25. tydzień ciąży: który to miesiąc?

Dwudziesty piąty tydzień ciąży to połowa szóstego miesiąca i końcówka drugiego trymestru. Jesteś już na finiszu tego trymestru – za dwa tygodnie wkroczysz w trzeci, ostatni. Opowiemy Ci jak wygląda obecnie Twoje dziecko, jakie zmiany zachodzą w Twoim ciele, jak powinnaś o siebie dbać i na co zwrócić baczną uwagę.

Jak wygląda dziecko w 25. tygodniu ciąży?

Chyba wszystkie mamy przede wszystkim zastanawiają się, jak wygląda dziecko w bieżącym okresie ciąży. Twój maluch jest już w pełni ukształtowanym malutkim człowieczkiem. W czasie rozpoczęcia dwudziestego piątego tygodnia ciąży, czyli 23 tygodnie po zapłodnieniu, Twoje dziecko mierzy około 23 centymetry – gdy mierzy się je z podwiniętymi nóżkami i waży 600-700 gramów. Oczywiście wymiary te są uśrednione i nie jest powiedziane, że dzieje się coś niedobrego, gdy Twój maluszek jest nieco mniejszy lub nieco większy. Niepokoju nie powinno to zwłaszcza budzić wtedy, gdy Twój lekarz prowadzący jest spokojny o stan dziecka – a on najlepiej potrafi go ocenić. Nie doszukuj się więc w internecie dowodów na to, że coś może być nie tak z maluchem, będziesz się niepotrzebnie stresowała.

Główka dziecka osiągnęła już właściwe proporcje względem reszty ciała. Wcześniej była nieproporcjonalnie duża, lecz obecnie jest już właściwych rozmiarów.
Skóra malucha przestaje być przeźroczysta. Pod nią zaczynają pojawiać się delikatne naczynka włosowate – ich ukrwienie nada skórze maleństwa różowawego koloru. Cały czas nadal rozwijają się intensywnie mięśnie, zwiększa się również ilość tkanki tłuszczowej.

Twoje dziecko od kilku tygodni ćwiczyło zasysanie płynu owodniowego do płuc. Ma to przygotować układ oddechowy do odpowiedniej pracy z tlenem. Mięśnie odpowiadające za oddychanie ćwiczą swoją funkcję, by być w pełni gotowymi na pierwszy krzyk kilka sekund po przyjściu malucha na świat. Wciąganie wód płodowych do płuc dziecko ma już zatem opanowane do perfekcji, ale to nie wszystko. W tym momencie jego życia płodowego, czyli właśnie w 22. tygodniu ciąży, otwierają się dziurki w nosie – dziecko ćwiczy teraz „oddychanie” płynem owodniowym przez nos.

Co więcej? Maluch reaguje już na naprawdę wiele bodźców. „Podpływa” do miejsca w brzuchu, gdzie wyczuwa Twoją przyłożoną rękę. Reaguje także na światło, ponieważ jego oczka są już sprawne i potrafią rozróżniać ciemność od jasności. Co prawda nadal skrywają je powieki, ale przebija przez nie światło. Ponadto oczka dziecka mają już swój konkretny kolor, ponieważ pigment zabarwił tęczówki malucha. Kolor ten jednak poznacie za jakiś czas, bo niemal wszystkie niemowlęta rodzą się z niebieskimi, granatowymi lub ciemnoszarymi oczami, które z biegiem czasu zmieniają swój kolor.

Dziecko rozpoznaje już także głos Twój i głosy Twoich najbliższych – mów do niego jak najczęściej, żeby podtrzymać więź i zapewnić mu uczucie bezpieczeństwa. Zresztą nie tylko o to poczucie więzi i bezpieczeństwa chodzi. Gdy maluch słyszy różnorodne dźwięki, jego mózg pobudzany jest do pracy przez docierające do niego bodźce. By je analizować, zapamiętywać i magazynować, w jego szybko dojrzewającym mózgu tworzą się miliony połączeń nerwowych. Nowe dźwięki stymulują zatem mózg malucha do rozwoju. Specjaliści są zdania, że procentuje to w przyszłości – dzieci łatwiej przyswajają wiedzę, szybciej kojarzą fakty, nie mają problemów z zapamiętywaniem, łatwiej podobno także mają nawiązywać kontakty międzyludzkie.

Maluch w tym okresie jest aktywny. Jego ruchy staną się wyczuwalne już nie tylko dla mamy; przez przyłożenie dłoni do brzucha może poczuć je również Twój partner. Okres największych szaleństw dziecka już za nim. Najbardziej fikało, gdy było jeszcze całkiem malutkie i nie mogłaś tego poczuć. Miało wtedy bardzo dużo miejsca do obrotów, przewrotów, obracania się wokół własnej osi. Teraz jego ruchy organicza już coraz bardziej kurcząca się ilość miejsca w Twojej macicy. Powoduje to również, że kopniaki malucha staną się dla Ciebie wkrótce bolesne – z pewnością nie raz i nie dwa oberwie się Twojej wątrobie, żołądkowi czy żebrom.

Dziecko z pewnością najbardziej aktywne będzie, gdy akurat Ty postawisz wypocząć i położysz się. Twój bezruch maluch odbiera jako interesującą sytuację. Zazwyczaj jest kołysane w naturalnej kołysce Twojego brzucha, gdy chodzisz i wykonujesz codzienne czynności. Wtedy maluch jest śpiący i większość tego czasu przesypia, ale uaktywnia się właśnie wtedy, gdy niepokoi i ciekawi go Twój bezruch. Największych harców spodziewaj się zatem właśnie wtedy, gdy będziesz próbowała spokojnie poleżeć parę minut nic nie robiąc lub w nocy.

Jak czuje się przyszła mama w dwudziestym piątym miesiącu ciąży?

Twój brzuch stale się powiększa – jeśli czujesz swędzenie skóry spowodowane nadmiernym jej rozciąganiem, stosuj maści i kremy nawilżające. Dobra pielęgnacja skóry w czasie ciąży może zapobiec powstawaniu niechcianych rozstępów. Pamiętaj także, żeby zawsze poświęcić kilka minut na masaż skóry. Sprawi to, że będzie ona lepiej ukrwiona, a co za tym idzie również bardziej elastyczna. Łatwiej przystosuje się do zmieniających się warunków, a po porodzie również szybciej wróci do swojej formy sprzed niego.

Nie zapominaj także o aktywności fizycznej. Mimo pokaźnego już brzuszka powinnaś często spacerować – nie zapomnij, że poród naturalny to bardzo duży wysiłek fizyczny. W im lepszej będziesz w jego czasie kondycji, tym łatwiej go zniesiesz. Jeśli nie lubisz ćwiczyć lub też nie czujesz się na siłach, by to robić, staraj się wykonywać chociaż proste ćwiczenia rozciągające. Nie wymagają one wiele wysiłku, ale Ty będziesz w lepszej kondycji w chwili porodu.

Możesz odczuwać delikatne skurcze. Mogą one przypominać te, które czujesz w dniach okresu. To tzw. skurcze Braxtona-Hicksa, czyli inaczej skurcze przepowiadające. Nie ma się czego obawiać, to tylko znak, że macica przygotowuje się do porodu. Ćwiczy ona przed wielkim dniem. Skurcze zaczynają się na samej górze brzucha, tuż pod piersiami i stopniowo przesuwają w dół. Zazwyczaj nie są one zbyt bolesne. Na początku trwają kilka sekund, ale potem mogą Ci towarzyszyć nawet przez kilkanaście minut kilka razy dziennie. To też najzupełniej normalne i nie powinno Cię to niepokoić. Co zatem powinno? Jeśli czujesz, że ból jest bardzo dokuczliwy i częsty, a dodatkowo występuje u ciebie uczucie twardego brzucha – koniecznie skonsultuj się z lekarzem, który zleci badania. Niepokój powinny wzbudzić także ślady krwi na bieliźnie towarzyszące skurczom. Nie powinny się one pojawić i konieczna jest wizyta u specjalisty. W tym okresie może już bowiem dojść do przedwczesnego porodu, a maluszek jest zbyt słaby, by przeżyć poza Twoim łonem.

Jakie jeszcze są typowe dolegliwości w 25 tygodniu ciąży? Większość z nich wynika z ucisku macicy na narządy – częściej będziesz oddawać mocz, pojawią się trudności z oddychaniem. Powiększająca się macica mocno napiera na Twoje płuca, w związku z czym mają one mało miejsca, by się rozprężać, stąd Twoje wrażenie, że nie możesz zaczerpnąć oddechu pełną piersią. Do tego wszystkiego dochodzą kłopoty z trawieniem, zaparcia i wzdęcia. Wszystkiemu jest winny progesteron. Ten kluczowy dla ciąży hormon bardzo rozregulowuje pracę układu pokarmowego kobiety spodziewającej się dziecka. Wpływa spowalniająco na pracę żołądka i jelit. Pokarmy przechodzą przez nie powoli, są niespiesznie trawione i zalegają w układzie pokarmowym, co powoduje nieprzyjemne dolegliwości. Podadto progesteron jest winny również zgagom. Sprawia on, że rozluźnia się mięsień zwany zwieraczem przełyku. Odpowiada on za zamykanie ujścia przełyku i uniemożliwienie sokom żołądkowym i jego treści cofanie się do przełyku. W czasie ciąży jest on na tyle rozluźniony i słaby, że nie ma siły spełniać swojej roli i kwas żołądkowy wraca w kierunku gardła, co powoduje bolesne pieczenie w przełyku promieniujące na całą klatkę piersiową.

W ciąży problemy z zaparciami powodowane są nie tylko przez progesteron. Problemy z nimi są również spowodowane wolniejszą pracą ściśniętych jelit. Macica zajmuje sporą część jamy brzusznej, w związku z czym inne narządy zmieniają swoje oryginalne położenie, przesuwają się i mają dla siebie mniej miejsca. W czasie ciąży nie wolno wykonywać lewatyw, więc jeśli masz problem z częstym wypróżnianiem się, koniecznie zapytaj swojego lekarza o poradę – może on przepisać ci czopki lub wlewki, które lekko rozluźnią stolec. Możesz sobie nimi również radzić domowymi sposobami.

Uporać się z tym problemem możesz poprzez zmianę diety – staraj się włączać do niej składniki i potrawy, które przyspieszą pracę jelit, na przykład: suszone owoce, pełnoziarniste pieczywo, jogurty probiotyczne, soki warzywne czy wodę z cytryną. Nie zapominaj o odpowiednim nawodnieniu organizmu – zyskają na tym nie tylko twoje jelita, ale również skóra.

Kolejnymi niedogodnościami, z którymi musisz się borykać są także puchnięcie nóg i palców. W nocy możesz czuć skurcze mięśni łydek i stóp. Możesz czuć się ociężała, w nocy coraz trudniej będzie Ci znaleźć dogodną pozycję. Co prawda brzuszek jeszcze nie jest duży, ale może być Ci się już trudno ułożyć. Sytuacji z zasypianiem z pewnością nie poprawi nocna aktywność dziecka, która prawdopodobnie będzie już normalnością i będzie Ci towarzyszyła aż do porodu. Przemyśl zakup poduszki dla ciężarnych. Znacznie ułatwia ona wygodę.

25. tydzień ciąży – badania

W okresie od 21. do 28. tygodnia ciąży powinnaś wykonać szereg badań sprawdzających, jak twój organizm radzi sobie z rozwojem dziecka. To przede wszystkim badanie stężenia glukozy we krwi, ogólne badanie moczu i kontrolne USG. Warto poprosić lekarza o zrobienie cytologii, badania na toksoplazmozę (jednak tylko w wypadku, gdy jej wynik w pierwszym trymestrze był ujemny) oraz badania przeciwciał anty-Rh, jeśli twoja krew posiada Rh-. Prawdopodobnie lekarz zleci Ci również morfologię, która pokaże w jakim stanie jest Twój organizm. Dwudziesty piąty tydzień ciąży to także czas, gdy powinnaś mieć wykonane badanie ogólne moczu.