Prawidłowy rozwój dziecka to dla każdego rodzica priorytet, jednocześnie źródło satysfakcji oraz powód do zmartwień. Każdy z nas chce, by pociecha rosła zdrowa i odpowiednio przechodziła wszystkie fazy rozwoju. Jednym z wyznaczników zdrowia jest wzrost dziecka. Jako rodzice często zadajemy sobie pytanie, ile powinno urosnąć dziecko w ciągu roku? Mimo że wzrost to często cecha indywidualna i uzależniona od czynników genetycznych, istnieją metody określające, czy nasze dziecko rośnie prawidłowo, niezależnie od tego, czy w genach ma zapisany po rodzicach niski czy wysoki wzrost.



Prawidłowy wzrost dziecka

Tuż po porodzie dziecko jest mierzone (długość ciała i obwód głowy) oraz ważone. Kolejne wizyty u pediatry przebiegają podobnie, dzięki czemu wzrost dziecka jest monitorowany co kilka, kilkanaście tygodni. W ustaleniu, czy wszystko pozostaje w normie, pomagają tzw. siatki centylowe, które określają zakres rozwoju dziecka. Skonstruowano osobne siatki dla chłopców i osobne dla dziewczynek. Jak odczytywać wartości na siatce? Na poziomej osi zaznaczamy punkt, który odpowiada wiekowi dziecka. Na pionowej – wartość ocenianej cechy (np. masa ciała lub wzrost). W miejscu, gdzie przecinają się linie prostopadłe poprowadzone z powyższych punktów, uzyskujemy pozycję centylową. Między 25. i 75. centylem znajduje się tzw. wąska norma, między 10. a 90. centylem tzw. szeroka norma.


Dowiedz się: Więcej o siatkach centylowych >>


Ile powinno urosnąć dziecko w ciągu roku?

Kiedy dziecko rośnie najszybciej? Do pierwszych urodzin, kiedy staje się wyższe o ok. 25 cm. W drugim roku życia nie rośnie już tak gwałtownie – do ok. 13 cm. W trzecim roku życia staje się wyższe o kolejne ok. 9 cm. Dlatego w wieku czterech lat dzieci zazwyczaj są dwa razy wyższe niż w momencie urodzenia. Ile powinno urosnąć dziecko w ciągu roku po czwartych urodzinach? Wtedy tempo wzrostu zwalnia i utrzymuje się średnio ok. 5 cm na rok. Okres dojrzewania to drugi moment w życiu dziecka, kiedy zaczyna szybko rosnąć. Mówimy wtedy o fazie tzw. dużego skoku wzrostowego.

Przewidywanie wzrostu dziecka

To, jak wysokie będzie nasze dziecko, zależy od genów. Jeśli my jesteśmy wysocy, to potomek prawdopodobnie odziedziczy po nas wzrost. Istnieje jednak metoda, dzięki której możemy przewidzieć, ile centymetrów może mieć nasze dziecko. Osobno oblicza się wzrost chłopców i dziewczynek.



Wyliczenia dla płci męskiej:

  • sumuje się wzrost rodziców, dodaje 13 i dzieli przez 2, np. (181+185+13):2=189,5.

Wyliczenia dla płci żeńskiej:

  • sumuje się wzrost rodziców, odejmuje 13 i dzieli przez 2, np. . (181+185-13):2=176,5.

Sprawdź: Czym jest Kalkulator wzrostu dziecka >>


Wzrost a płeć dziecka

Dzieci, w zależności od płci, mają różne tempo rozwoju. Jak rosną chłopcy? Od pierwszych miesięcy do ok. 11. roku życia są zazwyczaj wyżsi od dziewczynek. Między 10. a 11. rokiem życia dziewczynki zaczynają szybciej rosnąć, ponieważ okres dojrzewania zaczyna się u nich wcześniej. U chłopców dojrzewanie pojawia się później, ale jest intensywniejsze. Dlatego w krótkim czasie doganiają wzrostem dziewczyny, często je przerastając. Przyjmuje się, że ostateczny wzrost u chłopców jest osiągany w 18. roku życia. Jak długo rosną dziewczynki? Do ok. 17. roku. Jednak istnieje możliwość wzrostu o kilka centymetrów (3-5 cm) do 25. roku życia.

Jak rośnie dziecko? Monitoruj to sama!

Regularne mierzenie i ważenie dziecka samemu pomoże rodzicom udokumentować jego rozwój oraz dostrzec niepokojące objawy np. zatrzymanie wzrostu, które może świadczyć o poważnej chorobie. Najlepiej, gdy pomiary są wykonywane co miesiąc około dnia urodzenia. Jeśli więc dziecko przyszło na świat 13 lipca, to mierzymy je 13. dnia każdego miesiąca z przesunięciem do tygodnia w 1. roku życia lub do dwóch tygodni w 2. i 3. roku. Nanosząc wyniki na siatkę centylową, otrzymamy krzywą wzrastania. Jeśli przez dłuższy czas utrzymuje się ona w tym samym lub sąsiednim kanale centylowym, oznacza to prawidłowy rozwój dziecka. Jednak gdy zauważymy, że krzywa wzrastania wagi lub wysokości obniża się lub wznosi o dwa kanały centylowe, a dziecko w tym czasie nie choruje, trzeba udać się do lekarza. Wiedząc, ile powinno urosnąć dziecko w ciągu roku, łatwiej będzie zachować czujność i wykryć niepokojące objawy świadczące o poważnej chorobie.

W tekście wykorzystano materiały m.in. z książki „Nasze dziecko. Rozwój, pielęgnowanie, wychowanie” pod red. Naukową Romy Rokickiej-Milewskiej