Mięśniaki macicy a ciąża

Mięśniaki macicy

Mięśniaki macicy to łagodne nowotwory rozwijające się z tkanki mięśniowej gładkiej, tworzącej mięsień narządu. Ryzyko, że mięśniak przekształci się w nowotwór złośliwy, czyli mięsak, jest bardzo niewielkie.

Mięśniaki macicy a ciąża

Wyróżnia się mięśniaki, w zależności od położenia na macicy:

  • podsurowicówkowe – rosnące na zewnętrznej ścianie macicy, pod błoną surowicową pokrywającą narząd od wnętrza jamy miednicy;
  • śródścienne – rozwijają się w ścianie macicy;
  • podśluzówkowe – powstają tuż pod powierzchnią błony śluzowej wyściełającej macicę i rosną w kierunku światła narządu;
  • uszypułowane – guzy połączone za pomocą pasm tkanki łącznej z mięśniem macicy

Wszystkie te mięśniaki mają identyczną budowę, zaś to czy i jakie dają objawy, zależy od ich rozmiaru oraz lokalizacji.

Rzadko kiedy mięśniaki pojawiają się pojedynczo, w 90% przypadków są liczne, o rożnym położeniu i wielkości. Są kształtu kulistego, nie naciekają okolicznych tkanek oraz nie dają przerzutów. Tempo ich wzrostu jest również bardzo różne, mogą rosnąć wolno przez całe życie, mogą pojawić się dość nagle i stanowić źródło objawów po szybkim wzroście w przeciągu roku. Zwykle ograniczają swój wzrost po menopauzie, rozpadają się i wapnieją. Jest to jeden z argumentów na rzecz łączenia patogenezy mięśniaków z żeńskimi hormonami płciowymi. Według różnych statystyk mięśniaki macicy obecne są u od 25 do 40% kobiet w wieku rozrodczym.

Objawy mięśniaków

Objawami klinicznymi mięśniaków, jakie najczęściej można zaobserwować są:

  • nadmiernie długie, obfite i bolesne miesiączki
  • bóle w podbrzuszu
  • ucisk guza na pęcherz moczowy lub odbytnicę może powodować uczucie parcia na mocz lub zaparcia
  • bóle kręgosłupa w odcinkach lędźwiowym
  • bóle podczas współżycia
  • niepowodzenia podczas prób zajścia w ciąże/donoszenia ciąży

Dalszymi powikłaniami mogą być objawy stanu zapalnego, widoczne w badaniach laboratoryjnych – powstającego na skutek martwicy wewnątrz guza i nadkażenia wtórnego – tj. wzrost liczby leukocytów, OB i CRP. Małe mięśniaki są zwykle bezobjawowe, nawet jeśli występują w dużej ilości.

Przyczyny, czyli skąd się biorą mięśniaki macicy?

Niestety nie znamy jeszcze dokładnych przyczyn powstawania mięśniaków. Jak nadmieniono wyżej, dopatruje się dużego związku między ich rozwojem a stężeniem żeńskich hormonów płciowych lub zwiększoną wrażliwością na te substancje. Ostatnio udowodniono wpływ również progesteronu na mięśniaki, gdyż na mięśniakach znajduje się wiele receptorów progesteronowych, których modulacja może zwiększać tempo ich przyrostu – ich blokowanie stosuje się w terapii mięśniaków. Czynnikami ryzyka mięśniaków jest brak dzieci oraz otyłość – rozbudowa ilości komórek tłuszczowych nasila produkcję estrogenów.

Rozpoznanie mięśniaków macicy

Lekarz stawiający rozpoznanie opiera się na całości obrazu klinicznego – objawach (bóle + obfite, atypowe krwawienia miesięczne), badaniu ginekologicznym, oraz usg przezpochwowym. Są to najprostsze sposoby, dostępne na każdej wizycie u ginekologa, natomiast nie dają one rozpoznania o stuprocentowej pewności. Do pewnego stopnia przydatna jest również histeroskopia, czyli podgląd jamy macicy za pomocą kamery, zaś najczulszym badaniem diagnostycznym, wykrywającym zarówno mięśniaki podśluzówkowe jak i położne w głębi mięśnia jest tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny.

Leczenie

Mięśniaki można leczyć zachowawczo oraz operacyjnie. W pierwszym przypadku możliwa jest np. embolizacja tętnic macicznych, czyli celowe ich zatkanie, co powoduje zmniejszenie ukrwienia macicy i zahamowanie wzrostu guzów. Dostępne są również leki doustne, takie jak octan uliprystylu. Zmniejszają one rozmiary mięśniaków i łagodzą objawy, niestety często w przypadku obydwu metod następują nawroty, lub wymagane jest bardziej skuteczne leczenie radykalne.

Najefektywniejszą formą terapii mięśniaków jest leczenie operacyjne. Polega ono na wyłuszczanie guza z mięśnia macicy lub usunięciu całego narządu. Mięśniaki występujące podśluzówkowo oraz sródjamowo można usuwać w trakcie histeroskopii. Istotna jest dokładna diagnostyka rozmiarów, umiejscowienia i liczby guzów, gdyż warunkuje to sposób operacji (laparoskopowy lub otwarty). Wybór, usunięcia całej macicy, czy tylko wyłuszczenia zmiany zależy od wieku pacjentki, parametrów mięśniaków, nasilenia objawów oraz ew. planów prokreacyjnych pacjentki. Niestety wyłuszczenie mięśniaków bywa często nieskuteczne, z powodu częstych nawrotów – metodą skuteczną w 100% jest tylko usunięcie macicy.

Mięśniaki macicy a ciąża

W trakcie ciąży dość często mięśniaki się powiększają. Sam ich wzrost na szczęście nie musi powodować komplikacji. Zwykle nie przeszkadzają w rozwoju dziecka. Istotna są jednak częstsze kontrole ginekologiczne, w celu nadzoru rozmiaru oraz położenia mięśniaków.

Najbardziej problematyczne dla dziecka są mięśniaki podśluzówkowe, położone powierzchownie, blisko światła macicy. Mogą one rosnąć w kierunku jamy, zniekształcając ją i zabierając miejsce dla płodu, co może powodować wewnątrzmaciczne ograniczenie wzrostu płodu. Mogą również zwiększać kurczliwość mięśnia macicy i wywołać poronienie lub przedwczesny poród dziecka. Mięśniaki śródścienne i podsurowicówkowe rzadziej powodują problemy z ciążą, natomiast częściej mogą uciskać na jelito grube lub odbytnicę, powodując problemy z wypróżnianiem i zaparcia.

Mięśniaki macicy i poród

Zwykle drobne mięśniaki nie wpływają na przebieg porodu, poród silami natury jest możliwy i zalecany. Natomiast w przypadku:

  • dużych mięśniaków
  • mięśniaków usadowionych nisko, w pobliżu ujścia wewnętrznego
  • mięśniaków uszypułowanych, położonych na drodze wyjścia dziecka

zalecane jest przeprowadzenie z wyboru cięcia cesarskiego. Zmniejsza to ryzyko np. niedotlenienia dziecka w trakcie przedłużonej akcji porodowej i jest dużo bezpieczniejsze niż nagła decyzja o cięciu w trakcie porodu. Zwykle po 6 tygodniach od porodu można usunąć przeszkadzające mięśniaki. Co prawda po urodzeniu dziecka zmniejszają swoje wymiary, ale jeśli pacjentka planuje kolejne dzieci operacyjne usunięcie mięśniaków macicy jest najbardziej zalecanym sposobem postępowania.

Dodaj komentarz

Zdrowie noworodka
Zabieg Credego
Tuż po przyjściu na świat, maluszek poddawany jest serii pomiarów i oceny, które mają wykazać w jakim jest stanie i czy wszystko jest w porządku. Jednocześnie wykonywane są zabiegi, które
Czytaj dalej
Newsy
Nie żyje noworodek, którego znaleziono przy śmietniku. Prawdopodobnie został wyrzucony przez okno tuż po porodzie
Smutne informacje docierają z Koszalina. Jak podaje serwis Onet.pl, który powołuje się na rozmowę z rzecznikiem prasowym szpitala wojewódzkiego w Koszalinie, noworodek, który przez kilka ostatnich dni przebywał w śpiączce
Czytaj dalej
Ciąża
Niemowlę połknęło włos. Co robić?
Wielu rodziców odczuwa poważne obawy, kiedy spostrzegą, że ich dziecko zjadło włos. Często reagują paniką, obawiając się o zdrowie i życie swojej pociechy. Czy połknięcie włosa przez niemowlę jest niebezpieczną
Czytaj dalej
Poród
Poród francuski – co to jest i na czym polega?
Poród francuski po raz pierwszy przeprowadzono w Polsce 7 marca 2020 roku w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Olsztynie. Wcześniej był on wykonywany w placówkach na terenie Francji oraz Izraela. Metoda
Czytaj dalej
Poród
Poród: Oczekiwania a rzeczywistość. Co najczęściej zaskakuje przyszłą mamę?
Oczekiwanie na poród z pewnością jest ekscytującym, ale również i stresującym przeżyciem - szczególnie, jeśli czekasz na pojawienie się na świecie swojego pierwszego dziecka. Nie każda przyszła mama ma w
Czytaj dalej
Kalendarz ciąży
37 tydzień ciąży – Ułożenie i waga dziecka, dolegliwości, poród
37 tydzień ciąży to już prawie koniec. Jakie jest ułożenie oraz waga dziecka w 37 tygodniu ciąży? Jakie dolegliwości najczęściej dolegają przyszłej mamie oraz czy poród w trzydziestym siódmym tygodniu
Czytaj dalej
Ciąża Imiona dla dzieci
Najpopularniejsze imiona 2020: Imiona dla dziewczynek 2020
To, jakie imiona są najpopularniejsze w danym roku kalendarzowym, ogłaszane jest z reguły na początku kolejnego. Takie statystyki publikują zarówno Urzędy Stanu Cywilnego w poszczególnych miastach, jak i Ministerstwo Cyfryzacji.
Czytaj dalej
Poród
Poród chłopca boli bardziej niż dziewczynki? Naukowcy potwierdzają wpływ płci dziecka na przebieg porodu
Obawy przed bólem porodowym towarzyszą niemal każdej przyszłej mamie. Szczególnie, jeśli ma rodzić po raz pierwszy. Istnieje wiele przeświadczeń i mitów dotyczących tego, co wpływa na ból porodowy. Naukowcy sprawdzili,
Czytaj dalej
Zdrowie w ciąży
Czy kobiety w ciąży muszą nosić maseczki? W jakich przypadkach zakrywanie ust i nosa jest obowiązkowe podczas porodu?
Obowiązek zasłaniania ust i nosa został wprowadzony w Polsce już 16 kwietnia. Oznacza to, że w miejscach publicznych każdy, obowiązkowo musi nosić maseczkę lub w inny sposób zasłonić usta i
Czytaj dalej
Dolegliwości w ciąży Poród naturalny
Nietrzymanie moczu po porodzie [przyczyny, leczenie, ćwiczenia]
Badania Międzynarodowego Towarzystwa ds. Kontynencji (ang. International Continence Society – ICS) wskazują, że na nietrzymanie moczu po ciąży skarży się od 15 do nawet 30% kobiet. Prawdopodobnie jednak problem z
Czytaj dalej