Nowy rok szkolny 2025/2026 rozpoczął się od szeregu zmian. Prawdziwa rewolucja dokonała się w zakresie podstawy programowej. Lista lektur obowiązkowych została w ubiegłym roku uszczuplona o ponad 20 pozycji. Które teksty wykreślono?
Nowa lista lektur matura 2026
Zgodnie z zapowiedziami szefowej resortu Barbary Nowackiej Ministerstwo Edukacji Narodowej wydało rozporządzenie zmieniające podstawę programową w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Spis mocno uszczuplono, o niemal 20%, a z samej listy lektur obowiązkowych dla szkół średnich zniknęło ponad 20 pozycji. Powodem zmian były sygnały płynące od uczniów i – przede wszystkim – nauczycieli, że dotychczasowa podstawa jest przeładowana. Poloniści nie wyrabiali się z porządnym omówieniem wszystkich utworów, a tym najważniejszym i najbardziej skomplikowanym nie mogli poświęcić wystarczająco dużo czasu. Poniżej nowa lista lektur obowiązkowych.
Nowy kanon lektur 2026 – utwory literackie omawiane w całości:
- Jan Parandowski, Mitologia, część I: Grecja
- Sofokles, Antygona
- William Szekspir, Makbet
- Molier, Skąpiec
- Adam Mickiewicz, Dziady cz. III,
- Bolesław Prus, Lalka
- Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara
- Stanisław Wyspiański, Wesele
- Stefan Żeromski, Przedwiośnie
- Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem
- Albert Camus, Dżuma
- George Orwell, Rok 1984
- Sławomir Mrożek, Tango
Krótkie utwory literackie omawiane w całości i utwory literackie poznawane we fragmentach:
- Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Księgi Psalmów, Apokalipsy św. Jana,
- Homer, Iliada (fragmenty),
- Lament świętokrzyski (fragmenty),
- Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty),
- Pieśń o Rolandzie (fragmenty),
- Ignacy Krasicki, wybrana satyra,
- Adam Mickiewicz, wybrane ballady, w tym Romantyczność,
- Henryk Sienkiewicz, Potop (fragmenty),
- Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (fragmenty),
- Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty),
- Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu,
- Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat (fragmenty),
- Marek Nowakowski, Górą „Edek” (z tomu Prawo prerii),
- Andrzej Stasiuk, Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie),
- Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach),
- Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty).
Utwory poetyckie:
- Horacy, wybrane utwory,
- Bogurodzica,
- Jan Kochanowski, wybrane pieśni, w tym: Pieśń IX, ks. I, Pieśń V ks. II; tren IX, X, XI.
- wybrane wiersze poetów epoki baroku,
- Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny,
- Adam Mickiewicz, Oda do młodości,
- Adam Mickiewicz, wybrane sonety z cyklu Sonety krymskie,
- Adam Mickiewicz, inne wiersze,
- Krzysztof Kamil Baczyński, wybrane wiersze,
- Miron Białoszewski, wybrane wiersze,
- Józef Czechowicz, wybrane wiersze,
- Zbigniew Herbert, wybrane wiersze,
- Bolesław Leśmian, wybrane wiersze,
- Czesław Miłosz, wybrane wiersze,
- Cyprian Kamil Norwid, wybrane wiersze,
- Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, wybrane wiersze,
- Halina Poświatowska, wybrane wiersze,
- Kazimierz Przerwa-Tetmajer, wybrane wiersze,
- Tadeusz Różewicz, wybrane wiersze,
- Juliusz Słowacki, Testament mój,
- Juliusz Słowacki, inne wiersze,
- Leopold Staff, wybrane wiersze,
- Wisława Szymborska, wybrane wiersze,
- Julian Tuwim, wybrane wiersze.
Ponadto z zakresu szkoły podstawowej:
- Ignacy Krasicki, bajki,
- Adam Mickiewicz, Dziady cz. II, Pan Tadeusz (księgi: I, II, IV, X, XI, XII),
- Aleksander Fredro, Zemsta,
- Juliusz Słowacki, Balladyna.
Zobacz: Czy na maturze ustnej jest lista lektur? Uczniowie liczą na podpowiedzi i inspiracje w arkuszu
Ponad 20 pozycji wykreślono z listy
Z listy lektur zniknie ponad 20 pozycji, w tym te, które cieszyły się najmniejszą sympatią uczniów. Mowa m.in. o Pamiętnikach Paska czy „Konradzie Wallenrodzie” Mickiewicza.
CKE wykaz lektur matura 2026 – lektury wykreślone:
- Kwiatki św. Franciszka z Asyżu (fragmenty),
- Legenda o św. Aleksym (fragmenty),
- Gall Anonim, Kronika polska (fragmenty),
- Jan Kochanowski, Odprawa posłów greckich,
- Piotr Skarga, Kazania sejmowe (fragmenty),
- Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki (fragmenty),
- William Szekspir, Romeo i Julia,
- Zygmunt Krasiński, Nie-Boska Komedia,
- Adam Mickiewicz, Konrad Wallenrod,
- Juliusz Słowacki, Kordian (przeniesiony na poziom rozszerzony),
- Bolesław Prus, Z legend dawnego Egiptu,
- Eliza Orzeszkowa, Gloria victis,
- Stefan Żeromski, Rozdzióbią nas kruki, wrony…,
- Jacek Dukaj, Katedra (z tomu W kraju niewiernych)
Lista lektur obowiązkowych matura 2026 – poziom rozszerzony
Z poziomu rozszerzonego również usunięto kilka lektur, z korzyścią dla uczniów, ponieważ ze względu na poziom trudności, sprawiały one sporo problemów maturzystom, m.in Noc listopadową Wyspiańskiego czy Lillę Wenedę Słowackiego. Aktualnie lista prezentuje się następująco:
- Homer, Odyseja (fragmenty)
- Dante Alighieri, Boska Komedia (fragmenty)
- Jan Kochanowski, Treny (jako cykl poetycki)
- William Szekspir, Hamlet
- Juliusz Słowacki, Kordian
- realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (Honoré de Balzac, Ojciec Goriot lub Charles Dickens, Klub Pickwicka, lub Mikołaj Gogol, Martwe dusze, lub Gustaw Flaubert, Pani Bovary)
- Franz Kafka, Proces (fragmenty)
- Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata
- Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy
- Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe
- Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa
- Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku
- Sławomir Mrożek, wybrane opowiadanie
- wybrany esej Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Zbigniewa Herberta
Sprawdź też:
