Rola flory bakteryjnej u niemowląt i małych dzieci

W małym brzuszku kryje się ogromna ilość pożytecznych bakterii niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Flora jelit dziecka musi jednak zostać prawidłowo ukształtowana, aby właściwie spełniać swoją rolę.

Rola flory bakteryjnej u niemowląt i małych dzieci
Pixabay

Poród – moment wytworzenia flory bakteryjnej w jelitach

Przewód pokarmowy ssaków to jeden z najgęściej zasiedlonych ekosystemów na świecie. W końcowym odcinku przewodu pokarmowego człowieka w 1 g treści bytuje nawet do 1012 organizmów. Nie dzieje się tak jednak od razu. Jelita płodu są niemal jałowe, a do ich zasiedlenia przez bakterie dochodzi w momencie porodu. Sposób, w jaki niemowlę przychodzi na świat, ma istotny wpływ na skład jego mikroflory jelitowej.

Poród naturalny umożliwia dziecku korzystny pod względem bakteriologicznym kontakt z mikroflorą pochwy matki. Dlatego w jelitach tych niemowląt od razu pojawiają się bakterie z rodzaju Bifidobacterium i Lactobacillus. – Noworodki po porodach fizjologicznych – dzięki przejściu przez kanał rodny kobiety, szybkiemu kontaktowi skóra do skóry z matką i szybkiemu przystawieniu do piersi – są kolonizowane przez bezpieczną dla nich florę bakteryjną matki. Natomiast noworodki, które przyszły na świat poprzez cięcie cesarskie, są takiej szansy pozbawione.

Powoduje to kolonizację ich jelit w pierwszej kolejności przez bakterie ze środowiska szpitalnego, a następnie przez te ze skóry matki – tłumaczy dr n. med. Magdalena Neuman-Łaniec, Ordynator Oddziału Niemowlęco-Neonatologicznego Szpitala Dziecięcego Polanki.

Poród drogą cięcia cesarskiego zakłóca więc prawidłową kolonizację przewodu pokarmowego noworodka. Ich mikroflora jelitowa może być zaburzona przez okres 6 miesięcy po porodzie, a niektóre badania dowodzą, że nawet przez okres kilku lat. Jednak florę bakteryjną przewodu pokarmowego można modyfikować poprzez podawanie preparatów zawierających specjalnie wyselekcjonowane szczepy żywych kultur bakterii (Bifidobacterium i Lactobacillus). Takim preparatem jest m.in. Coloflor cesario przeznaczony dla noworodków i niemowląt z cięć cesarskich.

Karmienie wpływa na skład mikroflory bakteryjnej

– To istotne, w jaki sposób tworzy się u dziecka flora bakteryjna jelit w pierwszych godzinach życia – przyznaje specjalista. Procesy te są zależne również od sposobu karmienia po porodzie, na co także zwraca uwagę ekspert: – Mleko matki zawiera unikatowe składniki stymulujące wzrost pożytecznych bakterii jelitowych oraz bakterie, takie jak Bifidobacterium, paciorkowce i bakterie kwasu mlekowego. Przewód pokarmowy noworodków karmionych sztucznie jest skolonizowany głównie przez baterie z rodzaju Bacteroides i Enterobacter. Pokarmem szczególnie bogatym w Bifidobacterium i Lactobacillus jest tzw. siara, czyli pierwsza składowa mleka kobiecego, będąca źródłem przeciwciał odpornościowych i oligosacharydów – związków stymulujących przyrost pożytecznych bakterii. Natomiast u dzieci, którym podaje się wyłącznie mleko modyfikowane, obserwuje się znacznie niższy poziom bakterii fermentacji mlekowej.

Flora bakteryjna jelit pełni ważną funkcję w małym organizmie

W mikroflorze jelitowej zachodzi niezliczona ilość procesów, które są niezbędne dla naszego organizmu. Za co dokładnie odpowiadają bakterie jelitowe i dlaczego są nam tak potrzebne już od pierwszego okresu życia?

Regulują trawienie i wchłanianie

Jak zapewnia ekspert: – Skład oraz ilość flory bakteryjnej wpływają na procesy trawienne. Zaobserwowano, że obszary przewodu pokarmowego z dużą ilością bakterii odznaczają się zwiększoną liczbą i długością kosmków jelitowych. Pośrednio przekłada się to na ich większą powierzchnię chłonną.

Badania potwierdzają również dodatni wpływ mikroflory bakteryjnej na dojrzewanie i wymianę tzw. enterocytów. Są to komórki odpowiedzialne za wchłanianie substancji odżywczych w obrębie jelita cienkiego. Zapewnia to lepsze przyswajanie niezbędnych dla ich prawidłowego wzrostu i rozwoju związków zawartych w pożywieniu.

Syntetyzują niezbędne witaminy

Jelita nie tylko wchłaniają substancje odżywcze, ale także produkują część z nich. – Flora bakteryjna jelit jest niezbędna do wytwarzania witamin – przekonuje lekarz. Drobnoustroje jelitowe syntezują między innymi witaminy z grupy B, witaminę K i kwas foliowy.

Chronią przed groźnymi patogenami

Bakterie z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium wytwarzają silne substancje antybakteryjne skierowane przeciwko wielu patogenom. – Flora bakteryjna jelit odgrywa bardzo ważną rolę w rozwoju i dojrzewaniu młodego układu immunologicznego – potwierdza pediatra i neonatolog. Jej właściwy kształt od chwili porodu warunkuje prawidłową odpowiedź immunologiczną i tolerancję. Zaburzenia mikroflory mogą natomiast prowadzić do uszkodzenia błony śluzowej jelita, wywoływać stany zapalne, jak też podwyższać ryzyko rozwoju chorób alergicznych i autoimmunologicznych u dzieci. Prawidłowa kolonizacja jelit odgrywa też swoją rolę w ochronie przed pojawieniem się martwiczego zapalenia jelit, które w stanach wyjątkowych może dosięgać wcześniaki.

Rozkładają toksyny i kancerogeny

Flora bakteryjna jelit odpowiada za rozkład składników pokarmowych niepodlegających trawieniu w jelicie cienkim oraz wchłanianie składników odżywczych do krwi i limfy. Jednocześnie bakterie te biorą udział w procesach rozkładu i fermentacji niestrawionych resztek pożywienia.

– Flora jelit jest konieczna do rozkładania toksyn – informuje lekarz. Ich zaleganie w organizmie stanowiłoby bowiem poważne zagrożenie dla całego układu immunologicznego. Równie niebezpieczne dla małego organizmu byłyby kancerogeny (substancje rakotwórcze), gdyby nie zdolność mikroflory jelitowej do inaktywacji enzymów biorących udział w ich syntezie.

Artykuł konsultowała dr n. med. Magdalena Neuman-Łaniec, Ordynator Oddziału Niemowlęco-Neonatologicznego Szpitala Dziecięcego Polanki.

[Zdjęcie główne: Pixabay]

Dodaj komentarz

Mama Zdrowie rodziców
Akcja skierowana do każdej z nas: Pamiętaj o sobie!
Nowa kampania społeczna dotyczy chyba każdej z nas. Czy Ciebie również? Sprawdźmy to! Przypomnij sobie, kiedy ostatnio byłaś u lekarza? Nie, nie z dziećmi, ani nie po to, by zapisać
Czytaj dalej
Zakupy
4F Junior - nadchodzą zmiany!
Marka 4F od dawna skutecznie konkuruje na arenie mody sportowej. Nie tylko ubiera reprezentacje Polski z różnych dziedzin sportu, ale też... najmłodszych! I o tym ostatnim nie wszyscy wiedzą. Tej
Czytaj dalej
Choroby niemowląt
Wiotkość krtani u niemowląt [Przyczyny, Objawy, Leczenie]
Nie taka wiotkość krtani straszna, jak mogłoby się wydawać. Ta przypadłość występuje bardzo często, zwłaszcza u chłopców. W 90% przypadków ustępuje przed ukończeniem przez dziecko drugiego roku życia. Wiotkość krtani -
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Leki w ciąży Dolegliwości niemowląt
Jak zbić gorączkę? 10 sposobów na zbijanie gorączki u dzieci i kobiet w ciąży
Jak zbić gorączkę? Jak obniżyć gorączkę u dziecka, a jak u dorosłego? Kiedy i czym zbijać gorączkę? Czy zawsze konieczne są leki? A może istnieją sprawdzone domowe sposoby na
Czytaj dalej
Zdrowie niemowlaka
5 najczęstszych problemów zdrowotnych niemowlaka
Twoje dziecko przyszło na świat? Przygotuj się na kilka komplikacji. Gazy, wzdęcia, zaparcia. Tylko nielicznym maluchom udaje się przetrwać pierwszy rok bez żadnych problemów zdrowotnych. Poniżej zebraliśmy siedem tych, które
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Zdrowie niemowlaka
Gorączka, szybki oddech, uderzenie w głowę: kiedy bezwzględnie udać się z dzieckiem do szpitala?
Każdy rodzic doskonale zna uczucie niepokoju, które towarzyszy chorobie lub wypadkowi dziecka. Nie zawsze wiemy, jak w danej sytuacji się zachować, czy np. poczekać  i obserwować czy od razu udać
Czytaj dalej
Choroby niemowląt
Ropiejące oczko u niemowlaka i noworodka
Ropiejące oczko u niemowlaka bywa bagatelizowane przez młodych rodziców. Wydaje się im, że to normalny, przejściowy stan i nie zdają sobie sprawy, że przyczyną może być infekcja bakteryjna, która wymaga
Czytaj dalej
Choroby niemowląt
Wrażliwe oko dziecka: Choroby i infekcje oczu niemowląt i starszych dzieci
Choroby i infekcje oczu u niemowląt i starszych dzieci nie są niczym niezwykłym. Rodzice zmagający się ze łzawiącymi bądź ropiejącymi oczami u swoich pociech zastanawiają się nad przyczynami infekcji oczu.
Czytaj dalej
Dolegliwości niemowląt
Niemowlę nie robi kupki? Sprawdź jak mu pomóc!
Twój niemowlak ma problem z wypróżnianiem? W czasie robienia kupki mocno się nadyma, pręży, a może nawet płacze? Niestety mogą to być objawy zaparcia. Mimo, że brzmi groźnie to wcale
Czytaj dalej
Dolegliwości niemowląt
Dyschezja niemowlęca [Przyczyny, Objawy, Leczenie]
Dyschezja niemowlęca to przypadłość, która powoduje problemy z oddawaniem stolca u najmłodszych dzieci. Najczęściej mija sama po okresie kilku tygodni. Jest to jednak bez wątpienia stresujący czas dla rodziców i
Czytaj dalej