Gdy nam, dorosłym, wzrok zaczyna się pogarszać, zazwyczaj bez trudu jesteśmy w stanie stwierdzić, że widzimy słabiej niż np. rok wcześniej. Wtedy idziemy do lekarza, diagnozujemy problem i podejmujemy leczenie. Sytuacja zupełnie inaczej ma się w przypadku dzieci. Maluchy nie analizują zjawisk w perspektywie czasowej tak, jak dorośli i mogą mieć kłopoty z przekazaniem rodzicom, że coś jest dla nich niewyraźne. Dlatego jako opiekunowie powinniśmy uważnie przyglądać się naszym dzieciom i stosować działania profilaktyczne, by w pełni i skutecznie dbać o ich dobry wzrok. A także po to, by szybko wychwycić sygnały świadczące o wadzie wzroku u dziecka. Zbliżający się Światowy Dzień Wzroku, który będziemy obchodzić już 11 października, jest znakomitą okazją do tego, by przypomnieć, jak ważna w okulistyce jest wczesna diagnostyka, edukacja i działania profilaktyczne.

Jak rozpoznaje się wady wzroku u dzieci?

Chcąc sprawdzić, czy nasze dziecko ma wadę wzroku, w ramach zabawy wykonajcie prosty test. Wystarczy wskazać maluchowi obrazek, znak lub napis znajdujący się w dalszej odległości, zasłonić raz prawe, raz lewe oko i zapytać dziecko, czy obserwowany obraz jest tak samo wyraźny, gdy patrzy prawym i lewym okiem.

Jeśli obraz jest mniej wyraźny dla jednego z oczu, może to wskazywać na różnowzroczność lub niedowidzenie jednego z oczu – mówi dr n. med. Anna Maria Ambroziak, Dyrektor Medyczny i Naukowy Centrum Okulistycznego Świat Oka w Warszawie – Wtedy rodzice powinni jak najszybciej zgłosić się z dzieckiem na badanie specjalistyczne, ponieważ im wcześniej wykryje się niedowidzenie, tym większe jest prawdopodobieństwo jego wyleczenia.

Gdy podejrzewamy występowanie wady wzroku u dziecka, warto obserwować swoją pociechę także podczas odrabiania lekcji, nauki czy w trakcie spędzania czasu wolnego. Jeśli pochyla się nadmiernie nad tekstem, przechyla nienaturalnie głowę lub podchodzi zbyt blisko do telewizora, skarży się na „przeskakujące literki” albo ma problemy z wykonywaniem zadań związanych z utrzymaniem równowagi czy łapaniem piłki, należy wykonać specjalistyczne badanie wzroku, ponieważ dolegliwości te mogą być spowodowane nieskorygowaną wadą wzroku lub zaburzeniami widzenia obuocznego.

Kiedy iść z dzieckiem do okulisty?

O wzrok dziecka należy zadbać od najmłodszych lat, bo działania te z pewnością zaprocentują w przyszłości. Najważniejsze, by z maluchem udać się do specjalisty przynajmniej raz w roku, zwłaszcza przed rozpoczęciem nauki w szkole i w okresie wczesnoszkolnym. Niezdiagnozowane i nieskorygowane zaburzenia widzenia mogą być przyczyną pojawienia się dysleksji, dysgrafii i problemów w nauce.

Pierwsze badanie okulistyczne dziecka, jeżeli nie zezuje, urodziło się o terminowo i jest ogólnie zdrowe, należy wykonać najpóźniej w 6-9 miesiącu życia. Dzieci z wadą wzroku, szczególnie krótkowzroczne, wymagają zwykle kontroli co 6 miesięcy.

Już ponad 50% naszych dzieci cierpi na krótkowzroczność, dlatego wczesna diagnostyka jest niezwykle istotna. – podkreśla dr n. med. Anna Maria Ambroziak z Kliniki Okulistycznej Świat Oka.

Wady wzroku u dzieci: profilaktyka jest ważna!

Jest wiele działań, które jako rodzice możemy – i powinniśmy podjąć, by wzrok naszych dzieci mógł rozwijać się jak najlepiej.

Przede wszystkim maluchy powinny spędzać co najmniej godzinę dziennie na aktywności fizycznej na świeżym powietrzu w naturalnym oświetleniu. Ten zdrowy nawyk pozwoli zmniejszyć ryzyko wystąpienia i progresji krótkowzroczności. – mówi ekspert Centrum Okulistycznego Świat Oka.

Należy przy tym pamiętać, że krótkowzroczność u dzieci jest wadą, która postępuje wraz ze wzrostem dziecka, ale naturalna progresja, czyli „zwiększanie minusów” wynikające z wydłużania się gałki ocznej, nie powinna przekraczać 0,5 D na rok.

Shutterstock

Jeśli dziecko jest w wieku szkolnym, to na 30-60 min pracy wzrokowej w bliskiej odległości: czytania, pisania lub pracy przed monitorem komputera, powinno spędzić 30-60 sekund patrząc w dal przez okno. Pozwoli to młodemu człowiekowi rozluźnić oczy i zmniejszy ryzyko wystąpienia i progresji krótkowzroczności.

Monitor komputerowy nie psuje oczu, ale odległość wzrokowa, w której pracują i bawią się nasze dzieci, szczególnie w przypadku monitorów o małych wymiarach, może sprawiać, że rozwinie się wada wzroku. – podkreśla dr n. med. Anna Maria Ambroziak z Centrum Okulistycznego Świat Oka – Co ważne, to czytanie, granie bez przerwy i bliska odległość, a nie łączny czas spędzany na aktywnościach do bliży jest istotnym czynnikiem rozwoju i postępu krótkowzroczności u dzieci.

Istotnym elementem profilaktycznym, wpływającym nie tylko na ogólny stan zdrowia dziecka, ale i jego dobry wzrok jest dieta. W codziennym jadłospisie malucha nie powinno zabraknąć warzyw i owoców, produktów nieprzetworzonych, naturalnych. Zróżnicowana i zbilansowana dieta ma bardzo pozytywny wpływ na funkcjonowanie całego organizmu i prawidłowy rozwój dzieci.

Działania w ramach profilaktyki okulistycznej u najmłodszych nie są skomplikowane – by jednak były naprawdę skuteczne, wymagają od nas, dorosłych, systematyczności i wdrożenia do codziennego życia. Dzięki działaniom profilaktycznym, regularnym wizytom u specjalisty i wczesnej diagnostyce, możemy pozytywnie wpłynąć na prawidłowy rozwój, zdrowie i dobre samopoczucie naszych dzieci.

Materiał powstał we współpracy z Centrum Okulistycznym Świat Oka