Konflikt Serologiczny [Tabela, Objawy, Leczenie, Zastrzyk]

Konflikt serologiczny – pamiętam, że ten zwrot był pierwszym, który w czasie ciąży wprawił mnie w zakłopotanie.

Konflikt Serologiczny [Tabela, Objawy, Leczenie, Zastrzyk]
Płeć dziecka na USG

Kiedy zachodzi konflikt serologiczny?

GRUPA KRWI RH+ RH-
RH+ Brak Konfliktu Konflikt
RH- Brak Konfliktu Brak Konfliktu

Sylwia ma grupę krwi A RhD-, a ja AB RhD+, Zuzi przypadła w udziale grupa krwi B RhD+. Ginekolog podczas pierwszej wizyty stwierdził, że zachodzi u nas ryzyko wystąpienia konfliktu serologicznego.
Konflikt, konflikt, konflikt… Przyznacie, że to bardzo źle nacechowane słowo. Pierwsze skojarzenie mam z konfliktem na Bliskim Wschodzie, a tam jest dużo krwi i śmierci. Dlatego słysząc słowo konflikt w kontekście ciąży zapadł u mnie blady strach.
Jak się potem okazało – niepotrzebny.

UWAGA 1: Jest to artykuł popularno-naukowy (zdecydowanie bardziej popularno niż naukowy). Staram się w nim opisać jak najbardziej przystępnie czym jest konflikt serologiczny.
Wpis był konsultowany z przyszłą Panią doktor, a zarazem przyszłą mamą Karoliną, której dziękuję za pomoc.
Jeśli szukacie bardziej naukowych informacji w tym temacie to Karolina podrzuciła mi dwa linki, które znajdziecie na końcu wpisu.

UWAGA 2:Poniższy wpis analizuje tylko przypadek konfliktu serologicznego w układzie Rh. Konflikt może wystąpić także w grupie krwi. Ten w układzie Rh jest bardziej popularny i mógł nas dotyczyć, dlatego na nim się skupiłem.

Na czym polega konflikt serologiczny?

W skrócie i uproszczeniu konflikt serologiczny to problem zdrowotny, którego podłożem jest posiadanie przez matkę przeciwciał reagujących na antygeny płodu. Jeśli dziecko posiada czynniki krwi po tacie, a te są inne niż u mamy to może dojść do konfliktu. I nie chodzi tu o grupę krwi, a o antygen D. Jedni go posiadają (RhD+), inni nie (RhD-).
Czy zatem na pierwszej randce (jeśli partner(ka) okazuje się osobą interesującą, a nie chce się tracić czasu) należy pytać o jego antygen D? Niekoniecznie, ale o tym za chwilę.

Podsumowując: konflikt serologiczny może wystąpić gdy dziecko dziedziczy czynniki krwi po tacie (posiada antygen D), a te są inne niż mamy (nie posiada antygenu D).

Konflikt serologiczny: Tabela

Poniżej znajdziesz tabelę ryzyka. Jest to moje uproszczenie i pokazuje wyłącznie konflikt serologiczny w układzie Rh. W żadnym materiale naukowym nie znajdziecie podobnej tabeli.

Tabela: Konflikt Serologiczny

Kiedy następuje konflikt serologiczny?

Organizm mamy tak naprawdę wchodzi w konflikt z dzieckiem tylko wtedy jeśli ich krew się połączy. Najczęściej dzieje się to dopiero podczas porodu. Ciało mamy traktuje organizm dziecka jako ciało obce i próbuje z nim walczyć za pomocą przeciwciał. Dochodzi wtedy do choroby hemolitycznej.

Sprawdź: Czy plamienia pod koniec ciąży są niebezpieczne?

Konflikt serologiczny: skutki u dziecka

Skutki konfliktu serologicznego dzielą się na trzy grupy:

  • Uogolniony obrzęk płodu, czyli najcięższe skutki konfliktu. Przy tej postaci schorzenia występuje zarówno obrzęk skóry, jak i tkanek podskórnych. Dodatkowo płyn przesiękowy może gromadzić się w jamie brzusznej. Niestety przy tej postaci schorzenia bardzo często do chodzi do śmierci płodu tuż po urodzeniu (w wyniku niewydolności krążeniowej) lub poronienia.
  • Anemia, czyli utrzymanie dużej liczby przeciwciał w organizmie noworodka, które może trwać nawet do sześciu tygodni po porodzie. Powstaje na skutek niszczenia przez przeciwciała matki krwinek czerwonych dziecka. W przypadku ciężkiej anemii dziecko może mieć woskowy odcień skóry. Może także występować u niego powiększenie wątroby oraz śledziony.
  • Ciężka żółtaczka hemolityczna – żółtaczka o ciężkim przebiegu. Nieleczona może doprowadzić do uszkodzenia mózgu (żółtaczka jąder podkorowych mózgu). W przypadku prawidłowego leczenia takie ryzyko nie występuje. Dodatkowo żółtaczka hemolityczna powoduje powiększenie śledziony oraz wątroby.

Ilość immunoglobulin we krwi matki oraz faza ciąży podczas której przeciwciała przenikną do płodu decyduje o tym jaka postać choroby się uaktywni i jakie będą jej objawy oraz skutki.

Objawy konfliktu serologicznego

Objawy przy ogólnym obrzęku i ciężkiej żółtaczce:

  • żółte zabarwienie skóry – wywołane wyższym stężeniem bilirubiny,
  • drgawki,
  • wzmożone napięcie mięśni
  • powiększenie wątroby oraz śledziony.

Objawy przy anemii:

  • bladość,
  • powiększenie wątroby oraz śledziony,
  • duszności.

Konflikt serologiczny – leczenie

Jeśli kobieta ma grupę krwi RH-, a mężczyzna RH+ (tak jak u nas) to matce podaje się immunoglobulinę anty-D. Zapobiega to uczuleniu kobiety antygenami, których nie posiada.
Immunoglobulinę podaje się najczęściej tuż po porodzie. Czasami jednak stosuje się ją w ostatnich tygodniach ciąży.

Konflikt serologiczny a druga ciąża

Z racji tego, że jeśli (o ile w ogóle) do zetknięcia się krwi mamy z krwią dziecka dochodzi dopiero podczas porodu to organizm matki nie zdąży szybko wytworzyć przeciwciał. Nawet jeśli – to będą one na tyle słabe, że nie zaszkodzą dziecku. Dlatego prawie nigdy nie zdarza się by dochodziło do konfliktu serologicznego przy pierwszej ciąży.
W przypadku gdy kobieta ma grupę krwi RhD-, a mężczyzna RhD+ to tak jak wspomniałem wyżej przeprowadza się immuniazcję. Dlatego druga i każda kolejna ciąża są bezpieczne. Gorzej jeśli w czasie pierwszej ciąży doszło do uczulenia. Wtedy organizm kobiety wytworzy przeciwciała, a każda kolejna ciąża może być zagrożona.

Przeczytaj: Więcej o zastrzyku immunologicznym

Jak to było u nas?

Na szczęście nasz przypadek kwalifikował Sylwię do immunizacji. Czyli występował u nas najczęściej spotykany przypadek konfliktu (oprócz konfliktu w układzie Rh mogą występować także inne konflikty serologiczne).
Immunoglobulinę anty-D podano Sylwii w czasie porodu. Był to zastrzyk domięśniowy. Do uczulenia nie doszło. Zuzia urodziła się z piękną różową skórą. Nie było mowy ani o żółtaczce, ani o bladości.

Zuzia tuż po porodzie

Wszystko wskazuje na to, że kolejne ciąże także nie będą zagrożone, a konflikt serologiczny nie jest taki straszny, jak go malują.

Źródła:

Komentarzy: 6

  • Avatar
    • Artur Wygryz
    • Avatar
    • Avatar
  • Avatar
  • Avatar

Dodaj komentarz

Zdrowie dziecka
Nadczynność tarczycy u dzieci [Objawy, Badania, Leczenie]
Nadczynność tarczycy u dzieci to podstępna choroba i nie zawsze jesteśmy w stanie wykryć ją odpowiednio szybko. Związane jest to przede wszystkim z faktem, iż w przeciwieństwie do dorosłych, dzieci
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Czerwone policzki u dziecka: Czy to RUMIEŃ ZAKAŹNY?
Czerwone policzki u dziecka mającego 3, 5, czy 7 lat, a także nieco podwyższona temperatura oraz ogólne osłabienie mogą świadczyć o chorobie, którą przechodzi wiele maluchów w podobnym wieku. Rumień
Czytaj dalej
Badania w ciąży Przebieg ciąży
CRL płodu [normy] – Jak rośnie Twoje dziecko tydzień po tygodniu?
Każda przyszła mama pragnie wiedzieć, jak duże w danym momencie jest rozwijające się pod jej sercem dziecko – na szczęście dzięki CRL jest to możliwe. To jeden z parametrów określanych
Czytaj dalej
Badania prenatalne
Test PAPP-A [Normy, wiarygodność wyników]
Test PAPP-A to badanie, które wykonuje się u kobiet w ciąży. Jest to jedno z badań prenatalnych. Badanie jest rekomendowane przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne. Jego zdaniem powinno być wykonywane w
Czytaj dalej
Dolegliwości w ciąży Poród naturalny
Nietrzymanie moczu po porodzie [przyczyny, leczenie, ćwiczenia]
Badania Międzynarodowego Towarzystwa ds. Kontynencji (ang. International Continence Society – ICS) wskazują, że na nietrzymanie moczu po ciąży skarży się od 15 do nawet 30% kobiet. Prawdopodobnie jednak problem z
Czytaj dalej
Dolegliwości w ciąży
Ból kości ogonowej w ciąży: Przyczyny oraz sposoby na bolącą kość ogonową
Kość ogonowa (inaczej kość guziczna) jest ostatnim odcinkiem naszego kręgosłupa, który anatomicznie znajduje się tuż pod kością krzyżową. Ze względu na okolicę miednicy mniejszej jest to region narażony na zmiany
Czytaj dalej
Zdrowie w ciąży
Czy kobiety w ciąży muszą nosić maseczki? W jakich przypadkach zakrywanie ust i nosa jest obowiązkowe podczas porodu?
Obowiązek zasłaniania ust i nosa został wprowadzony w Polsce już 16 kwietnia. Oznacza to, że w miejscach publicznych każdy, obowiązkowo musi nosić maseczkę lub w inny sposób zasłonić usta i
Czytaj dalej
Dolegliwości w ciąży Objawy porodu
Plamienie pod koniec ciąży: Co oznaczają różowe, brązowe, a co brunatne upławy przed porodem?
Plamienie pod koniec ciąży najczęściej nie jest powiązane z żadnymi komplikacjami. Mimo to, przyszłe mamy - szczególnie, jeśli są w ciąży po raz pierwszy - mogą obawiać się o zdrowie
Czytaj dalej
Dolegliwości w ciąży
Ból łydek w ciąży – przyczyny i skuteczne sposoby na łagodzenie bólu
Ból nóg, kręgosłupa czy pleców w ciąży, to bardzo częste dolegliwości, na które uskarżają się ciężarne. Zmiany w fizjologii, rosnący brzuch, obciążający kręgosłup oraz mięśnie, do tego zmiany w obrębie
Czytaj dalej
Co jeść podczas karmienia piersią? Co jeść w ciąży?
Pistacje w ciąży i podczas karmienia piersią
Pistacje to fantastyczny dodatek do wielu potraw, nie tylko tych codziennych, ale także przygotowywanych na uroczyste przyjęcia. Idealnie komponują się z mięsami, dobrze smakują w sałatkach. Są niezastąpione w deserach
Czytaj dalej