Kto to jest dyslektyk? Kompendium wiedzy o dziecku z dysleksją

Kto to jest dyslektyk? Rodzice mogą sobie zadawać takie pytanie, gdy u ich dzieci pojawiają się problemy z czytaniem i pisaniem. Wiele osób bagatelizuje ten problem, jednak nie ulega wątpliwości, że wymaga on odpowiedniego postępowania, by dotknięte nim dziecko mogło się prawidłowo rozwijać.

Kto to jest dyslektyk? Kompendium wiedzy o dziecku z dysleksją
elements.envato.com

Dysleksja i inne „dys”: czym są i jak się objawiają?

Dysleksja w życiu codziennym może się pojawiać bardzo często. Zwykle polega ona na pewnego rodzaju trudnościach przy czytaniu, a także, najczęściej, również przy pisaniu. Sam termin wziął się od połączenia łacińskiego przedrostka „dys” – czyli „brak czegoś/trudność” z terminem „lego” – czyli „czytać” (opcjonalnie „lexis” – czyli „wyrazy”).

„Dysleksja” a „dysortografia” – czym różnią się te dwa terminy? Otóż drugi z nich wskazuje na trudności z opanowaniem prawidłowej pisowni – są one specyficzne i często zaliczają się do nich popełniane błędy ortograficzne (termin od greckich pojęć: „orthos” – czyli „prawidłowy” i „grapho” – czyli „piszę”). Każda z tych dolegliwości (zarówno dysleksja, dysortografia, a także dysgrafia i dyskalkulia) mogą występować niezależnie od siebie, jednak każde z nich składa się na syndrom specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu.

Dyslektyk: kto to?

Dyslektyk to osoba, u której występują specyficzne zaburzenia w czytaniu i pisaniu. Tego rodzaju problemy objawiają się już we wczesnym dzieciństwie, często, gdy dziecko uczy się właśnie czytać i pisać, ponieważ robi to wolniej od swoich rówieśników, a jego nauka przynosi gorsze efekty (popełnia te same, specyficzne błędy, mimo ciągłej nauki i przyswajania wiedzy). Mimo tego, że dyslektyk nierzadko uchodzi za inteligentnego i może osiągać sukcesy w wielu dziedzinach życia (zwłaszcza w późniejszych latach), często jest uważany za leniwego, ponieważ nie zdołał opanować pewnych podstaw związanych z czytaniem i pisaniem.

Jak dyslektyk widzi tekst?

Dziecko cierpiące na dysleksję, ma poważne problemy z czytaniem, co jest spowodowane również tym, w jaki sposób widzi tekst. Osoby z dysleksją często przyznają, że poszczególne literki po prostu „skaczą” im przed oczami, często zamieniając się miejscami i tworząc zupełnie inne wyrazy niż w rzeczywistości. Z powodu tych zaburzeń wzrokowych, dziecko nie jest w stanie skojarzyć głoski z właściwym znakiem graficznym, stąd często myli podobne do siebie wyrazy. Bardzo często, nie mogąc sobie poradzić z tempem czytania, zgaduje kolejne słowa, robiąc to w pewnym sensie „na pamięć”, więc nie tylko przekręca wyrazy, ale i nieświadomie zmienia ich końcówki czy przestawia literki.

Takie problemy mogą wywoływać o dyslektyka frustrację. Zdarza się też, że skupione na technicznej stronie czytania dziecko podczas tego procesu całe się spina, poci, sztywnieje, a nawet ma problemy z oddychaniem. Niechętnie czyta na głos, zdając sobie sprawę z tego, że robi to dużo wolniej i mniej sprawnie niż jego koledzy. Zwykle kojarzy również samą czynność z czymś nieprzyjemnym, dlatego nie sięga po książki również w domu, z własnej woli. Takie dziecko wymaga regularnej pracy w domu, a jednocześnie bardzo korzysta, gdy ktoś inny przeczyta mu najpierw tekst na głos, by mógł go zrozumieć.

Ćwiczenia dla dyslektyka

Aby pomóc dziecku z dysleksją, można z nim w odpowiedni sposób pracować. Przykładowe ćwiczenia dla dyslektyka mogą być następujące:

  • samodzielne czytanie każdego dnia przez około 20-30 minut (w zależności od wieku dziecka);
  • równoczesne czytanie tekstu przez dziecko i osobę dorosłą (dorosły powinien czytać nieco ciszej);
  • słuchanie tekstu czytanego przez osobę dorosłą i późniejsze streszczanie jego treści;
  • przygotowywanie pytań do przeczytanego tekstu lub tworzenie streszczenia w punktach;
  • jeśli pojawiają się problemy ortograficzne, warto postawić na pracę ze słownikiem ortograficznym;
  • rozwiązywanie krzyżówek i rebusów ortograficznych;
  • czytanie w taki sposób, by zasłonić dziecko pozostałą część zdania tak, by widział tylko pojedynczy wyraz i dopiero później złożył poszczególne słowa w jedną całość.

Należy pamiętać, by wymyślać tylko takie ćwiczenia, które okażą się dla dziecka atrakcyjne i nie będą zbyt długo trwały, ponieważ w przeciwnym razie może się ono zniechęcić. Jeśli będzie natomiast osiągało sukcesy w tym, co robi, otrzyma motywację do dalszych działań. Jeśli chcemy czytać dziecku, warto dać mu drugi egzemplarz tekstu, by mogło go śledzić i podążać tym samym za treścią. Tylko cierpliwość i regularne ćwiczenia może rzeczywiście pomóc.

Jakie zawody dla dyslektyka?

Jakie zawody dla dyslektyka byłyby najodpowiedniejsze? Właściwie trudno byłoby stworzyć listę takich profesji, ponieważ każdy nadaje się do czego innego, a przy odpowiednio regularnej pracy mogą osiągnąć każdy cel. Często zdarza się, że dyslektycy posiadają dobrze rozwinięte zdolności twórcze. Wielu było słynnych malarzy, animatorów, fotografów, a także naukowców i sportowców, którzy cierpieli na dysleksję, która zupełnie nie przeszkadzała im w realizacji planów zawodowych i pasji. Wystarczy tylko wspomnieć, że dyslektykami byli Leonardo da Vinci, Albert Eistein, Walt Disney, a z żyjących osób także Cher. Wybór i powodzenie danego planu tak naprawdę zależy od tego, jak podejdzie się do problemu.

Skąd się bierze dysleksja?

Wiele osób chciałoby wiedzieć, skąd się bierze dysleksja. Eksperci uważają, że jedną z przyczyn pojawiania się tych zaburzeń są uwarunkowania genetyczne. Dochodzi wówczas do nieznacznych zmian w układzie nerwowym dyslektyka. Zaburzenia mogą się też pojawić w wyniku mikrouszkodzeń lub niedokształceń układu nerwowego w obrębie mózgu, do jakich dochodzi w czasie ciąży, porodu, a także kilku pierwszych miesięcy życia dziecka. W związku z tymi zaburzeniami dochodzi do upośledzenia rozwoju psychomotorycznego.

Rodzice pytają o dysleksję u dzieci:

Czy dyslektyk może być lekarzem?

Tak, dyslektyk może być lekarzem. Oczywiście, musi wtedy poświęcić więcej uwagi na naukę czytania i pisania (może mieć problemy z trudniejszymi pojęciami z zakresu anatomii czy nazwami leków, dlatego musi być bardzo uważny). Jeśli wie o swoim problemie i wkłada dużo pracy w to, by z nim walczyć, może spokojnie wybrać się ma studia medyczne.

Czy dyslektyk ma wydłużony czas na maturze?

Nie, dyslektyk nie ma wydłużonego czasu na maturze. W jego przypadku zostaną jednak zastosowane szczegółowe zasady oceniania rozwiązań zadań otwartych na maturze pisemnej (m.in. z języka polskiego, matematyki oraz języka obcego nowożytnego), które uwzględnią specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu (uczeniu się).

Źródła:
  • Bogdanowicz Marta, Adryjanek Anna, Uczeń z dysleksją w szkole. Poradnik nie tylko dla polonistów, Wydawnictwo Operon, Gdynia 2005.
  • http://www.cke.gov.pl

Dodaj komentarz

Bezpieczeństwo dzieci Prawo
Przewożenie dzieci w samochodzie: Jazda bez fotelika w 2020 roku
Niespełna trzy lata temu weszły zmiany w przepisach dotyczące przewożenia dzieci w samochodzie. Przepisy te obowiązują także w bieżącym 2020 roku. Co się zmieniło w 2017 roku? Czego nie można?
Czytaj dalej
Newsy
Rośnie liczba zakażonych dzieci ze żłobka w Radomiu: COVID-19 wykryto u 12 maluchów i 11 rodziców
Rośnie liczba zakażonych koronawirusem dzieci z miejskiego żłobka w Radomiu. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Radomiu poinformowała dziś, że najnowsze badania wykonane wśród pracowników, podopiecznych placówki oraz ich bliskich wykazały 23
Czytaj dalej
Język polski
Jak napisać rozprawkę? Poznaj schemat dobrej rozprawki!
Każdy uczeń będzie musiał dowiedzieć się, jak napisać rozprawkę. Jest to wypowiedź pisemna, która wymaga rzeczowej argumentacji. W artykule wyjaśniamy krok po kroku, jak rozpocząć rozprawkę, w jaki sposób przedstawić
Czytaj dalej
Język polski
Części mowy – podział na odmienne i nieodmienne części mowy
Części mowy w języku polskim wielu osobom kojarzą się głównie z nieprzyjemnymi doświadczeniami podczas lekcji języka polskiego. Wiedza na ten temat pozwala jednak również wysławiać się i pisać w poprawny
Czytaj dalej
Język polski
Epoki literackie w kolejności [charakterystyka i ramy czasowe konkretnych okresów w polskiej literaturze]
Epoka literacka to okres w historii literatury, w którym dominują określone kierunki literackie. Jej granice mogą być nieostre, a przejście od jednej epoki do drugiej najczęściej jest poprzedzone głębokimi zmianami
Czytaj dalej
Język polski
Rzeczownik: Odmiany, rodzaje, podział i formy rzeczowników
Rzeczownik to jedna z podstawowych części mowy. Jak dzielimy rzeczowniki? Jak wygląda odmiana przez przypadki, osoby i rodzaje? Sprawdź! Rzeczownik - odmiana i podstawowe informacje W języku polskim rzeczownik stanowi odmienną część
Czytaj dalej
Język polski
Zasady pisowni “si-ś”, “ni-ń” i “ci-ć”
Zasady pisowni si-ś, ni-ń, ci oraz ć mogą sprawiać ogromne problemy, szczególnie w pierwszych latach nauki. Czy istnieją reguły, dzięki którym można szybko nauczyć dziecko używania tych głosek w sposób
Czytaj dalej
Język polski
pani czy Pani: kiedy wyraz “pani” piszemy z wielkiej, a kiedy z małej litery?
Pani czy pani? Zasady poprawnej pisowni nie dotyczą tylko oczywistych błędów ortograficznych, lecz także tych, które pod względem gramatycznym są poprawne, ale w kwestii obyczajowej - nie do końca. Poznaj
Czytaj dalej
Język polski
Oksymoron: Co to jest oksymoron, jaką pełni funkcję [przykłady]
Oksymoron to część mowy pojawiająca się głównie w literaturze, a rzadziej w języku pisanym. Często jest mylony z antytezą, przez co może sprawiać problemy osobom zgłębiającym tajniki języka polskiego. Co
Czytaj dalej
Język polski
Charakterystyka postaci: Jak napisać charakterystykę postaci?
Charakterystyka postaci to zadanie kojarzone głównie z lekcjami języka polskiego. Taka wypowiedź pisemna pojawia się również często na różnego rodzaju egzaminach, dlatego warto wiedzieć, jak napisać charakterystykę postaci. W jaki
Czytaj dalej