Urlop wychowawczy w pytaniach i odpowiedziach

Urlop macierzyński właśnie się skończył, a ty chcesz – albo musisz – zostać z dzieckiem w domu na dłużej. Czy w tej sytuacji możesz skorzystać z urlopu wychowawczego? Ile trwa taki urlop? Czy otrzymasz w tym czasie jakieś wynagrodzenie i czy wlicza się on do stażu pracy? Przeczytaj odpowiedzi na najważniejsze pytania związane z urlopem wychowawczym.

Urlop wychowawczy w pytaniach i odpowiedziach
Pixabay

1. Ile trwa urlop wychowawczy?

Obojgu rodzicom przysługuje 36 miesięcy urlopu wychowawczego. Mogą oni więc spędzić ze swoim dzieckiem aż 3 lata, o ile podzielą się tym czasem. Z tym że nie musi być to podział równy – wystarczy, że jeden z rodziców spędzi z dzieckiem przynajmniej miesiąc. W sytuacji, gdy jeden z opiekunów nie żyje lub jego władza rodzicielska jest ograniczona, drugi może wykorzystać pełne 36 miesięcy urlopu wychowawczego.

Rodzice, którzy wolą opiekować się dzieckiem razem, mają taką możliwość. Od niedawna matka i ojciec mogą przebywać na urlopie wychowawczym w tym samym czasie. Co ważne, rodzic nie musi spędzać z dzieckiem całych trzech lat, bez przerwy. Przysługujący mu urlop może rozbić na pięć części i wykorzystać do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 lat.

Pracownik, który przebywa na urlopie wychowawczym, nie może zostać zwolniony, chyba że firma ogłosi likwidację. Urlop wychowawczy nie ochroni go również przed zwolnieniem dyscyplinarnym.

2. Komu przysługuje urlop wychowawczy?

Prawo do urlopu wychowawczego przysługuje osobom, które mają co najmniej sześciomiesięczny staż pracy (niekoniecznie u tego samego pracodawcy) i są zatrudnione na podstawie umowy o pracę.

3. Kiedy złożyć wniosek o urlop wychowawczy?

Wniosek o urlop wychowawczy należy złożyć w dziale kadr pracodawcy najpóźniej 21 dni przed datą jego rozpoczęcia. Powinny się w nim znaleźć: data rozpoczęcia i zakończenia urlopu oraz czas wykorzystanego już urlopu. Wzór wniosku o urlop wychowawczy wygląda następująco:

wzór wniosku o urlop wychowawczy

Gdy się rozmyślisz i chcesz wycofać wniosek o urlop wychowawczy, masz do tego prawo do 7 dni przed jego rozpoczęciem. Należy to zrobić na piśmie.

Jeśli zamierzasz wrócić do pracy z urlopu wcześniej, niż pierwotnie planowałaś, jest to możliwe – o ile pracodawca wyrazi zgodę na twój powrót. W innym przypadku co najmniej 30 dni przed powrotem do pracy trzeba poinformować o tym pracodawcę.

4. Czy urlop wychowawczy jest płatny?

Urlop wychowawczy, w przeciwieństwie do macierzyńskiego, jest urlopem bezpłatnym. W tym okresie możesz jednak skorzystać z dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem. Świadczenie otrzymują rodziny, w których dochód na jedną osobę nie przekracza 504 zł lub 583 zł w przypadku dziecka ze znacznym stopniem niepełnosprawności.
Dodatek przysługuje przez okres:

  • 24 miesięcy kalendarzowych;
  • 36 miesięcy kalendarzowych, gdy opiekujesz się więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas tego samego porodu;
  • 72 miesięcy kalendarzowych, gdy opiekujesz się dzieckiem niepełnosprawnym.

5. Czy można pracować na urlopie wychowawczym?

Podczas urlopu wychowawczego można sobie dorobić u swojego lub nawet innego pracodawcy, o ile nie wyklucza to osobistej opieki nad dzieckiem. Więcej na ten temat pisaliśmy w artykule o finansach na urlopie wychowawczym.

6. Urlop wychowawczy a działalność gospodarcza – jakie prawa mi przysługują?

Z urlopu wychowawczego mogą skorzystać również osoby prowadzące własną działalność gospodarczą, chociaż formalnie okres ten należy nazywać wtedy „osobistym sprawowaniem opieki nad dzieckiem”. Warunkiem, który trzeba spełnić, jest opłacanie bez żadnych przerw składek na ubezpieczenie społeczne przez co najmniej pół roku przed planowanym urlopem.

Gdy prowadziłaś działalność przez pół roku, państwo opłaci składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i zdrowotne. Ich podstawą będzie 60% wysokości prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
W przypadku, kiedy opłacałaś składki krócej niż 6 miesięcy, państwo opłaci tylko składki na ubezpieczenie emerytalne. Ich podstawą będzie 75% wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Nie będziesz mieć również prawa do państwowej opieki zdrowotnej.

Decydując się na urlop wychowawczy, zawieszasz prowadzoną działalność gospodarczą. Wiąże się to z tym, że w czasie urlopu możesz zarabiać, podejmując pracę jedynie na umowę o dzieło. Wszystkie inne formy zatrudnienia (czyli umowa o pracę, umowa zlecenia oraz działalność gospodarcza) będą skutkować zakończeniem urlopu wychowawczego.

Aby skorzystać z urlopu wychowawczego, trzeba złożyć wniosek na formularzu CEIDG-1 – online, używając podpisu elektronicznego, lub w urzędzie gminy.

[Zdjęcie główne: Pixabay]

Dodaj komentarz

Zdrowie w ciąży Leki w ciąży
Paracetamol w ciąży
W czasie ciąży stosowanie leków, nawet tych przyjmowanych wcześniej bez zastanowienia, staje się wielką niewiadomą. Przyszłe mamy nie są pewne czy dany środek nie zaszkodzi rozwijającemu się maleństwu. Wyjaśnimy w
Czytaj dalej
Newsy
Rodzice półrocznego chłopca z Rzeszowa, który zmarł w sobotę, zostali zwolnieni z aresztu. „Wcześniejsze ustalenia są nieaktualne”
Wczoraj (niedziela 30 lipca) 23-letnia matka chłopca usłyszała zarzut zabójstwa. Razem z nią zatrzymano ojca chłopca. Ich dzieci w piątek trafiły do szpitala z licznymi obrażeniami. półrocznego chłopca nie udało
Czytaj dalej
Prawo Finanse
Zasiłek macierzyński 2020 [komu przysługuje i ile trwa?]
Ile trwa urlop macierzyński? Czy na macierzyńskim można pracować? Ile wynosi i kto wypłaca zasiłek macierzyński? Już teraz dowiedz się, przez jaki okres przysługuje Ci urlop macierzyński i czy w
Czytaj dalej
Newsy 500+
500+ na pierwsze dziecko w 2020 r. [AKTUALIZACJA!]
Od ubiegłego roku 500+ jest wypłacane także na pierwsze dziecko. Od kiedy można składać wnioski i kto dostanie pieniądze na dziecko? Którzy rodzice nie muszą składać wniosku w 2020 roku
Czytaj dalej
Newsy 500+
Ważne zmiany w 500+! Rodzicu, powinieneś o nich wiedzieć!
Uwaga rodzice! W 2020 roku ominie Was składanie wniosków o 500+! Zmiany w programie zostały juz potwierdzone decyzjami administracyjnymi wydanymi przez urzędy. Zmiany w 500+ w 2020 r. Dotychczas wnioski o 500+ składaliśmy
Czytaj dalej
Prawo Finanse Newsy
Zasiłek pielęgnacyjny 2020: ile wynosi zasiłek pielęgnacyjny po zmianach?
Zasiłek pielęgnacyjny jest jedną z form zapomogi wypłacanej przez gminę, która ma na celu pokrycie wydatków związanych z koniecznością zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej. Ile wynosi zasiłek pielęgnacyjny 2020? Kiedy kolejna
Czytaj dalej
Prawo Finanse
Zwolnienie na dziecko w 2020 roku: Kto i ile płaci za L4 na dziecko?
Zwolnienie na dziecko otrzymują rodzice, którzy muszą sprawować opiekę nad chorą pociechą. W przypadku dzieci, które nie ukończyły 2 roku życia, zwolnienie jest wystawiane bez dodatkowych warunków. Gdy choruje starsze
Czytaj dalej
Prawo Finanse
Darowizna pieniężna od rodziców [Limit, Umowa, Podatek]
Rodzice często nawet dorosłe dzieci wspierają finansowo, a jedną z najpopularniejszych form takiego wsparcia jest oficjalna darowizna pieniężna. Zwykle opiewa ona na znaczne sumy, dlatego też wiele osób zadaje sobie
Czytaj dalej
Prawo Finanse
Alimenty od dziadków 2019: W jakich przypadkach alimenty płacą dziadkowie?
Zdarza się czasem tak, że pomimo zasądzenia przez sąd alimentów, rodzic zobowiązany do ich płacenia uchyla się od obowiązku. W takich sytuacjach istnieje kilka sposobów na uzyskanie środków na dziecko.
Czytaj dalej
Prawo Finanse
Zwolnienie lekarskie: wszystko co musisz wiedzieć o tak zwanym L4
Zwolnienie lekarskie potocznie nazywane L4 to zwolnienie z pracy udzielane z powodu stanu zdrowia uniemożliwiającego wykonywanie obowiązków. L4 jest wypisywane przez lekarza, aby usprawiedliwić nieobecność w pracy spowodowaną chorobą. Zwolnienie
Czytaj dalej