Kto to jest dyslektyk? Kompendium wiedzy o dziecku z dysleksją

Kto to jest dyslektyk? Rodzice mogą sobie zadawać takie pytanie, gdy u ich dzieci pojawiają się problemy z czytaniem i pisaniem. Wiele osób bagatelizuje ten problem, jednak nie ulega wątpliwości, że wymaga on odpowiedniego postępowania, by dotknięte nim dziecko mogło się prawidłowo rozwijać.

Dysleksja i inne „dys”: czym są i jak się objawiają?

Dysleksja w życiu codziennym może się pojawiać bardzo często. Zwykle polega ona na pewnego rodzaju trudnościach przy czytaniu, a także, najczęściej, również przy pisaniu. Sam termin wziął się od połączenia łacińskiego przedrostka „dys” – czyli „brak czegoś/trudność” z terminem „lego” – czyli „czytać” (opcjonalnie „lexis” – czyli „wyrazy”).
„Dysleksja” a „dysortografia” – czym różnią się te dwa terminy? Otóż drugi z nich wskazuje na trudności z opanowaniem prawidłowej pisowni – są one specyficzne i często zaliczają się do nich popełniane błędy ortograficzne (termin od greckich pojęć: „orthos” – czyli „prawidłowy” i „grapho” – czyli „piszę”). Każda z tych dolegliwości (zarówno dysleksja, dysortografia, a także dysgrafia i dyskalkulia) mogą występować niezależnie od siebie, jednak każde z nich składa się na syndrom specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu.

Dyslektyk: kto to?

Dyslektyk to osoba, u której występują specyficzne zaburzenia w czytaniu i pisaniu. Tego rodzaju problemy objawiają się już we wczesnym dzieciństwie, często, gdy dziecko uczy się właśnie czytać i pisać, ponieważ robi to wolniej od swoich rówieśników, a jego nauka przynosi gorsze efekty (popełnia te same, specyficzne błędy, mimo ciągłej nauki i przyswajania wiedzy). Mimo tego, że dyslektyk nierzadko uchodzi za inteligentnego i może osiągać sukcesy w wielu dziedzinach życia (zwłaszcza w późniejszych latach), często jest uważany za leniwego, ponieważ nie zdołał opanować pewnych podstaw związanych z czytaniem i pisaniem.

Jak dyslektyk widzi tekst?

Dziecko cierpiące na dysleksję, ma poważne problemy z czytaniem, co jest spowodowane również tym, w jaki sposób widzi tekst. Osoby z dysleksją często przyznają, że poszczególne literki po prostu „skaczą” im przed oczami, często zamieniając się miejscami i tworząc zupełnie inne wyrazy niż w rzeczywistości. Z powodu tych zaburzeń wzrokowych, dziecko nie jest w stanie skojarzyć głoski z właściwym znakiem graficznym, stąd często myli podobne do siebie wyrazy. Bardzo często, nie mogąc sobie poradzić z tempem czytania, zgaduje kolejne słowa, robiąc to w pewnym sensie „na pamięć”, więc nie tylko przekręca wyrazy, ale i nieświadomie zmienia ich końcówki czy przestawia literki.
Takie problemy mogą wywoływać o dyslektyka frustrację. Zdarza się też, że skupione na technicznej stronie czytania dziecko podczas tego procesu całe się spina, poci, sztywnieje, a nawet ma problemy z oddychaniem. Niechętnie czyta na głos, zdając sobie sprawę z tego, że robi to dużo wolniej i mniej sprawnie niż jego koledzy. Zwykle kojarzy również samą czynność z czymś nieprzyjemnym, dlatego nie sięga po książki również w domu, z własnej woli. Takie dziecko wymaga regularnej pracy w domu, a jednocześnie bardzo korzysta, gdy ktoś inny przeczyta mu najpierw tekst na głos, by mógł go zrozumieć.

Ćwiczenia dla dyslektyka

Aby pomóc dziecku z dysleksją, można z nim w odpowiedni sposób pracować. Przykładowe ćwiczenia dla dyslektyka mogą być następujące:

  • samodzielne czytanie każdego dnia przez około 20-30 minut (w zależności od wieku dziecka);
  • równoczesne czytanie tekstu przez dziecko i osobę dorosłą (dorosły powinien czytać nieco ciszej);
  • słuchanie tekstu czytanego przez osobę dorosłą i późniejsze streszczanie jego treści;
  • przygotowywanie pytań do przeczytanego tekstu lub tworzenie streszczenia w punktach;
  • jeśli pojawiają się problemy ortograficzne, warto postawić na pracę ze słownikiem ortograficznym;
  • rozwiązywanie krzyżówek i rebusów ortograficznych;
  • czytanie w taki sposób, by zasłonić dziecko pozostałą część zdania tak, by widział tylko pojedynczy wyraz i dopiero później złożył poszczególne słowa w jedną całość.

Należy pamiętać, by wymyślać tylko takie ćwiczenia, które okażą się dla dziecka atrakcyjne i nie będą zbyt długo trwały, ponieważ w przeciwnym razie może się ono zniechęcić. Jeśli będzie natomiast osiągało sukcesy w tym, co robi, otrzyma motywację do dalszych działań. Jeśli chcemy czytać dziecku, warto dać mu drugi egzemplarz tekstu, by mogło go śledzić i podążać tym samym za treścią. Tylko cierpliwość i regularne ćwiczenia może rzeczywiście pomóc.

Jakie zawody dla dyslektyka?

Jakie zawody dla dyslektyka byłyby najodpowiedniejsze? Właściwie trudno byłoby stworzyć listę takich profesji, ponieważ każdy nadaje się do czego innego, a przy odpowiednio regularnej pracy mogą osiągnąć każdy cel. Często zdarza się, że dyslektycy posiadają dobrze rozwinięte zdolności twórcze. Wielu było słynnych malarzy, animatorów, fotografów, a także naukowców i sportowców, którzy cierpieli na dysleksję, która zupełnie nie przeszkadzała im w realizacji planów zawodowych i pasji. Wystarczy tylko wspomnieć, że dyslektykami byli Leonardo da Vinci, Albert Eistein, Walt Disney, a z żyjących osób także Cher. Wybór i powodzenie danego planu tak naprawdę zależy od tego, jak podejdzie się do problemu.

Skąd się bierze dysleksja?

Wiele osób chciałoby wiedzieć, skąd się bierze dysleksja. Eksperci uważają, że jedną z przyczyn pojawiania się tych zaburzeń są uwarunkowania genetyczne. Dochodzi wówczas do nieznacznych zmian w układzie nerwowym dyslektyka. Zaburzenia mogą się też pojawić w wyniku mikrouszkodzeń lub niedokształceń układu nerwowego w obrębie mózgu, do jakich dochodzi w czasie ciąży, porodu, a także kilku pierwszych miesięcy życia dziecka. W związku z tymi zaburzeniami dochodzi do upośledzenia rozwoju psychomotorycznego.

Rodzice pytają o dysleksję u dzieci:

Czy dyslektyk może być lekarzem?

Tak, dyslektyk może być lekarzem. Oczywiście, musi wtedy poświęcić więcej uwagi na naukę czytania i pisania (może mieć problemy z trudniejszymi pojęciami z zakresu anatomii czy nazwami leków, dlatego musi być bardzo uważny). Jeśli wie o swoim problemie i wkłada dużo pracy w to, by z nim walczyć, może spokojnie wybrać się ma studia medyczne.

Czy dyslektyk ma wydłużony czas na maturze?

Nie, dyslektyk nie ma wydłużonego czasu na maturze. W jego przypadku zostaną jednak zastosowane szczegółowe zasady oceniania rozwiązań zadań otwartych na maturze pisemnej (m.in. z języka polskiego, matematyki oraz języka obcego nowożytnego), które uwzględnią specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu (uczeniu się).

Źródła:
  • Bogdanowicz Marta, Adryjanek Anna, Uczeń z dysleksją w szkole. Poradnik nie tylko dla polonistów, Wydawnictwo Operon, Gdynia 2005.
  • http://www.cke.gov.pl

Dodaj komentarz

1 komentarzy: Kto to jest dyslektyk? Kompendium wiedzy o dziecku z dysleksją

  1. Dyyslekcja, dysortografia, dysharmonia..

    Maja Wasze dzieci?
    Ćwiczycie? jak? materiały? zalecenia?

    • Mamy, jesteśmy pod opieką poradni to raz, w domku przerabiamy min. ortograffiti i dużo dodatkowych zadań z tego zakresu gdzie Ola ma kłopoty, dodatkowo zajęcia kompensacyjno-korekcyjne w szkole.

    • J. też ma zajęcia w szkole. Jednak my nie chodzimy do przychodni, chodziłyśmy, wydali orzeczenie i przekazano nam jakie książki kupić i jak ćwiczyć.
      Jak sobie radzi Ola z językami obcymi?

    • Zamieszczone przez vieta
      J. też ma zajęcia w szkole. Jednak my nie chodzimy do przychodni, chodziłyśmy, wydali orzeczenie i przekazano nam jakie książki kupić i jak ćwiczyć.
      Jak sobie radzi Ola z językami obcymi?

      A na jakich książkach pracujecie?
      Co do języków obcych to Ola ma dwa obowiązkowe w szkole i radzi sobie z nimi bardzo dobrze tzn. w mowie nie ma żadnych problemów, natomiast z pisaniem to trochę gorzej, bo ona wogóle ma problem z pisaniem.

    • J. też ma dwa języki, w mowie ok ale z pisaniem gorzej.
      Jakie macie zalecenia? Jak ćwiczycie?
      Zapodziałam gdzieś kartkę z książkami, jak ją odnajdę to Ci podam.
      Zalecenia mamy takie:
      – nie poprawiać jej błędów, tylko wskazywać np. w tym zdaniu jest tyle błędów, znajdź je
      – nie robić dyktand
      – ma przepisywać zdania z książek, gazet i sprawdzać je potem
      – jak zaczniemy ćwiczyć np. ó, u to tylko to ćwiczyć przez 3-4 mce i potem przejśc do ćwiczenia innych
      – ma czytać głośno

    • Z zaleceń mamy podobnie jak Wy z błędami, co do dyktand to młoda pisze i to w miarę poprawnie tzn. błędów ortograficznych nie robi lub robi mało za to literki b, d, p, g to dla niej to samo, tak samo jak ą czy on, ę czy en. My mieliśmy wstrzymane czytanie głośnie bo po pierwszej klasie jak usłyszała że źle czyta głośno to doszło do tego że zaczęła w drugiej klasie tesktów uczyć się na pamięć. Pani z poradnii zakazała ją przez pół roku pytać a nam czytać głośno, a potem jakoś po mału zaczęliśmy wracać i teraz czytamy to co zadane w szkole + raz w tygodniu. A u nas dodatkowo rewelacyjnym spospbem na głośne czytanie okazała się młodsza siostra, Ola stwierdziła że musi zacząć płynniej czytać bo to wstyd zeby młodszej dukała (i czyta).

    • J. ładnie czyta, tu chodziło o to, by więcej pamiętała z tego czytania, a przede wszytskim by mniej błedów robiła.

      No nikt więcej nie pisze… Nie wierzę, że tylko my tu jesteśmy;)

Język polski

Przypadki w języku polskim

Przypadki w języku polskim to prawdziwa zmora uczniów czwartych klas szkół podstawowych oraz wszystkich obcokrajowców, którzy postanowili nauczyć się naszego języka ojczystego. Przedstawiamy, czym charakteryzują się przypadki języka polskiego oraz...

Czytaj dalej →
Język polski

Przymiotnik i jego odmiana

„Przymiotnik – odmiana” – w czasach edukacji zdalnej to jedna z częściej wpisywanych fraz do internetowych wyszukiwarek. I chociaż zagadnienie wydaje się banalnie proste i użytkowane w sposób intuicyjny, to...

Czytaj dalej →
Język polski

Mowa zależna i niezależna

Mowa zależna i niezależna stosowana jest przez nas na co dzień. Każdego dnia rozmawiając z kimś i zdając mu relacje z przeżytych zdarzeń przytaczamy cudze słowa. Możemy to robić w...

Czytaj dalej →
Edukacja i psychologia, Język polski

Zasady ortograficzne

Język polski nie jest językiem łatwym do nauczenia nawet dla nas – osób posługujących się nim na co dzień, urodzonych w Polsce, uczących się w polskich szkołach. Ilość zasad ortograficznych...

Czytaj dalej →
Język polski

Jak napisać dedykacje do książki?

Książka to jeden z najbardziej wyjątkowych prezentów, jakie można podarować mamie, tacie, przyjaciółce oraz każdej innej bliskiej nam osobie. Jeśli jednak ma być prezentem na lata, warto pozostawić po sobie...

Czytaj dalej →
Ciąża miesiąc po miesiącu

7 miesiąc ciąży

7 miesiąc ciąży wiąże się z rozpoczęciem ostatniego, trzeciego trymestru. Nadchodzi więc czas, kiedy rozpoczyna się końcowy etap oczekiwania. Mimo że do rozwiązania jeszcze 3 miesiące, odczuwalne jest podenerwowanie. Nie...

Czytaj dalej →
Sukienki na wesele dla gości, Sukienki na wesele dla mamy, Sukienki na wesele dla świadkowej

Krótka czy długa sukienka na wesele?

Krótka czy długa sukienka na wesele? – to pytanie spędza sen z powiek wielu z Was. Oprócz zmieniającej się mody, trzeba liczyć się z zasadami sevoire vivre’u i… własnymi upodobaniami!...

Czytaj dalej →
Rodzice.pl - ciąża, poród, dziecko - poradnik dla Rodziców
Logo
Enable registration in settings - general