Zez u noworodka: przyczyny, rodzaje zeza i leczenie. Sprawdź, dlaczego noworodek zezuje!

Zez u noworodka jest dość częstą przypadłością. Zezowanie u niemowlaka w większości przypadków jest zjawiskiem fizjologicznym, które mija samoistnie. Wiąże się z niedojrzałością układu nerwowego. Stan ten wymaga jednak obserwacji i konsultacji okulistycznej, jeżeli utrzymuje się powyżej 12. tygodnia życia. Dzięki szybkiemu wdrożeniu leczenia zeza można uniknąć groźnych dla zdrowia powikłań.

Zez u noworodka: przyczyny, rodzaje zeza i leczenie. Sprawdź, dlaczego noworodek zezuje!

Noworodek zezuje: czy to powód do zmartwień?

Zez to jedna z wad oczu, której przyczyną jest osłabienie mięśni odpowiadających za ruchy gałek ocznych. Z tego powodu kąt patrzenia jednego oka względem drugiego nie jest prawidłowy – w warunkach fizjologicznych tęczówki u osoby w każdym wieku powinny być ustawione na wprost. Z powodu zeza zostaje zaburzone tzw. widzenie stereoskopowe – odległość, głębia i zależności przestrzenne między obiektami. Wyróżnia się zeza jednoocznego lub obuocznego oraz wrodzonego i nabytego. Zez wrodzony może być dziedziczony po rodzicach.

Zez jest wadą gałki ocznej, która może prowadzić do groźnych powikłań. Z tego powodu rodzice zawsze martwią się, kiedy zauważą, że noworodek robi zeza. Należy wiedzieć, że takie zjawisko jest naturalne u tak małych dzieci i nie trzeba się nim martwić, a jedynie obserwować. Zez u noworodka bierze się stąd, że jego organizm dopiero uczy się koordynować ruchy gałek ocznych i skupiać wzrok na jednym przedmiocie. Około 3. miesiąca życia maluch zaczyna wodzić wzrokiem za przedmiotami w pełnym zakresie. I do tego momentu może zdarzyć się, że pojawi się u niego zez fizjologiczny.

Natomiast zezowanie u noworodka, które utrzymuje się powyżej 12. tygodnia życia wymaga konsultacji okulistycznej i wdrożenia natychmiastowego leczenia. Do niedawna uważano, że nie należy robić nic dopóki dziecko nie ukończy 2 lat. Obecnie zalecane jest rozpoczęcie działań terapeutycznych w momencie postawienia diagnozy.

Rodzaje zeza u noworodka

Gdy zauważymy uciekające oko u niemowlaka lub dziecka, należy określić jaki jest charakter wady. Wyróżnia się kilka rodzajów zeza u noworodka i starszego dziecka. Pierwszym ważnym kryterium jest to, czy ucieka jedno oko czy oba. Zez jednym okiem określa się jako jednostronny. Natomiast, gdy zezuje raz jedno, a innym razem drugie oko – naprzemienny.

Ze względu na kierunek ustawienia oka wyróżnia się:

  • zez zbieżny (naprzemienny lub jednostronny) – zez zbieżny u niemowlaka oznacza odchylenie oka w kierunku nosa,
  • zez rozbieżny (naprzemienny lub jednostronny) – oko jest odchylone w stronę ucha.

Oko może być odchylone również ku górze lub do dołu. Najczęstszą postacią jest zez zbieżny akomodacyjny, czyli związany z nieprawidłowym skupianiem ostrości wzroku. Występuje wspólnie z dalekowzrocznością. Uciekające oko u dziecka może mieć stały kąt odchylenia lub zmieniać się. Wadę dzieli się także na:

  • zez jawny – widoczny przez cały czas,
  • zez ukryty – zez jest widoczny podczas pracy tylko jednego oka,
  • zez pozorny – wrażenie zeza jest spowodowane budową anatomiczną twarzy, w rzeczywistości oczy są ustawione prawidłowo, a wada nie występuje.

Przyczyny zeza u noworodka

Przyczyny zeza u dzieci mogą być różne. Badacze uważają, że duże znaczenie w pojawieniu się wady mają:

  • czynniki genetyczne,
  • nieprawidłowa budowa anatomiczna gałki ocznej i otaczających jej struktur,
  • zaburzenia neurologiczne,
  • nieprawidłowe widzenie w jednym oku,
  • wszelkiego rodzaju urazy mechaniczne.

Dziecko zezuje także w wyniku zmian zapalnych w obrębie narządu wzroku. Najczęstsze przyczyny zeza u noworodka to osłabienie mięśni, które odpowiadają za poruszanie gałką oczną. W momencie chęci skupienia wzroku na jednym przedmiocie, nie napinają się wystarczająco, co powoduje “uciekanie” jednej lub obu gałek ocznych.

Wrodzone choroby, które powodują zeza u dzieci to:

  • zaburzenia refrakcji i akomodacji – krótkowzroczność lub dalekowzroczność,
  • siatkówczak – wewnątrzgałkowy nowotwór złośliwy,
  • zaćma,
  • stwardnienie rozsiane.

Jak wcześniej wspomniano do 12. tygodnia życia, kiedy niemowlę robi zeza, uznaje się to za zjawisko fizjologiczne. Jest ono związane z niedojrzałością układu nerwowego, który dopiero przystosowuje się do skupiania wzroku, wodzenia nim za przedmiotami i odbierania różnego rodzaju bodźców z zewnątrz. Niemowlę ma także osłabione mięśnie odpowiadające za ruch gałek ocznych, przez co trudno jest je utrzymać w odpowiednim ułożeniu. Z czasem stają się one silniejsze i zwiększają swoje napięcie.

Badanie zeza u dzieci

Na fakt, że niemowlę zezuje najczęściej uwagę zwracają rodzice lub lekarz pediatra. Jeżeli dziecko jest młodsze niż 3 miesiące, należy je jedynie obserwować, natomiast starsze dziecko powinno być zbadane przez lekarza okulistę dziecięcego, ponieważ w leczeniu zeza i jego powikłań duże znaczenie ma wczesne wdrożenie terapii. Noworodek powinien być także skonsultowany ze specjalistą wcześniej, jeżeli poza zezowaniem występują inne objawy, widoczne wady anatomiczne narządu wzroku i oczodołu, brak ruchów gałki ocznej lub kąt zeza jest duży.

Przeprowadzenie badania zeza u dzieci może być trudne, ze względu na brak współpracy malucha z lekarzem okulistą. Istnieje kilka metod, które są pomocne przy stwierdzeniu zaburzeń widzenia u niemowląt. Pierwszym sposobem jest skiaskopia – diagnosta kieruję w oko wiązkę światła w odległości około 50 cm, następnie obserwuje zmiany oświetlenia źrenicy i powstający na niej cień. Jeżeli dodatkowo posługuje się specjalnymi soczewkami o różnej mocy, jest w stanie dokładnie stwierdzić ile wynosi wada. U niemowląt często wykorzystuje się również plansze z obrazkami i obserwuje reakcję dziecka. Niektórzy specjaliści wykonują także test Langa lub test Muchy – służące do określenia widzenia stereoskopowego. Dodatkowo wykonuje się badanie dna oka w celu wykluczenia np. nowotworu. Diagnoza jest zwykle stawiana na pierwszej wizycie. W niektórych przypadkach konieczne są konsultacje u innych specjalistów.

Na co dzień rodzice dziecka powinni zwracać uwagę przede wszystkim na to, czy:

  • oko (lub oboje oczu) zbacza w prawą lub lewą stronę,
  • czy oczy są ustawione równolegle, na wprost,
  • czy dziecko mruży oczy podczas patrzenia na przedmiot, który znajduje się dalej,
  • czy dziecko przekrzywia głowę, patrząc w dal,
  • czy podczas chęci skupienia wzroku niemowlę zamyka jedno oko,
  • czy niemowlę skupia wzrok na zabawce lub twarzy rodzica.

Leczenie zeza u noworodka

Leczenie zeza u niemowląt do 3. miesiąca życia nie jest wymagane, ponieważ jest to zaburzenie fizjologiczne. U starszych dzieci należy je rozpocząć tuż po postawieniu diagnozy. Leczenie zeza akomodacyjnego polega na zastosowaniu okularów korekcyjnych. Dziecko zaczyna widzieć prawidłowo, dzięki czemu oczka nie uciekają w momencie skupiania wzroku. Ważne są także okresowe kontrole w poradni okulistycznej.

Natomiast leczenie zeza u starszych dzieci polega w głównej mierze na odpowiedniej gimnastyce chorego oka. Specjalista zaleca ćwiczenia na uciekające oko, które są indywidualnie dostosowane do rodzaju wady i wieku malucha. Zwykle, przy wczesnym rozpoczęciu leczenia oraz współpracy rodziców i dziecka z lekarzem, obserwuje się pozytywne efekty terapii i całkowite wyleczenie zeza. Niepodjęcie leczenia może skutkować koniecznością zabiegu operacyjnego w dorosłym życiu.

 

Dodaj komentarz

Mama Porady Kulinarne
6 zdrowych przekąsek, dzięki którym szybciej schudniesz po ciąży
6 zdrowych, niskokalorycznych przekąsek, które możesz zabrać ze sobą do pracy, czy w podróż i zjeść je poza domem bez najmniejszego problemu? Doskonale sprawdzą się jako antidotum na "mały głód". Dodatkowo możesz
Czytaj dalej
Antykoncepcja
Podwiązanie jajowodów: Na czym polega? Czy jest legalne w Polsce?
Podwiązanie jajników jest najskuteczniejszą metodą antykoncepcyjną. Należy jednak pamiętać, że jest to metoda inwazyjna, wymagająca interwencji chirurgicznej. Podwiązanie jajowodów jest w większości przypadków nieodwracalne i prowadzi do trwałej utraty płodności
Czytaj dalej
Zdrowie noworodka
Śmierć łóżeczkowa: Czy spanie z dzieckiem jest niebezpieczne?
Nagła śmierć łóżeczkowa (ang. SIDS - Sudden Infant Death Syndrome ) wzbudza niepokój u młodych rodziców. Co warto wiedzieć na temat SIDS? Jakie czynniki zwiększają ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej? Czy
Czytaj dalej
Witaminy i leki dla noworodka
Witamina K dla noworodka – dlaczego jest tak ważna?
Witamina K dla noworodka jest bardzo istotna, ponieważ chroni go przed chorobą krwotoczną. Niedobór witaminy K może prowadzić do bardzo niebezpiecznych krwawień wewnętrznych zagrażających zdrowiu, a nawet życiu dziecka. Ponadto
Czytaj dalej
Dolegliwości noworodków
Czkawka u noworodka i inne przypadłości
Czkawka u noworodka - i co jeszcze? Czkawka u noworodka to tylko jedna z pięciu przypadłości, które zaskoczą cię u twojego dziecka. Każdego kolejnego dnia z małą istotką będzie pojawiać się
Czytaj dalej
Dolegliwości noworodków
Smółka u noworodka: kiedy brak kupki u noworodka jest powodem do niepokoju?
W czasie 9 miesięcy ciąży przyszli rodzice mają szansę zetknąć się z mnóstwem pojęć, których do tej pory nigdy nie słyszeli. Jednym ze słów, którego znaczenie trzeba poznać, jest "smółka".
Czytaj dalej