Okres w ciąży: Czy jest możliwy? Co oznacza?

Czy możliwy jest okres w ciąży? Odpowiedź nie jest prosta, ponieważ w praktyce jest to jednocześnie i możliwe i niemożliwe. Gdzie tkwi sprzeczność?

Okres w ciąży: Czy jest możliwy? Co oznacza?
Pixabay
Najważniejsze w poniższym artykule:
  • Poronienie na początku ciąży często ma miejsce w tym samym czasie, co spodziewana miesiączka, a ciąża pozostaje niezauważona.
  • Okres w ciąży przestaje się pojawiać. Ewentualne krwawienie jest symptomem czegoś zupełnie innego.
  • Za okres na początku ciąży można wziąć krwawienie implementacyjne podczas zagnieżdżania się zarodka.
  • Ponieważ okres w czasie ciąży nie ma prawa wystąpić, ewentualne krwawienia oraz ból w dole brzucha należy zawsze konsultować z lekarzem. Mogą być symptomem m.in. ciąży ektopowej czy krwiaka.

Miesiączka w ciąży

Zacznijmy od krótkiego przypomnienia, czym właściwie jest miesiączka. Najpierw szybka powtórka z budowy układu rozrodczego kobiety: macica, miejsce, w którym rozwija się dziecko, gdy kobieta jest w ciąży, jest połączona jajowodami z jajnikami. W jednym z jajników co miesiąc dojrzewa jajeczko. Zostaje ono uwolnione, gdy jest już gotowe do zapłodnienia. Początkowo znajduje się w pęcherzyku Graffa, czyli w pewnego rodzaju osłonce. Osłonka ta pęka i zmienia się w tzw. ciałko żółte, które zaczyna wydzielać progesteronPrzez kilka dni uwolnione jajeczko wędruje jajowodem w stronę macicy. Gdy napotka plemnik i dojdzie do zapłodnienia, powstały zarodek trafia do macicy, w której znajduje bezpieczne miejsce do zakotwiczenia i dalszego rozwoju. Miejscem tym jest któraś ze ścian macicy. Są one wyściełane błoną śluzową, nazywaną również endometrium. W tej fazie cyklu są one rozpulchnione, a ich grubość jest większa niż zazwyczaj – dzieje się to pod wpływem progesteronu produkowanego przez ciałko żółte. Ma to na celu ułatwienie zapłodnionej komórce jajowej “zanurzenia” się w błonie śluzowej, by mogła się bezpiecznie zagnieździć.

Jeżeli komórka jajowa nie zostanie zapłodniona, po kilku dniach produkcja progesteronu przez ciałko żółte zostaje wstrzymana. Na wskutek tego obkurczają się naczynia krwionośne, które miały za zadanie odżywianie błony śluzowej macicy. W wyniku niedokrwienia zaczyna się ona złuszczać i macica się z niej oczyszcza. Ten właśnie proces nazywany jest krwawieniem miesięcznym. 

Jeżeli komórka zostanie zapłodniona, wędruje do macicy i zagnieżdża się w przygotowanym na jej przyjęcie endometrium. Dalsze procesy hormonalne pobudzone na wskutek tego sprawiają, że błona śluzowa pogrubia się jeszcze bardziej, staje się lepiej ukrwiona i odżywiona, by być odpowiednim schronieniem dla zarodka. Nie ma więc potrzeby – a wręcz przeciwnie – by się złuszczała. Teoretycznie menstruacja w ciąży – która rozpoczyna się w chwili zapłodnienia – nie ma prawa bytu. Miesiączka w czasie ciąży nie może wystąpić. Ale nie oznacza to, że nie może wystąpić krwawienie.

Okres w ciąży – czy to możliwe?

Z fizjologicznego punktu widzenia, ciąża i okres wzajemnie się wykluczają. Jednakże wiele kobiet zarzeka się, że występowała u nich miesiączka w ciąży. Jak to możliwe? Podczas zagnieżdżania się zarodka w błonie śluzowej macicy u 20% kobiet dochodzi do niewielkiego krwawienia. Gdy zapłodniona komórka jajowa przebija się w jej głąb, może uszkodzić naczynia krwionośne, które się znajdują w miejscu implementacji. Wywołuje to tzw. krwawienie implementacyjne. Ponieważ występuje ono idealnie w czasie spodziewanej miesiączki, wiele kobiet sądzi, że miały okres na początku ciąży.

Tym, co odróżnia krwawienie implemanetacyjne od okresu, jest ilość krwi i jej kolor. W przeciwieństwie do miesiączki, w ciąży krwawienie implementacyjne jest mniej obfite i ma ciemnoczerwony lub brunatny kolor. We krwi nie ma też charakterystycznych skrzepów. Inny jest także ból podbrzusza, który towarzyszy krwawieniu – jest to lekkie kłucie, które mija po kilku godzinach. Samo krwawienie nie trwa dłużej niż 1-2 dni.

Okres na początku ciąży – kiedy udać się do lekarza?

To, co kobiety uznają za okres podczas ciąży może być jedynie krwawieniem implementacyjnym, ale też może być oznaką problemów z niewłaściwym zagnieżdżeniem się zarodka. Krwawienie we wczesnym etapie ciąży występuje u 20%-40% kobiet. Wiele z nich pierwsze lub kolejne krwawienie bierze za okres w ciąży. Tymczasem miesiączka w ciąży nie jest możliwa, a krwawienia z dróg rodnych mogą być symptomem poważniejszych problemów, które zawsze powinny zostać skonsultowane z lekarzem. Pierwszą przyczyną krwawień, które mogą przypominać okres podczas ciąży są krwiaki.

Krwiaki w ciąży

Szacuje się, że u około 2-4% ciężarnych we wczesnej ciąży występuje krwiak podkosmówkowy, który może być przyczyną poronienia na wczesnym etapie ciąży. Z problemem zdecydowanie częściej borykają się kobiety powyżej 30 roku życia, chociaż sama etymologia powstawania krwiaków nie do końca jest jasna. Niektórzy autorzy wskazują, że do powstawania krwiaka może dochodzić podczas formowania się błon płodowych. Z racji tego, że krwiak podkosmówkowy jest jednym z objawów poronienia zagrażającego oraz porodu przedwczesnego, jego wczesne rozpoznanie jest bardzo istotne. Choćby z tego względu nie należy lekceważyć krwawienia w pierwszych tygodniach ciąży.

Ciąża pozamaciczna

Objawami ciąży pozamacicznej (ektopowej) jest ból w podbrzuszu (99% kobiet), zatrzymanie miesiączki (74% kobiet) oraz krwawienia (56%). Objawy te zostają zauważone najczęściej około 6-8 tygodni od daty ostatniej miesiączki, krwawienie może więc być mylone z okresem w ciąży. Tym bardziej, że w przypadku ciąży ektopowej zarówno test z moczu, jak i badanie poziomu beta-hCG potwierdzają ciążę, a kobieta zauważa typowe dla zwykłej ciąży objawy, czyli bolesność piersi, nudności i częste oddawanie moczu. W przypadku pęknięcia ciąży ektopowej może wystąpić krwawienie do jamy brzusznej, którego symptomami jest ból barków i uczucie parcia na stolec. Krwawienie wewnętrzne stanowi zagrożenie dla życia kobiety, dlatego ciąża ektopowa powinna być jak najszybciej zdiagnozowana.

Poronienie

Jedną z przyczyn krwawienia na początku ciąży jest rozpoczynające się poronienie. Może do niego dojść na skutek nieprawidłowego podziału komórek tuż po zapłodnieniu, wad genetycznych płodu, ale też w konsekwencji niektórych infekcji czy wad w budowie anatomicznej narządów rodnych kobiety. Szczególnym rodzajem poronienia jest mylone z miesiączką w ciąży poronienie biochemiczne.

Miesiączka w ciąży czy ciąża biochemiczna?

Szacuje się, że niemal w połowie przypadków ciąż dochodzi to tzw. poronienia biochemicznego, którego objawami są ból w dole brzucha i krwawienie przypominające miesiączkę. O ciąży biochemicznej mówimy, gdy zapłodnione jajo obumiera zanim zagnieździ się w macicy, a następnie wraz z krwią jest wydalone z organizmu kobiety przed upływem 6 tygodnia ciąży. W większości przypadków organizm sam oczyszcza się z obumarłych tkanek, co większość kobiet bierze za bardziej obfitą miesiączkę. Wizyta u lekarza jest konieczna jedynie wtedy, gdy krwawienie się przedłuża.

Uznaje się, że jedną z przyczyn poronienia biochemicznego są wady genetyczne zarodka.  Może być ono spowodowane także innymi czynnikami, takimi jak przebyte infekcje, wady w budowie narządów rodnych kobiety czy też blizny po przebytych zabiegach itp. Za wystąpienie ciąży biochemicznej może też odpowiadać niski poziom progesteronu, który jest niezbędny dla prawidłowego rozwoju ciąży w jej początkowym etapie. Inne czynniki mogące prowadzić do poronienia biochemicznego to:

  • intensywny wysiłek fizyczny;
  • nadużywanie narkotyków;
  • anemia;
  • palenie papierosów;
  • nadużywanie alkoholu;
  • stres;
  • skoki ciśnienia.

Ciąża biochemiczna objawia się krwawieniem, które pojawia się nieco później niż zwykła miesiączka. Z tego powodu wiele kobiet nie wie nawet, że były w ciąży i, jak wspomnieliśmy wyżej, myli poronienie z okresem. Jeśli w czasie krwawienia zostanie wykonany test ciążowy, jego wynik będzie negatywny. Zdarza się jednak, że ciążę biochemiczną zauważają kobiety, które z utęsknieniem wyczekują na pojawienie się na teście dwóch kresek i wykonują go przed datą spodziewanej miesiączki. Mimo braku pierwszych objawów ciąży, mają one świadomość jej istnienia, a krwawienie na początku ciąży jest dla nich powodem ogromnego niepokoju. Niestety w przypadku ciąży biochemicznej nie ma możliwości jej utrzymania.

Mamy pytają o okres w ciąży:

Czy w ciąży ma się okres? Czy możliwy jest okres na początku ciąży?

Miesiączka jest fizjologicznym zjawiskiem polegającym na złuszczaniu się nabłonka macicy, jeśli nie doszło do zapłodnienia. Po zagnieżdżeniu się zarodka na skutek m.in. zmian hormonalnych, okres nie występuje. W związku z tym miesiączka nawet na początku ciąży nie ma prawa się pojawić. Bywa natomiast, że kobiety zauważają inny rodzaj krwawienia.

Kiedy może pojawić się miesiączka w trakcie ciąży?

O ile miesiączka w trakcie ciąży nie występuje, o tyle nawet 20%-40% kobiet zauważa inne rodzaje krwawienia. Na początku ciąży za okres brane jest najczęściej plamienie implementacyjne związane z zagnieżdżaniem się zarodka. Jest ono jednak dość skąpe i trwa zaledwie 1-2 dni.

Czy można być w ciąży i mieć obfity okres?

Obfite krwawienie na początku ciąży mylone z miesiączką najczęściej jest objawem krwiaka, ciąży pozamacicznej lub poronienia. Zawsze powinno być skonsultowane z lekarzem prowadzącym ciążę.

Źródła:
  • "Krwawienia w pierwszej połowie ciąży." Dr n. med. Jerzy Korczyński, Klinika Medycyny Płodu i Ginekologii, Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Piotr Sieroszewski
  • "Znaczenie prognostyczne ultrasonograficznego rozpoznania krwiaka podkosmówkowego dla przebiegu ciąży" Anna Janowicz Grelewska, Piotr Sieroszewski

Dodaj komentarz

Imiona dla dzieci
Imiona dla chłopców 2019: Jakie chłopięce imiona są najpopularniejsze w 2019 roku?
Wybór imienia dla dziecka bywa oczywisty: rodzice znają je na długo przed pojawieniem się potomka. Bywa jednak i tak, że imiona dla chłopców oraz dziewczynek wybieramy aż do końca ciąży
Czytaj dalej
Poród
Co czuje dziecko podczas porodu?
Poród: zakończenie Waszych dziewięciu miesięcy razem, rozpoczęcie kolejnego, jeszcze lepszego etapu. Prawdopodobnie najważniejsze wydarzenie w życiu każdej kobiety , a dla malucha jedno z najsilniejszych wrażeń w całym jego przyszłym życiu,
Czytaj dalej
Dni płodne
Kalendarz dni płodnych: czy wiesz, kiedy masz największą szansę na zajście w ciążę?
Starania o dziecko nie zawsze są łatwe i czasami przyszłym rodzicom przychodzi trochę dłużej poczekać na upragnione dwie kreski na teście ciążowym. Wpływa na to bardzo wiele czynników: począwszy od
Czytaj dalej
Cykl miesiączkowy Testy ciążowe
Brak okresu a test negatywny
Brak okresu w spodziewanym terminie, u wszystkich kobiet w pierwszej kolejności wywołuje podejrzenie o ciąży. Sięgają po test ciążowy będąc przekonanymi, że zobaczą dwie kreseczki, tymczasem test wychodzi negatywnie. Co może
Czytaj dalej
Dni płodne
Jak obliczyć dni płodne?
W oczekiwaniu na dziecko – sprawdź, jak obliczyć dni płodne Kiedy najłatwiej zajść w ciążę? W dniu owulacji, dzień przed nią lub dzień po niej. Ale jak wyliczyć dni płodne? Dokładnie
Czytaj dalej
Cykl miesiączkowy
Menopauza a ciąża, czyli ciąża po 50-tce
Niekiedy brak miesiączki mylnie uznawany jest za pierwszy objaw ciąży. Dzieje się tak szczególnie u pań, u których menopauza pojawiła się przedwcześnie. Jak wygląda kwestia menopauza a ciąża? Czy po okresie
Czytaj dalej
Cykl miesiączkowy
Śluz płodny: Wszystko, co warto wiedzieć planując ciążę
Obserwacja własnego ciała to bardzo istotny element przy planowaniu potomstwa. Pozwala przyspieszyć zajście w ciążę, a także w razie ewentualnych nieprawidłowości - szybko wykryć ich przyczyny i podjąć leczenie. Wyjaśniamy,
Czytaj dalej