„Nastolatek nie chce się uczyć, nie wiem, co robić” – takich wpisów w internecie nie brakuje. Rodzicom często kończą się argumenty i cierpliwość, a kolejne rozmowy o szkole kończą się milczeniem lub kłótnią. Brak motywacji do nauki to problem, z którym zmaga się wielu rodziców. W okresie dojrzewania młodzi ludzie szukają autonomii i często buntują się przeciwko obowiązkom, które postrzegają jako bezsensowne i ograniczające. Aby poradzić sobie z tą sytuacją, warto skorzystać z porad ekspertów. Jak rozmawiać z nastolatkiem, który nie chce się uczyć? Co zrobić gdy licealista nie chce się uczyć?
Nastolatek nie chce się uczyć? Poznaj wartościowe wskazówki specjalistów
Jeśli nastoletnie dziecko opuszcza się w nauce i przestaje przykładać się do obowiązków szkolnych, należy rozpocząć przede wszystkim od szczerej rozmowy, tak aby spróbować zrozumieć przyczyny takiego zachowania dziecka. Być może powodem słabszych wyników wcale nie jest lenistwo czy lekceważenie obowiązków, ale problem tkwi głębiej.
Gdy nastolatek odmawia nauki, to często nie wynik lenistwa, lecz sygnał, że coś w jego świecie emocji lub relacji wymaga uwagi. Zamiast reagować złością, warto spróbować zrozumieć przyczyny. Być może czuje zbyt dużą presję, lęk przed porażką albo zwyczajnie nie widzi sensu w tym, czego się uczy.
Niewykluczone, że niechęć do lekcji może wynikać z sytuacji w klasie lub w ogóle z przyczyn pozaszkolnych. Brak motywacji i słabsze oceny mogą być spowodowane na przykład tym, że dziecko czuje się odrzucone przez rówieśników, ktoś mu dokucza lub zdarzyło się w jego życiu coś, co tak mocno wytrąciło go z równowagi i generuje tyle stresu, że zupełnie straciło zainteresowanie sprawami szkolnymi.
Najlepszym punktem wyjścia jest spokojna rozmowa, w której rodzic nie ocenia, ale słucha i pyta. Jeśli uda się wykluczyć ewentualne poważniejsze przyczyny, można wypróbować kilka wskazówek zalecanych przez specjalistów. Jedną z sugerowanych metod, która może okazać się pomocna, jest wspólne ustalanie celów, na początek nawet drobnych, możliwych do osiągnięcia, które dają poczucie sprawczości i satysfakcji, np. poprawienie jednej oceny lub przeczytanie lektury. Ważne, by młody człowiek czuł, że zawsze będziemy go wspierać i że ma wpływ na swoje decyzje, a nie jedynie realizuje cudze oczekiwania.
Warto także zrezygnować z patrzenia wyłącznie przez pryzmat ocen, czyli wyników pracy. Zdecydowanie lepiej będzie doceniać przede wszystkim włożony w naukę wysiłek, bo pojawia się wiara we własne możliwości i poczucie bezwarunkowej akceptacji. Zamiast wymagać od nastolatka, aby był dobry we wszystkim, warto trochę odpuścić i pozwolić mu skupić się bardziej na tym, co lubi i co rzeczywiście go interesuje. Nie oznacza to rzecz jasna, że możemy dać nastolatkowi w pełni wolną rękę. Konieczne jest jasne wytyczenie granic i określenie zasad, do których dziecko powinno się stosować.
Rodzice powinni także sami dawać dobry przykład. Wieczór przed telewizorem czy w telefonie warto zastąpić chwilą z książką czy spędzić go na ciekawych rozmowach.
Brak motywacji do nauki niekiedy wymaga wsparcia specjalistów. Warto upewnić, czy problemy dziecka nie wynikają np. z dysleksji czy ADHD. W tym celu niezbędne będzie skonsultowanie się z psychologiem.
Zobacz też: Jak oswoić dzieci z ciężkimi tematami? To mówią psycholodzy
Co zrobić z nastolatkiem, który nie chce chodzić do szkoły?
Zanim zareagujesz surowo, spróbuj dowiedzieć się dlaczego dziecko nie chce chodzić do szkoły.
Powody mogą być różne:
- lęk przed oceną lub porażką,
- trudne relacje z nauczycielem lub rówieśnikami (np. wykluczenie, przemoc rówieśnicza),
- przeciążenie obowiązkami, brak snu, stres,
- depresyjny nastrój, wypalenie szkolne, niska samoocena.
Często nastolatek sam nie potrafi nazwać emocji, dlatego rozmowa powinna być spokojna i pełna zrozumienia.
Ważne, by nastolatek poczuł, że rodzic nie chce wymusić posłuszeństwa, ale zrozumieć i pomóc. Zamiast pytań typu „czemu znowu nie idziesz?”, spróbuj „Widzę, że ostatnio ciężko Ci się zebrać do szkoły. Co sprawia, że jest Ci tak trudno?”. Unikaj gróźb typu „jak nie pójdziesz, to…”. One tylko zwiększają napięcie i poczucie winy.
Jeśli przyczyną są konkretne trudności (np. zaległości w nauce, konflikt z nauczycielem), pomóż znaleźć rozwiązanie: korepetycje, rozmowa z pedagogiem lub wychowawcą, a w szczególnych przypadkach nawet zmiana klasy czy szkoły.
Sprawdź też: Dziecko kradnie pieniądze rodzicom? Reakcja rodziców jest niezwykle ważna
Rodzice pytają, jak postępować z nastolatkiem, który nie chce się uczyć
Co zrobić jak 13 latek nie chce się uczyć?
Najlepiej rozpocząć od szczerej rozmowy i spróbować ustalić przyczyny tego braku motywacji. Nie należy zaczynać od pretensji czy próby wymuszenia konkretnego zachowania.
Jak zmotywować 14 latka do nauki?
Zaoferować pomoc, cierpliwą rozmowę, dać mu przestrzeń i czas na odpoczynek, nie nakładać presji. Warto pamiętać, że dziecko nie musi być dobre we wszystkim.
