Zakażenie układu moczowego w ciąży (ZUM) – co to takiego?

Zakażenie układu moczowego (ZUM) jest to sytuacja, w której w układzie wydalniczym znajdują się bakterie. Nie dotyczy to ostatniego odcinka tego układu tj. cewki moczowej, gdyż jej zasiedlenie przez bakterie jest naturalne. Szacuje się, że na ZUM cierpi około 10% kobiet w ciąży. Możecie znać tą przypadłość pod inną nazwą, a mianowicie zapalenie pęcherza moczowego. Nazwa ta mija się z prawdą, bowiem ZUM niekoniecznie musi dotyczyć samego pęcherza, ale również nerek. Zakażenie układu moczowego może występować pod kilkoma postaciami (także w postaci zapalenia pęcherza moczowego). W ciąży każda z nich wymaga leczenia niezależnie od tego czy występują objawy.



Zakażenie układu moczowego w ciąży: przyczyny

Występowanie zapalenia dróg moczowych w ciąży ma konkretną przyczynę, której nie da się wyeliminować. Jest nią sama ciąża, a konkretniej zmiany z nią związane. Już na początku ciąży rosnąca macica może powodować ucisk na moczowody utrudniając w ten sposób odpływ moczu. Dodatkowo w ciąży pojawiają się zmiany w funkcjonowaniu mięśniówki moczowodów na skutek zmian hormonalnych. U niektórych kobiet w moczu pojawia się również glukoza, co może stanowić pożywkę dla ewentualnych bakterii.

Objawy i zagrożenia związane z zakażeniem układu moczowego

Zakażenie układu moczowego może występować pod różnymi postaciami. Niejednokrotnie przebiega w sposób bezobjawowy i jest wykrywane tylko w badaniu ogólnym moczu. Określane jest to mianem bezobjawowym bakteriomoczu. Zakażenie układu moczowego może też dawać specyficzne objawy takie, jak:

  • Częste oddawanie moczu;
  • Pieczenie, palenie lub dyskomfort związany z oddawaniem moczu;
  • Pobolewanie w dole brzucha;
  • Zmiana zabarwienia moczu (ciemne zabarwienie).

Wymienione objawy są zazwyczaj oznaką zapalenia pęcherza moczowego. W skrajnych przypadkach (odmiedniczkowe zapalenie nerek), gdy dojdzie do zakażenia nerki występuje także gorączka, ból w okolicy nerek, nudności oraz brak apetytu. Dlatego jeśli męczą Cię powyższe objawy koniecznie zgłoś się do lekarza.

Jak już wspomniano powyżej przy każdym zapaleniu układu moczowego w ciąży należy podjąć leczenie. Nieleczony ZUM może prowadzić do porodu przedwczesnego lub do małej urodzeniowej masy ciała Twojego maluszka.

Leczenie zakażenia układu moczowego w ciąży

Po zgłoszeniu się do lekarza konieczne będzie wykonanie badania ogólnego moczu oraz posiewu moczu. Pamiętaj, że poprawne pobranie próbki moczu jest kluczowe do podjęcia właściwego leczenia. Mocz powinnaś pobrać do pojemniczka zakupionego w aptece. Przed pobraniem oznacz odpowiednio wieczko pojemnika swoim imieniem i nazwiskiem. Unikaj dotykania pojemnika wewnątrz. Mocz pobiera się rano, po wstaniu z łóżka. Przed pobraniem koniecznie umyj dokładnie okolicę krocza i cewki moczowej. Następnie oddaj do toalety pierwszą porcję moczu, a kolejną część oddaj do pojemnika. Wystarczy zapełnienie go do połowy.

Leki stosowane w zakażeniu układu moczowego są zawsze dostosowane do Twojego obecnego stanu, tj. ciąży, gdyż niektóre antybiotyki mogą zaszkodzić dziecku. Leczenie zazwyczaj trwa 7 – 10 dni. W przypadku odmiedniczkowego zapalenia nerek leczenie odbywa się w szpitalu. Czasami pomimo skutecznego leczenia, zakażenie układu moczowego ma charakter nawrotowy. Po zakończeniu leczenia u każdej ciężarnej obowiązuje częstsze wykonywanie kontrolnego posiewu moczu.

Jak chronić się przed zakażeniem układu moczowego w ciąży?

Wytyczne odpowiadające na pytanie, jak zapobiegać zakażeniu układu moczowego w ciąży są bardzo proste:



  • Wypijaj 2-2,5 litra płynów dziennie – w ten sposób zwiększysz ilość moczu przepływającego przez Twoje drogi moczowe. Przepływający mocz wypłukuje bakterie mogące gromadzić się w Twojej cewce moczowej zapobiegając w ten sposób ich wstępującej wędrówce;
  • Nie odwlekaj oddawania moczu;
  • Po wizycie w toalecie wycieraj się w kierunku od spojenia łonowego (przodu) do odbytu (tyłu), a nie w odwrotnej kolejności;
  • Przestrzegaj zasad codziennej higieny intymnej – dokładnie myj krocze;
  • Jeśli wcześniej miałaś skłonności do występowania zakażenia układu moczowego np. przez korzystanie z basenów unikaj tego w ciąży.

Zakażenie układu moczowego w ciąży jest tylko pozornie niegroźne. W przypadku występowania wyżej wymienionych objawów zawsze należy zgłosić się do lekarza. Pamiętaj, że brak objawów nie świadczy o tym, że tego zakażenia nie ma. Dlatego w ciąży zaleca się częste wykonywanie badania ogólnego moczu, żeby wykluczyć jego bezobjawową postać. Badanie to jest powszechnie zlecane przez lekarzy oraz położne prowadzące ciążę, więc nie powinnaś się tym martwić. Po podjęciu leczenia zakażenie układu moczowego nie daje już zazwyczaj o sobie znać, a Ty możesz wrócić do spokojnego przeżywania swojej ciąży.