Cykl miesiączkowy jest jednym z podstawowych procesów zachodzących co miesiąc w organizmie kobiety. Powiązany jest ze zdolnością do poczęcia dziecka, lecz obejmuje nie tylko zmiany związane z układem rozrodczym. Jak wygląda cykl miesiączkowy i kalendarz miesiączki? Na jakie fazy się dzieli i co ma na niego kluczowy wpływ?

Jak długo trwa cykl miesiączkowy?

Nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie. U każdej kobiety cykl ma inną długość. Z przeprowadzonych badań wynika, że może mieć on od 15 do nawet 50 dni długości, lecz najczęściej trwa około 28 dni, co przyjęto za uśredniony wynik podawany w fachowej literaturze, jako przykład wzorcowy.

Cykl dzieli się na trzy fazy. Występują one po sobie w następującej kolejności:

  • Faza folikularna
  • Owulacja
  • Faza lutealna

Cały cykl miesiączkowy uzależniony jest od działania przysadki mózgowej. To właśnie ona steruje poszczególnymi jego fazami za pomocą hormonów, które wydzielone przez przysadkę warunkują zachodzenie poszczególnych procesów. Najważniejsze są dwa hormony: folitropina oraz lutotropina.

Początek cyklu miesiączkowego

Za początek cyklu przyjmuje się comiesięczne krwawienie, czyli miesiączkę. Okres polega na złuszczaniu się błony śluzowej macicy. Tuż przed nim jest ona nabrzmiała i pogrubiona, ponieważ w poprzednim cyklu była przygotowana na przyjęcie zapłodnionego jajeczka. Gdy nie następuje implementacja zarodka, macica zaczyna się złuszczać, a nadmiar błony śluzowej jest wydalany w postaci krwistych skrzepów, co właśnie nazywane jest miesiączką. Proces oczyszczania macicy trwa zazwyczaj od 3 do 7 dni. Skurcze bywają bolesne, przez co kobiecie może podczas miesiączki stale towarzyszyć ból podbrzusza. Może on również obejmować dół pleców oraz krocze i uda.

Faza folikularna

Gdy miesiączka się kończy, zaczyna się faza folikularna. Mózg dostaje sygnał, że czas na produkcję hormonu folikulotropowego. Pobudza on do rozwoju pęcherzyki jajnikowe, czyli miejsca, w których znajdują się niedojrzałe jajeczka. Jednocześnie rusza proces produkcji hormonu zwanego estrogenem. Pod jego wpływem oczyszczona macica zaczyna znowu przygotowywać się na przyjęcie zarodka. Jej błony śluzowe się pogrubiają i rozpulchniają. Estrogen odpowiada także za charakterystyczny dla tej fazy śluz. Jest on śliski, rozciągliwy i ma białawy kolor. Śluz ten zapewnia idealne warunki bytowe plemnikom, by mogły we wnętrzu kobiety przetrwać jak najdłużej, a co za tym idzie, by ich szanse na zapłodnienie jajeczka były jak największe.

Owulacja

Poziom estrogenu zwiększa się i wywołuje odpowiedź w postaci wyrzutu hormonu luteinizującego. Hormon ten sprawia, że dojrzałe jajeczko zostaje uwolnione z pęcherzyka. Proces ten nazywany jest owulacją. Ma ona miejsce mniej więcej w połowie cyklu. Dwa-trzy dni przed owulacją i około dwa dni po niej nazywane są okresem płodnym, ponieważ uwolnione jajeczko jest gotowe do zapłodnienia. Przez kilka kolejnych dni przesuwa się jajowodami w stronę macicy. Jeżeli po drodze napotka plemnik, który wniknie w jego głąb, powstanie zarodek. Wędruje on do macicy, gdzie zagnieżdża się w jednej z jej ścian pokrytych rozpulchnioną błoną śluzową.

Faza lutealna

Jeżeli do zapłodnienia nie dojdzie, jajeczko przez około 2-3 dni pozostaje w macicy. Hormony powodują, że zamienia się stopniowo w ciałko żółte, a następnie zanika. Poziom estrogenu i progesteronu zaczyna znacząco się zmniejszać, co z kolei powoduje, że macica ponownie zaczyna się złuszczać, co prowadzi do kolejnej miesiączki i jest początkiem nowego cyklu.