Zez u noworodka: przyczyny, rodzaje zeza i leczenie. Sprawdź, dlaczego noworodek zezuje!

Zez to jedna z wad oczu, której przyczyną jest osłabienie mięśni odpowiadających za ruchy gałek ocznych. Z tego powodu kąt patrzenia jednego oka względem drugiego nie jest prawidłowy - w warunkach fizjologicznych tęczówki u osoby w każdym wieku powinny być ustawione na wprost.

Z powodu zeza zostaje zaburzone tzw. widzenie stereoskopowe

- odległość, głębia i zależności przestrzenne między obiektami. Wyróżnia się zeza jednoocznego lub obuocznego oraz wrodzonego i nabytego. Zez wrodzony może być dziedziczony po rodzicach. Zez jest wadą gałki ocznej, która może prowadzić do groźnych powikłań. Z tego powodu rodzice zawsze martwią się, kiedy zauważą, że noworodek robi zeza. Należy wiedzieć, że takie

zjawisko jest naturalne u tak małych dzieci

i nie trzeba się nim martwić, a jedynie obserwować. Zez u noworodka bierze się stąd, że jego organizm dopiero uczy się koordynować ruchy gałek ocznych i skupiać wzrok na jednym przedmiocie. Około 3. miesiąca życia maluch zaczyna wodzić wzrokiem za przedmiotami w pełnym zakresie. I do tego momentu może zdarzyć się, że pojawi się u niego zez fizjologiczny. Natomiast

zezowanie u noworodka, które utrzymuje się powyżej 12. tygodnia życia wymaga konsultacji okulistycznej

i wdrożenia natychmiastowego leczenia. Do niedawna uważano, że nie należy robić nic dopóki dziecko nie ukończy 2 lat. Obecnie zalecane jest rozpoczęcie działań terapeutycznych w momencie postawienia diagnozy.

Gdy zauważymy uciekające oko u niemowlaka lub dziecka, należy określić jaki jest charakter wady. Wyróżnia się kilka rodzajów zeza u noworodka i starszego dziecka. Pierwszym ważnym kryterium jest to, czy ucieka jedno oko czy oba. Zez jednym okiem określa się jako jednostronny. Natomiast, gdy zezuje raz jedno, a innym razem drugie oko - naprzemienny.

Oko może być odchylone również ku górze lub do dołu. Najczęstszą postacią jest

zez zbieżny akomodacyjny

, czyli związany z nieprawidłowym skupianiem ostrości wzroku. Występuje wspólnie z dalekowzrocznością. Uciekające oko u dziecka może mieć stały kąt odchylenia lub zmieniać się. Wadę dzieli się także na:

Przyczyny zeza u dzieci

mogą być różne. Badacze uważają, że duże znaczenie w pojawieniu się wady mają:

Dziecko zezuje także w wyniku zmian zapalnych w obrębie narządu wzroku. Najczęstsze przyczyny zeza u noworodka to osłabienie mięśni, które odpowiadają za poruszanie gałką oczną. W momencie chęci skupienia wzroku na jednym przedmiocie, nie napinają się wystarczająco, co powoduje "uciekanie" jednej lub obu gałek ocznych.

Jak wcześniej wspomniano

do 12. tygodnia życia, kiedy niemowlę robi zeza, uznaje się to za zjawisko fizjologiczne.

Jest ono związane z niedojrzałością układu nerwowego, który dopiero przystosowuje się do skupiania wzroku, wodzenia nim za przedmiotami i odbierania różnego rodzaju bodźców z zewnątrz. Niemowlę ma także osłabione mięśnie odpowiadające za ruch gałek ocznych, przez co trudno jest je utrzymać w odpowiednim ułożeniu. Z czasem stają się one silniejsze i zwiększają swoje napięcie.

Na fakt, że niemowlę zezuje najczęściej uwagę zwracają rodzice lub lekarz pediatra. Jeżeli dziecko jest młodsze niż 3 miesiące, należy je jedynie obserwować, natomiast starsze dziecko powinno być zbadane przez lekarza okulistę dziecięcego, ponieważ

w leczeniu zeza i jego powikłań duże znaczenie ma wczesne wdrożenie terapii

. Noworodek powinien być także skonsultowany ze specjalistą wcześniej, jeżeli poza zezowaniem występują inne objawy, widoczne wady anatomiczne narządu wzroku i oczodołu, brak ruchów gałki ocznej lub kąt zeza jest duży. Przeprowadzenie badania zeza u dzieci może być trudne, ze względu na brak współpracy malucha z lekarzem okulistą. Istnieje kilka metod, które są pomocne przy stwierdzeniu zaburzeń widzenia u niemowląt.

Pierwszym sposobem jest skiaskopia

- diagnosta kieruję w oko wiązkę światła w odległości około 50 cm, następnie obserwuje zmiany oświetlenia źrenicy i powstający na niej cień. Jeżeli dodatkowo posługuje się specjalnymi soczewkami o różnej mocy, jest w stanie dokładnie stwierdzić ile wynosi wada. U niemowląt często wykorzystuje się również plansze z obrazkami i obserwuje reakcję dziecka. Niektórzy specjaliści wykonują także test Langa lub test Muchy - służące do określenia widzenia stereoskopowego. Dodatkowo wykonuje się

badanie dna oka

w celu wykluczenia np. nowotworu. Diagnoza jest zwykle stawiana na pierwszej wizycie. W niektórych przypadkach konieczne są konsultacje u innych specjalistów.

Na co dzień rodzice dziecka powinni zwracać uwagę przede wszystkim na to, czy:

Leczenie zeza u niemowląt do 3. miesiąca życia nie jest wymagane

, ponieważ jest to zaburzenie fizjologiczne. U starszych dzieci należy je rozpocząć tuż po postawieniu diagnozy.

Leczenie zeza akomodacyjnego polega na zastosowaniu okularów korekcyjnych

. Dziecko zaczyna widzieć prawidłowo, dzięki czemu oczka nie uciekają w momencie skupiania wzroku. Ważne są także okresowe kontrole w poradni okulistycznej. Natomiast leczenie zeza u starszych dzieci polega w głównej mierze na odpowiedniej gimnastyce chorego oka. Specjalista zaleca

ćwiczenia na uciekające oko

, które są indywidualnie dostosowane do rodzaju wady i wieku malucha. Zwykle, przy wczesnym rozpoczęciu leczenia oraz współpracy rodziców i dziecka z lekarzem, obserwuje się pozytywne efekty terapii i

całkowite wyleczenie zeza

. Niepodjęcie leczenia może skutkować koniecznością zabiegu operacyjnego w dorosłym życiu.