Węzły chłonne: Strażnicy zdrowia dziecka

O węzłach chłonnych niewiele się mówi. Tak naprawdę póki dziecko jest zdrowe, niemal nie zdajemy sobie sprawy z ich istnienia. Gdy zaczyna się infekcja, powiększone węzły chłonne można bez problemu wyczuć pod palcami. To dzięki nim organizm może skutecznie bronić się przed zarazkami.

Węzły chłonne: Strażnicy zdrowia dziecka
Pixabay

Czym są węzły chłonne?

Węzły chłonne mają kształt fasoli o długości od 1 do 25 milimetrów. Jako część układu limfatycznego są rozproszone po całym ciele. Pojedynczo lub w większych skupiskach występują m.in. na szyi, w pachwinach, pod pachami oraz kolanami, w żuchwie itd. Łączy je sieć naczyń limfatycznych, którymi transportowana jest chłonka – węzły ją filtrują, a następnie trafia do krwi.

Czy to “filtrowanie” ma znaczenie dla odporności?

Węzły chłonne są barierą ochronną, która chroni dziecko. Podczas filtrowania chłonki wychwytują bakterie, wirusy i pasożyty krążące w organizmie. Węzły zatrzymują też toksyny, metale ciężkie, martwe i zmienione (także nowotworowe) komórki.

Jakie inne zadania pełnią węzły chłonne?

Są miejscem „szkolenia” nowych komórek odpornościowych. Młode, dopiero co powstałe komórki, nie potrafią odróżnić intruza (np. bakterii) od elementów własnego organizmu. Muszą się tego nauczyć. Bez tej wiedzy niszczyłyby organizm. Poza tym, gdy węzeł chłonny wychwyci nieproszonego gościa, znajdujące się w nim komórki (limfocyty) zaczynają produkować przeciwciała, które docierają z krwią do każdego zakątka organizmu w poszukiwaniu pozostałych intruzów.

Węzły chłonne są niczym ośrodek szkoleniowy

To w nich komórki odpornościowe uczą się odróżniać bakterie i innych nieproszonych gości od zdrowych komórek własnego ciała. Bez tej wiedzy limfocyty niszczyłyby własny organizm. Gdy już węzeł chłonny przechwyci i zdemaskuje wroga, zaczyna produkować przeciwciała, które docierają do każdego zakątka organizmu szukając pozostałych intruzów.

Jak duże są węzły chłonne?

Zazwyczaj mają kilka milimetrów długości, ale w czasie infekcji, gdy wewnątrz nich toczy się walka ulegają powiększeniu. Łatwo to zauważyć dotykając palcami węzłów chłonnych położonych tuż pod skórą. Właśnie dlatego ich badanie powinno być stałym elementem każdej wizyty u lekarza niezależnie od tego, czy malec jest chory, czy lekarz sprawdza jego kondycję przed szczepieniem. Co gdy trzeba zbadać węzły położone głęboko w brzuszku lub klatce piersiowej? Zdarza się to rzadko, ale wówczas z pomocą przychodzą zdjęcia RTG, USG albo tomografia komputerowa.

Przyczyny powiększenia węzłów chłonnych

Powiększone węzły chłonne u noworodka, niemowlaka czy starszego dziecka zazwyczaj są objawem toczącej się infekcji. W zależności od choroby węzły powiększone są miejscowo (np. pod brodą w przypadku anginy) lub w całym ciele (jak podczas mononukleozy). “Wyskakiwanie guzków”, jak czasami rodzice mówią o powiększonych węzłach, może być spowodowane szczepieniem, alergią, a nawet drobnym skaleczeniem. Może to być także oznaka nadwrażliwości na niektóre leki i skutek chorób reumatycznych.

Nabrzmiałe podczas infekcji węzły chłonne są bolesne, a skóra wokół nich może nawet być zaczerwieniona. Węzły chłonne u noworodków czy niemowląt mogą być powiększone nawet wtedy, gdy trudno zaobserwować jakiekolwiek inne obajwy infekcji. Wystarczy chociażby stan podgorączkowy u dziecka.

Węzły chłonne zmieniają swoją wielkość również podczas choroby nowotworowej, ale wówczas nie bolą. Ich rola polega na pilnowaniu, by zmienione chorobowo komórki nie rozprzestrzeniły sę po całym organizmie.

Dziecko ma powiększone węzły chłonne – co robić?

Powiększone na skutek infekcji węzły chłonne potrzebują trochę czasu na powrót do swych normalnych rozmiarów. U niemowląt często zaraz po katarze zaczynają np. wyrzynać się zęby lub nadchodzi czas na kolejne szczepienie. W tej sytuacji “guzki” na szyi dziecka nie mają szans, by szybko się zmniejszyć. I choć powiększone węzły chłonne u noworodków, niemowląt i małych dzieci to dość powszechne zjawisko, nie należy go lekceważyć. Po kilku tygodniach trzeba udać się do lekarza i poprosić o skierowanie na właściwe badania krwi i moczu.

W których miejscach możesz zbadać węzły chłonne u dziecka?

  • w okolicach potylicy
  • za uszami
  • pod brodą
  • na szyi
  • nad obojczykami
  • pod pachami
  • w dołach łokciowych
  • pod kolanami
  • w pachwinach

Przyczyny powiększonych węzłów chłonnych

W jakich sytuacjach dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych?

  • powiększenie węzłów chłonnych w całym ciele podczas mononukleozy zakaźnej;
  • zapalenie oskrzeli lub płuc: powiększone węzły umiejscowione są na głowie i szyi;
  • podczas różyczki powiększone są węzły za uszami i na karku;
  • infekcja układu moczowego: powiększone węzły chłonne w okolicach pachwin;
  • zapalenie ucha charakteryzuje się powiększeniem węzłów chłonnych za małżowiną uszną;
  • objawem przeziębienia są powiększone węzły na głowie i szyi;
  • powiększenie większości węzłów chłonnych tuż pod brodą podczas anginy;
  • choroba kociego pazura objawia się m.in. powiększonymi węzłami w pobliżu miejsca zranienia przez kota;
  • powiększone węzły chłonne u niemowlaka po szczepieniu.

Dodaj komentarz

Witaminy i leki dla niemowląt
INFACOL – Wyśniony lek na kolkę
Co to jest kolka u dzieci? Wielu rodziców pierwsze miesiące z niemowlęciem pamięta jako cykl nieprzespanych nocy i wypełnionych płaczem dni. A wszystko przez kolkę jelitową u dziecka. Każdy z nich
Czytaj dalej
Zdrowie w ciąży
Plamienie w ciąży - norma czy powód do niepokoju?
Różowe plamienie w ciąży - na co wskazuje? Z dzieckiem pod piersią każda anomalia, a już na pewno różowe plamienie w ciąży, potrafi przyprawić o gęsią skórkę. Czy zaróżowiona bielizna rzeczywiście
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Ciekawostki Zdrowie w ciąży
Syrop z czosnku: naprawdę działa na przeziębienie?
Jedną z najlepszych domowych metod zwiększania odporności naszego organizmu i walki z przeziębieniem jest syrop z czosnku. Łatwo go przygotować, jest tani, a przede wszystkim skuteczny i bezpieczny dla naszego
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Badanie CRP u dzieci: Norma oraz przyczyny podwyższonego CRP
Co to jest CRP i kiedy wykonuje się badanie lub test na CRP? Jakie są normy stężenia CRP u dzieci oraz o czym świadczy podwyższony wynik? Sprawdź! Białko C-reaktywne (CRP) Stan zapalny
Czytaj dalej
Kleszcze Zdrowie dziecka
Borelioza u dzieci – Przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie boreliozy u najmłodszych
Jedną z chorób, o których coraz głośniej mówi się w ostatnich latach jest borelioza. Choroba zakaźna, wywoływana przez krętki z rodziny Borrelia, która potrafi dokonać prawdziwego spustoszenia w organizmie człowieka.
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Wstrząs mózgu u dziecka [objawy, rokowania, leczenie]
Wstrząs mózgu to uraz, który przytrafia się maluchom głównie podczas upadków z wysokości, nauki chodzenia czy szkolnych zabaw. Należy bacznie obserwować dziecko po urazie głowy, by móc w porę zauważyć
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Wyniki morfologii krwi u dziecka i niemowlaka
Morfologia krwi u dzieci i niemowląt Morfologia krwi i badanie moczu są podstawowymi badaniami laboratoryjnymi pozwalającymi wykryć przyczynę wielu chorób. Zanim przystąpisz do analizy wyników musisz wiedzieć, że morfologia krwi dzieci
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Leki w ciąży Dolegliwości niemowląt
Jak zbić gorączkę? 10 sposobów na zbijanie gorączki u dzieci i kobiet w ciąży
Jak zbić gorączkę? Jak obniżyć gorączkę u dziecka, a jak u dorosłego? Kiedy i czym zbijać gorączkę? Czy zawsze konieczne są leki? A może istnieją sprawdzone domowe sposoby na
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Zdrowie niemowlaka
Wysypka na twarzy u dziecka: 7 najczęstszych przyczyn wysypki na buzi
Wysypka na twarzy u dziecka? Wysypka na twarzy u dziecka to zmiany skórne, które mogą powstać na skutek miejscowego lub uogólnionego działania wielu czynników. W zależności od przyczyny odpowiadającej za jej
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Najrzadsza grupa krwi
Najrzadszą grupą krwi jest AB Rh (-). Szacuje się, że występuje ona u zaledwie 11% mieszkańców naszego globu. Dla porównania: grupę krwi 0 ma blisko 45% ludzi. Dlaczego grupa AB
Czytaj dalej