Urlop wychowawczy w pytaniach i odpowiedziach

Urlop macierzyński właśnie się skończył, a ty chcesz – albo musisz – zostać z dzieckiem w domu na dłużej. Czy w tej sytuacji możesz skorzystać z urlopu wychowawczego? Ile trwa taki urlop? Czy otrzymasz w tym czasie jakieś wynagrodzenie i czy wlicza się on do stażu pracy? Przeczytaj odpowiedzi na najważniejsze pytania związane z urlopem wychowawczym.

Urlop wychowawczy w pytaniach i odpowiedziach
Pixabay

1. Ile trwa urlop wychowawczy?

Obojgu rodzicom przysługuje 36 miesięcy urlopu wychowawczego. Mogą oni więc spędzić ze swoim dzieckiem aż 3 lata, o ile podzielą się tym czasem. Z tym że nie musi być to podział równy – wystarczy, że jeden z rodziców spędzi z dzieckiem przynajmniej miesiąc. W sytuacji, gdy jeden z opiekunów nie żyje lub jego władza rodzicielska jest ograniczona, drugi może wykorzystać pełne 36 miesięcy urlopu wychowawczego.

Rodzice, którzy wolą opiekować się dzieckiem razem, mają taką możliwość. Od niedawna matka i ojciec mogą przebywać na urlopie wychowawczym w tym samym czasie. Co ważne, rodzic nie musi spędzać z dzieckiem całych trzech lat, bez przerwy. Przysługujący mu urlop może rozbić na pięć części i wykorzystać do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 lat.

Pracownik, który przebywa na urlopie wychowawczym, nie może zostać zwolniony, chyba że firma ogłosi likwidację. Urlop wychowawczy nie ochroni go również przed zwolnieniem dyscyplinarnym.

2. Komu przysługuje urlop wychowawczy?

Prawo do urlopu wychowawczego przysługuje osobom, które mają co najmniej sześciomiesięczny staż pracy (niekoniecznie u tego samego pracodawcy) i są zatrudnione na podstawie umowy o pracę.

3. Kiedy złożyć wniosek o urlop wychowawczy?

Wniosek o urlop wychowawczy należy złożyć w dziale kadr pracodawcy najpóźniej 21 dni przed datą jego rozpoczęcia. Powinny się w nim znaleźć: data rozpoczęcia i zakończenia urlopu oraz czas wykorzystanego już urlopu. Wzór wniosku o urlop wychowawczy wygląda następująco:

wzór wniosku o urlop wychowawczy

Gdy się rozmyślisz i chcesz wycofać wniosek o urlop wychowawczy, masz do tego prawo do 7 dni przed jego rozpoczęciem. Należy to zrobić na piśmie.

Jeśli zamierzasz wrócić do pracy z urlopu wcześniej, niż pierwotnie planowałaś, jest to możliwe – o ile pracodawca wyrazi zgodę na twój powrót. W innym przypadku co najmniej 30 dni przed powrotem do pracy trzeba poinformować o tym pracodawcę.

4. Czy urlop wychowawczy jest płatny?

Urlop wychowawczy, w przeciwieństwie do macierzyńskiego, jest urlopem bezpłatnym. W tym okresie możesz jednak skorzystać z dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem. Świadczenie otrzymują rodziny, w których dochód na jedną osobę nie przekracza 504 zł lub 583 zł w przypadku dziecka ze znacznym stopniem niepełnosprawności.
Dodatek przysługuje przez okres:

  • 24 miesięcy kalendarzowych;
  • 36 miesięcy kalendarzowych, gdy opiekujesz się więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas tego samego porodu;
  • 72 miesięcy kalendarzowych, gdy opiekujesz się dzieckiem niepełnosprawnym.

5. Czy można pracować na urlopie wychowawczym?

Podczas urlopu wychowawczego można sobie dorobić u swojego lub nawet innego pracodawcy, o ile nie wyklucza to osobistej opieki nad dzieckiem. Więcej na ten temat pisaliśmy w artykule o finansach na urlopie wychowawczym.

6. Urlop wychowawczy a działalność gospodarcza – jakie prawa mi przysługują?

Z urlopu wychowawczego mogą skorzystać również osoby prowadzące własną działalność gospodarczą, chociaż formalnie okres ten należy nazywać wtedy „osobistym sprawowaniem opieki nad dzieckiem”. Warunkiem, który trzeba spełnić, jest opłacanie bez żadnych przerw składek na ubezpieczenie społeczne przez co najmniej pół roku przed planowanym urlopem.

Gdy prowadziłaś działalność przez pół roku, państwo opłaci składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i zdrowotne. Ich podstawą będzie 60% wysokości prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
W przypadku, kiedy opłacałaś składki krócej niż 6 miesięcy, państwo opłaci tylko składki na ubezpieczenie emerytalne. Ich podstawą będzie 75% wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Nie będziesz mieć również prawa do państwowej opieki zdrowotnej.

Decydując się na urlop wychowawczy, zawieszasz prowadzoną działalność gospodarczą. Wiąże się to z tym, że w czasie urlopu możesz zarabiać, podejmując pracę jedynie na umowę o dzieło. Wszystkie inne formy zatrudnienia (czyli umowa o pracę, umowa zlecenia oraz działalność gospodarcza) będą skutkować zakończeniem urlopu wychowawczego.

Aby skorzystać z urlopu wychowawczego, trzeba złożyć wniosek na formularzu CEIDG-1 – online, używając podpisu elektronicznego, lub w urzędzie gminy.

[Zdjęcie główne: Pixabay]

Dodaj komentarz

Zdrowie w ciąży Leki w ciąży
Paracetamol w ciąży
W czasie ciąży stosowanie leków, nawet tych przyjmowanych wcześniej bez zastanowienia, staje się wielką niewiadomą. Przyszłe mamy nie są pewne czy dany środek nie zaszkodzi rozwijającemu się maleństwu. Wyjaśnimy w
Czytaj dalej
Newsy
Rodzice półrocznego chłopca z Rzeszowa, który zmarł w sobotę, zostali zwolnieni z aresztu. „Wcześniejsze ustalenia są nieaktualne”
Wczoraj (niedziela 30 lipca) 23-letnia matka chłopca usłyszała zarzut zabójstwa. Razem z nią zatrzymano ojca chłopca. Ich dzieci w piątek trafiły do szpitala z licznymi obrażeniami. półrocznego chłopca nie udało
Czytaj dalej
Newsy 500+
500+ na pierwsze dziecko 2019: Od kiedy wypłata środków?
Od kiedy wypłaty 500+? Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej urzędy pracują bardzo sprawnie, a pierwsze wypłaty 500+ trafiają na konta rodziców. W maju prezydent
Czytaj dalej
Newsy 500+
Podwójne, a nawet potrójne 500+? Sprawdź, czy w Twoim mieście także je przyznają!
Niektórzy rodzice dostaną nie 500+ na dziecko, a 1000+ lub nawet 1500+. Które gminy wypłacą dodatkowe świadczenia i na jakich warunkach? Podwójne lub potrójne 500+ Jak informuje poniedziałkowy "Super Express" mieszkańcy niektórych
Czytaj dalej
500+
Czy alimenty wliczają się do 500+?
Czy alimenty są dochodem? Czy należy uwzględnić je ubiegając się o 500+ na pierwsze dziecko? A także: czy w trakcie ubiegania się o alimenty fakt, że otrzymujemy 500+ będzie miał
Czytaj dalej
500+
Czy 12-letnia matka może pobierać 500 plus?
Teoretycznie 500 plus otrzyma każde dziecko. Ale czy wniosek o 500 plus może złożyć nastolatka, która została mamą? Czy np. 12-latka otrzyma 500 zł na dziecko? 500 Plus dla nastoletniej mamy Od
Czytaj dalej
Newsy 500+
Rodzina 500 plus w 2019 roku +[POBIERZ WNIOSEK]
Chyba o żadnym z rządowych programów skierowanych do rodzin nie było tak głośno jak o Rodzinie 500 plus. Jakie warunki należy spełnić, by otrzymać świadczenie? Czy 500 plus wlicza się
Czytaj dalej
Finanse Newsy
Ubezpieczenie grupowe a urodzenie dziecka: Ile pieniędzy po porodzie otrzymasz z TU?
Kupując ubezpieczenie na życie mamy możliwość otrzymania pieniędzy za urodzenie planowanego w przyszłości dziecka. Co jednak, gdy przyszła mama jest już w ciąży i dopiero zamierza się ubezpieczyć? Okazuje się,
Czytaj dalej
Newsy 500+
Jakie załączniki dołączyć do wniosku o 500+ w 2019 roku i kto musi to zrobić?
Wnioski o 500+ w 2019 roku można w prosty i szybki sposób złożyć online, na przykład za pomocą stron lub aplikacji większości banków oraz na przykład poprzez PUE ZUS (Platformę
Czytaj dalej
Prawo Finanse
Urlop okolicznościowy z tytułu urodzenia dziecka dla ojca i matki [zasady w 2019 roku]
Urlop okolicznościowy z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce i ojcu noworodka. Jednak ze względu na to, że kobiecie należy się urlop macierzyński od dnia porodu, z urlopu okolicznościowego najczęściej korzystają
Czytaj dalej