na stopach lub dłoniach u dziecka

Zażółcenie skóry jest najczęściej spowodowane nadprodukcją lub zatrzymaniem bilirubiny w organizmie. To objaw chorobowy, powszechnie nazywany żółtaczką. Inną przyczyną zażółcenia wewnętrznej strony stóp i dłoni może być nadmierne spożywanie dyni...

Czytaj dalej →
Rodzice.pl - ciąża, poród, dziecko - poradnik dla Rodziców
Logo
Enable registration in settings - general