Jak napisać wypracowanie z polskiego? Poznaj sprawdzone metody!

Pisanie wypracowania to zmora wielu uczniów. Stworzenie tekstu w pełni samodzielnie, od podstaw jest naprawdę dużym wyzwaniem. Chociaż początkowo może się wydawać nie do pokonania, to jednak z czasem każdy uczeń przekonuje się, że jest to po prostu kolejna umiejętność do wyćwiczenia. Praktyka w tym wypadku czyni mistrza, a opanowanie umiejętności pisania tworzenia tekstów na pewno przyda się nie tylko na dalszych etapach edukacji czy egzaminach, ale także w życiu. Sprawdź, jak dobrze napisać wypracowanie z polskiego.

Jak napisać wypracowanie krok po kroku?

Wypracowanie to pierwsza dłuższa forma pisemna, z którą muszą się zmierzyć uczniowie. Poznają ją na etapie czwartej klasy szkoły podstawowej i z każdym rokiem coraz bardziej rozwijają swoje umiejętności w tym zakresie. Nie należy zaniedbywać tego elementu edukacji, ponieważ będzie on niezwykle istotny na dalszych etapach edukacji, nie tylko podczas egzaminu ósmoklasisty, ale także w szkole średniej. Stworzenie dobrego tekstu to podstawa i gwarancja zdanej matury. Warto pamiętać, że pisanie to nie tylko ważny punkt w programie szkolnym, ale także przydatna życiowa umiejętność. Dorośli bowiem również często stają przed wyzwaniem napisania podania, listu czy innego tekstu użytkowego.

Opanowanie zdolności pisania wypracowań to w dużej mierze kwestia praktyki. Im więcej dziecko będzie ćwiczyć, tym za każdym razem lepsze teksty będzie tworzyć. Odpowiedni trening gwarantuje wypracowanie własnego indywidualnego stylu i niezawodnych metod pisarskich, które sprawdzą się przy okazji każdego tego typu zadania. Innym ważnym elementem nauki pisania wypracowań jest czytanie. Dzięki lekturom uczniowie wzbogacają słownictwo, poznają nowe sformułowania i wyrażenia, które następnie mogą z powodzeniem wykorzystać we własnym tekście.

Nie ma jednej konkretnej odpowiedzi na pytanie, jak się pisze wypracowanie z polskiego. Wszystko zależy od tematu oraz formuły wypracowanie. Podstawa do stworzenia dobrego tekstu będzie jednak zawsze taka sama – dobry konspekty, tzn. plan wypracowania. Warto przed rozpoczęciem pracy przygotować sobie listę rzeczy, które powinny się w nim znaleźć. Poniżej znajdziesz przykładowy konspekt – zamieszczone w nim informacje należałoby doprecyzować przed rozpoczęciem pisania.

  • w przypadku opowiadania – wstęp (zarys okoliczności, doprecyzowanie czasu i miejsce, krótki opis głównego bohatera); rozwinięcie (dialog, opis przeżyć, opis miejsca, dokładna charakterystyka bohatera + moment kluczowy: np. ważna rozmowa, nieoczekiwany zwrot akcji, nagłe zdarzenie zmieniające bohaterów i bieg wydarzeń); zakończenie (podsumowanie wydarzeń, opis tego, jak wydarzenie wpłynęły na bohaterów);
  • w przypadku rozprawki – wstęp (krótkie wprowadzenie w temat, postawienie tezy lub hipotezy, ewentualnie jej uzasadnienie); rozwinięcie (argumenty + przykłady do argumentów, czyli np. losy bohaterów lektur); zakończenie (podsumowanie, potwierdzenie tezy).

Podczas pisania warto korzystać z różnych pomocy naukowych, np. repetytoriów, w których znajdziemy gotowe sformułowania do wypracowań. Dzięki częstemu ich powtarzaniu uczeń nabiera wprawy, zapamiętuje i gdy się odpowiednio utrwalą, bez problemu może do nich wracać. Przykładowe sformułowania: “Uważam, że…”, “Celem mojej pracy jest…”, “Nie ulega wątpliwości, że…”, “Niestety nie podzielam opinii, że…”, “Działo się to w…”, “Tego dnia poznałem…” itp.

Zobacz: Wystawianie ocen 2021. Do kiedy trwa 1 semestr 2021? Część uczniów musi się śpieszyć

Z czego składa się wypracowanie?

Każde dobre wypracowanie powinno się składać z akapitów, czyli wydzielonych tematycznie i kompozycyjnie części rozpoczynających się od nowej linijki, dzięki którym tekst jest bardziej czytelny. W praktyce wygląda to najczęściej tak, że np. w opowiadaniu w osobnych akapitach opisuje się wprowadzenie, rozwinięcie i zakończenie. Rozwinięcie, czyli zasadniczą i najdłuższą część, można także podzielić akapitami na mniejsze fragmenty. W rozprawce dodatkowymi akapitami wydziela się każdy kolejny argument w rozwinięciu tak, aby zachować odpowiednią czytelność.

Podstawowe akapity w wypracowaniu: wstęp, rozwinięcie, zakończenie

Jak zacząć wypracowanie?

Stworzenie dobrego wstępu to zazwyczaj najtrudniejsza rzecz w całym procesie pisania. Często to właśnie od odpowiednio sformułowanego wprowadzenie zależy, czy cały tekst będzie udany. To właśnie w tym akapicie należy umieścić główny temat wypracowania, naszą opinię lub zarys okoliczności, o których mamy zamiar pisać. Dokładny kształt wstępu do wypracowania zależy jednak ściśle od formy wypracowania. W rozprawce powinien zawierać określenie i krótkie wprowadzenie do tematu oraz koniecznie tezę lub hipotezę (tj. odpowiedź na pytanie lub postawiony w zadaniu problem do rozważenia). Z kolei we wstępie do opowiadania musi znaleźć się krótkie przedstawienie bohaterów, a także zarys fabuły, miejsca i czasu akcji.

Wstęp wypracowania – przykładowe wyrażenia:

  • rozprawka – “Odpowiedź na pytanie zawarte w temacie nie wydaje się prosta…”, “Nawiązując do tematu…”, “Według mnie…”, “Moim zdaniem…”
  • opowiadania – “Było to wówczas, gdy…”, “Pewnego dnia/wieczoru/ranka…”, “Nigdy nie zapomnę dnia, w którym…”.

Jak napisać rozwinięcie w wypracowaniu?

Rozwinięcie to najważniejsza część w całym wypracowaniu, ponieważ powinno zawierać kluczowe dla całego tekstu myśli. W przypadku rozprawki w tej części powinny znaleźć się szczegółowo opisane argumenty, udowadniające postawioną we wstępie tezę lub hipotezę. Każdy argument powinien rozpoczynać się od nowego akapitu i być podparty przykładem, najlepiej z którejś z omawianych lektur. Jeśli natomiast piszemy opowiadanie, w rozwinięciu muszą znaleźć się najważniejsze wydarzenia dla całej historii, w porządku chronologicznym, aż do punktu kulminacyjnego, czyli najważniejszego/przełomowego zdarzenia. Należy zawrzeć w nim także krótki dialog, elementy charakterystyki bohatera oraz szereg opisów, np. opis postaci, miejsca, przeżyć etc.

Zobacz: Dni wolne od szkoły 2021/2022: Jak wygląda kalendarz tego roku szkolnego? Kiedy wypadają ferie i inne przerwy od zajęć?

Jak zakończyć wypracowanie?

Zakończenie wypracowania to również niezwykle ważny element w całej strukturze tekstu. W tym miejscu powinno znaleźć się podsumowanie pracy, tematu lub przedstawionych wydarzeń. Warto także zawrzeń w nim pewne wnioski płynące z tekstu. W rozprawce w zakończeniu koniecznie należy potwierdzić postawioną wcześniej tezę lub udzielić konkretnej odpowiedzi na postawione w temacie pytanie, jeśli zdecydowaliśmy się na hipotezę. Dodatkowo można również ponownie podkreśli swoją opinię. Natomiast w zakończeniu opowiadania należałoby przedstawić krótko, co się dzieje z bohaterami historii po wszystkich wydarzenia, jak one na nich wpłynęły i czy zmienili się pod ich wpływem na lepsze, czy na gorsze.

Zobacz: Czytanie ze zrozumieniem – Jak czytać ze zrozumieniem?

Jak napisać wypracowanie z lektury?

Z pewnością dla nikogo nie będzie zaskoczeniem, że aby napisać dobre wypracowanie z lektury należy najpierw porządnie zapoznać się z jej treścią. Dzięki temu bezbłędnie odniesiemy się do polecenia bez względu na to, czy zadaniem jest napisanie charakterystyki któregoś z bohaterów, czy nawiązanie do fabuły w rozprawce lub opowiadaniu.

Jeśli zadany temat dotyczy wyłącznie konkretnej lektury, tzn. uczeń musi opisać jakieś wydarzenia, któregoś z bohaterów lub odnieść się do sytuacji, warto zacząć we wstępie od ogólnych wiadomości o lekturze, a następnie w rozwinięciu przejść do konkretów i skupić się już tylko na jednym zagadnieniu. W przypadku rozprawki bądź opowiadania sprawa jest trochę bardziej skomplikowana, ponieważ tutaj wiedza z lektury będzie wyłącznie jednym z elementów całości. W opowiadaniu najczęściej odnosimy się do konkretnego fragmentu lub wydarzenia, a w rozprawce lektura służy jako przykład potwierdzający argument, a więc najczęściej odnosi się do wybranego bohatera.

Zobacz: Lektury do egzaminu ósmoklasisty. Które lektury są obowiązkowe 2021/2022?

Wypracowanie a rozprawka

Rozprawka to jeden z typów wypracowań, który uczniowie poznają w szkole podstawowej. Jest to wypowiedź argumentacyjna. Zadaniem ucznia przy tworzeniu rozprawki jest postawienie tezy lub hipotezy, czyli odpowiedź na pytanie zawarte w temacie lub odniesienie się do postawionej w zadaniu myśli. W dalszej części, tj. w rozwinięciu, uczeń powinien rozważyć problem i udowodnić swoją tezę odpowiednimi argumentami, które w dodatku poprze przykładami (najczęściej z treści lektur obowiązkowych). Argumenty muszą odnosić się bezpośrednio do poruszanego w temacie wątku. Na koniec w podsumowaniu należy potwierdzić tezę i podkreśli swoje zdanie albo konkretnie ustosunkować się do zagadnienia w temacie – jeśli zamiast tezy wysunięto hipotezę.

Sprawdź: Krótkie trudne dyktando. Sprawdź swoje umiejętności z ortografii.

Rodzice i uczniowie pytają, jak napisać wypracowanie

Jak rozpocząć wypracowanie?

Wstęp w wypracowaniu powinien zawierać najważniejsze informacje dotyczące tematu, czyli nawiązanie do tematu (np. wyrażenie swojej opinii, odpowiedź na pytanie), przedstawienie bohaterów, czasu i miejsca akcji.

Czy wypracowanie to rozprawka?

Nie każde wypracowanie to rozprawka. Jest kilkanaście form wypracowania, np. rozprawka, opowiadanie, artykuł, przemówienie czy charakterystyka.

Czy rozprawka to wypracowanie?

Tak, rozprawka to jedna z form wypracowania, które dzieci poznają w szkole podstawowej.

Co powinno zawierać wypracowanie?

Dobre wypracowanie powinno składać się z trzech podstawowych elementów, czyli wstępu (wprowadzenia do dalszej treści), rozwinięcia (zasadnicze i kluczowe rozważania lub wydarzenia) oraz zakończenia (podsumowanie, wyciągnięcie wniosków, potwierdzenie swojej opinii).

Dodaj komentarz

Język polski

Jak napisać dedykacje do książki?

Książka to jeden z najbardziej wyjątkowych prezentów, jakie można podarować mamie, tacie, przyjaciółce oraz każdej innej bliskiej nam osobie. Jeśli jednak ma być prezentem na lata, warto pozostawić po sobie...

Czytaj dalej →
Język polski

Jak napisać list do kolegi?

Kiedy nie mamy pewności, jak napisać list do kolegi albo koleżanki, powinniśmy na chwilę usiąść i zadać sobie kilka pytań na temat samego listu oraz osoby, o której myślimy. Dzięki...

Czytaj dalej →
Język polski

Sylaby: Jak dzielić wyrazy na sylaby?

Dzielenie wyrazów na sylaby to jedna z podstawowych umiejętności, którą muszą opanować dzieci przed rozpoczęciem edukacji w szkole podstawowej. Nauka dzielenia rozpoczynana jest już w młodszych grupach przedszkolnych po to,...

Czytaj dalej →
Język polski

Piszemy “życzę ci” czy “tobie”?

Życzę ci czy tobie? – ten dylemat poprawnościowy często miewają osoby pragnące napisać krótki tekst inspirowany jakąś ważną uroczystością rodzinną bądź towarzyską. Niektórym z nas może się wręcz wydawać, że nie ma tu...

Czytaj dalej →
Język polski

Przypadki w języku polskim

Przypadki w języku polskim to prawdziwa zmora uczniów czwartych klas szkół podstawowych oraz wszystkich obcokrajowców, którzy postanowili nauczyć się naszego języka ojczystego. Przedstawiamy, czym charakteryzują się przypadki języka polskiego oraz...

Czytaj dalej →
Język polski

Jak zamienić zdanie na równoważnik zdania?

Wypowiedzenie stanowi uporządkowaną gramatycznie grupę wyrazów, zawierającą czytelną informację. Wypowiedzenie zawsze rozpoczynamy wielką literą, zaś kończymy wykrzyknikiem, wielokropkiem, znakiem zapytania bądź kropką. Wypowiedzenia dzielimy na: zdania (występują w nich orzeczenia),...

Czytaj dalej →
Edukacja i psychologia, Język polski

Zasady ortograficzne

Język polski nie jest językiem łatwym do nauczenia nawet dla nas – osób posługujących się nim na co dzień, urodzonych w Polsce, uczących się w polskich szkołach. Ilość zasad ortograficznych...

Czytaj dalej →
Zakupy

Gumki Loom: wyzwanie dla wyobraźni?

Gumki Loom Bands początkowo miały być jedynie biżuterią dla dzieci. Szybko okazało się, jak wiele rzeczy można z nich stworzyć! Gumeczki Loom Bands są wyzwaniem dla dziecięcej wyobraźni, która przekształca...

Czytaj dalej →
Rodzice.pl - ciąża, poród, dziecko - poradnik dla Rodziców
Logo
Enable registration in settings - general