Zez u noworodka: przyczyny, rodzaje zeza i leczenie. Sprawdź, dlaczego noworodek zezuje!

Zez u noworodka jest dość częstą przypadłością. Zezowanie u niemowlaka w większości przypadków jest zjawiskiem fizjologicznym, które mija samoistnie. Wiąże się z niedojrzałością układu nerwowego. Stan ten wymaga jednak obserwacji i konsultacji okulistycznej, jeżeli utrzymuje się powyżej 12. tygodnia życia. Dzięki szybkiemu wdrożeniu leczenia zeza można uniknąć groźnych dla zdrowia powikłań.

Noworodek zezuje: czy to powód do zmartwień?

Zez to jedna z wad oczu, której przyczyną jest osłabienie mięśni odpowiadających za ruchy gałek ocznych. Z tego powodu kąt patrzenia jednego oka względem drugiego nie jest prawidłowy – w warunkach fizjologicznych tęczówki u osoby w każdym wieku powinny być ustawione na wprost. Z powodu zeza zostaje zaburzone tzw. widzenie stereoskopowe – odległość, głębia i zależności przestrzenne między obiektami. Wyróżnia się zeza jednoocznego lub obuocznego oraz wrodzonego i nabytego. Zez wrodzony może być dziedziczony po rodzicach.

Zez jest wadą gałki ocznej, która może prowadzić do groźnych powikłań. Z tego powodu rodzice zawsze martwią się, kiedy zauważą, że noworodek robi zeza. Należy wiedzieć, że takie zjawisko jest naturalne u tak małych dzieci i nie trzeba się nim martwić, a jedynie obserwować. Zez u noworodka bierze się stąd, że jego organizm dopiero uczy się koordynować ruchy gałek ocznych i skupiać wzrok na jednym przedmiocie. Około 3. miesiąca życia maluch zaczyna wodzić wzrokiem za przedmiotami w pełnym zakresie. I do tego momentu może zdarzyć się, że pojawi się u niego zez fizjologiczny.

Natomiast zezowanie u noworodka, które utrzymuje się powyżej 12. tygodnia życia wymaga konsultacji okulistycznej i wdrożenia natychmiastowego leczenia. Do niedawna uważano, że nie należy robić nic dopóki dziecko nie ukończy 2 lat. Obecnie zalecane jest rozpoczęcie działań terapeutycznych w momencie postawienia diagnozy.

Rodzaje zeza u noworodka

Gdy zauważymy uciekające oko u niemowlaka lub dziecka, należy określić jaki jest charakter wady. Wyróżnia się kilka rodzajów zeza u noworodka i starszego dziecka. Pierwszym ważnym kryterium jest to, czy ucieka jedno oko czy oba. Zez jednym okiem określa się jako jednostronny. Natomiast, gdy zezuje raz jedno, a innym razem drugie oko – naprzemienny.

Ze względu na kierunek ustawienia oka wyróżnia się:

  • zez zbieżny (naprzemienny lub jednostronny) – zez zbieżny u niemowlaka oznacza odchylenie oka w kierunku nosa,
  • zez rozbieżny (naprzemienny lub jednostronny) – oko jest odchylone w stronę ucha.

Oko może być odchylone również ku górze lub do dołu. Najczęstszą postacią jest zez zbieżny akomodacyjny, czyli związany z nieprawidłowym skupianiem ostrości wzroku. Występuje wspólnie z dalekowzrocznością. Uciekające oko u dziecka może mieć stały kąt odchylenia lub zmieniać się. Wadę dzieli się także na:

  • zez jawny – widoczny przez cały czas,
  • zez ukryty – zez jest widoczny podczas pracy tylko jednego oka,
  • zez pozorny – wrażenie zeza jest spowodowane budową anatomiczną twarzy, w rzeczywistości oczy są ustawione prawidłowo, a wada nie występuje.

Przyczyny zeza u noworodka

Przyczyny zeza u dzieci mogą być różne. Badacze uważają, że duże znaczenie w pojawieniu się wady mają:

  • czynniki genetyczne,
  • nieprawidłowa budowa anatomiczna gałki ocznej i otaczających jej struktur,
  • zaburzenia neurologiczne,
  • nieprawidłowe widzenie w jednym oku,
  • wszelkiego rodzaju urazy mechaniczne.

Dziecko zezuje także w wyniku zmian zapalnych w obrębie narządu wzroku. Najczęstsze przyczyny zeza u noworodka to osłabienie mięśni, które odpowiadają za poruszanie gałką oczną. W momencie chęci skupienia wzroku na jednym przedmiocie, nie napinają się wystarczająco, co powoduje “uciekanie” jednej lub obu gałek ocznych.

Wrodzone choroby, które powodują zeza u dzieci to:

  • zaburzenia refrakcji i akomodacji – krótkowzroczność lub dalekowzroczność,
  • siatkówczak – wewnątrzgałkowy nowotwór złośliwy,
  • zaćma,
  • stwardnienie rozsiane.

Jak wcześniej wspomniano do 12. tygodnia życia, kiedy niemowlę robi zeza, uznaje się to za zjawisko fizjologiczne. Jest ono związane z niedojrzałością układu nerwowego, który dopiero przystosowuje się do skupiania wzroku, wodzenia nim za przedmiotami i odbierania różnego rodzaju bodźców z zewnątrz. Niemowlę ma także osłabione mięśnie odpowiadające za ruch gałek ocznych, przez co trudno jest je utrzymać w odpowiednim ułożeniu. Z czasem stają się one silniejsze i zwiększają swoje napięcie.

Badanie zeza u dzieci

Na fakt, że niemowlę zezuje najczęściej uwagę zwracają rodzice lub lekarz pediatra. Jeżeli dziecko jest młodsze niż 3 miesiące, należy je jedynie obserwować, natomiast starsze dziecko powinno być zbadane przez lekarza okulistę dziecięcego, ponieważ w leczeniu zeza i jego powikłań duże znaczenie ma wczesne wdrożenie terapii. Noworodek powinien być także skonsultowany ze specjalistą wcześniej, jeżeli poza zezowaniem występują inne objawy, widoczne wady anatomiczne narządu wzroku i oczodołu, brak ruchów gałki ocznej lub kąt zeza jest duży.

Przeprowadzenie badania zeza u dzieci może być trudne, ze względu na brak współpracy malucha z lekarzem okulistą. Istnieje kilka metod, które są pomocne przy stwierdzeniu zaburzeń widzenia u niemowląt. Pierwszym sposobem jest skiaskopia – diagnosta kieruję w oko wiązkę światła w odległości około 50 cm, następnie obserwuje zmiany oświetlenia źrenicy i powstający na niej cień. Jeżeli dodatkowo posługuje się specjalnymi soczewkami o różnej mocy, jest w stanie dokładnie stwierdzić ile wynosi wada. U niemowląt często wykorzystuje się również plansze z obrazkami i obserwuje reakcję dziecka. Niektórzy specjaliści wykonują także test Langa lub test Muchy – służące do określenia widzenia stereoskopowego. Dodatkowo wykonuje się badanie dna oka w celu wykluczenia np. nowotworu. Diagnoza jest zwykle stawiana na pierwszej wizycie. W niektórych przypadkach konieczne są konsultacje u innych specjalistów.

Na co dzień rodzice dziecka powinni zwracać uwagę przede wszystkim na to, czy:

  • oko (lub oboje oczu) zbacza w prawą lub lewą stronę,
  • czy oczy są ustawione równolegle, na wprost,
  • czy dziecko mruży oczy podczas patrzenia na przedmiot, który znajduje się dalej,
  • czy dziecko przekrzywia głowę, patrząc w dal,
  • czy podczas chęci skupienia wzroku niemowlę zamyka jedno oko,
  • czy niemowlę skupia wzrok na zabawce lub twarzy rodzica.

Leczenie zeza u noworodka

Leczenie zeza u niemowląt do 3. miesiąca życia nie jest wymagane, ponieważ jest to zaburzenie fizjologiczne. U starszych dzieci należy je rozpocząć tuż po postawieniu diagnozy. Leczenie zeza akomodacyjnego polega na zastosowaniu okularów korekcyjnych. Dziecko zaczyna widzieć prawidłowo, dzięki czemu oczka nie uciekają w momencie skupiania wzroku. Ważne są także okresowe kontrole w poradni okulistycznej.

Natomiast leczenie zeza u starszych dzieci polega w głównej mierze na odpowiedniej gimnastyce chorego oka. Specjalista zaleca ćwiczenia na uciekające oko, które są indywidualnie dostosowane do rodzaju wady i wieku malucha. Zwykle, przy wczesnym rozpoczęciu leczenia oraz współpracy rodziców i dziecka z lekarzem, obserwuje się pozytywne efekty terapii i całkowite wyleczenie zeza. Niepodjęcie leczenia może skutkować koniecznością zabiegu operacyjnego w dorosłym życiu.

 

Dodaj komentarz

Zdrowie noworodka

Zabieg Credego

Tuż po przyjściu na świat, maluszek poddawany jest serii pomiarów i oceny, które mają wykazać w jakim jest stanie i czy wszystko jest w porządku. Jednocześnie wykonywane są zabiegi, które...

Czytaj dalej →
Dom i ogród

Tapety idealne do pokoju dziecięcego

Satysfakcjonujące urządzenie pokoju dziecięcego nie zawsze jest prostą sprawą. Wybrana przez nas aranżacja musi bowiem zostać zaakceptowana przez małego lokatora, a sam pokój powinien być nie tylko atrakcyjny, ale także...

Czytaj dalej →
Zdrowie dziecka

Wrastający paznokieć u dziecka

Wrastające paznokcie to problem, który dotyka nie tylko ludzi dorosłych. Często z przypadłością tą borykają się także dzieci, również te całkiem małe, czyli niemowlęta. Zaniedbany problem może doprowadzić nawet to infekcji, warto...

Czytaj dalej →
Torty weselne

Tort Weselny

Tort weselny to tradycyjny deser podawany na przyjęciu weselnym. Według tradycji brak tortu na weselu oznacza brak słodkiego życia po ślubie, także lepiej nie ryzykować. Obecnie na rynku ślubno-weselnym możemy...

Czytaj dalej →
Rodzice.pl - ciąża, poród, dziecko - poradnik dla Rodziców
Logo
Enable registration in settings - general