Urlop wychowawczy w pytaniach i odpowiedziach

Urlop macierzyński właśnie się skończył, a ty chcesz – albo musisz – zostać z dzieckiem w domu na dłużej. Czy w tej sytuacji możesz skorzystać z urlopu wychowawczego? Ile trwa taki urlop? Czy otrzymasz w tym czasie jakieś wynagrodzenie i czy wlicza się on do stażu pracy? Przeczytaj odpowiedzi na najważniejsze pytania związane z urlopem wychowawczym.

Urlop wychowawczy w pytaniach i odpowiedziach
Pixabay

1. Ile trwa urlop wychowawczy?

Obojgu rodzicom przysługuje 36 miesięcy urlopu wychowawczego. Mogą oni więc spędzić ze swoim dzieckiem aż 3 lata, o ile podzielą się tym czasem. Z tym że nie musi być to podział równy – wystarczy, że jeden z rodziców spędzi z dzieckiem przynajmniej miesiąc. W sytuacji, gdy jeden z opiekunów nie żyje lub jego władza rodzicielska jest ograniczona, drugi może wykorzystać pełne 36 miesięcy urlopu wychowawczego.

Rodzice, którzy wolą opiekować się dzieckiem razem, mają taką możliwość. Od niedawna matka i ojciec mogą przebywać na urlopie wychowawczym w tym samym czasie. Co ważne, rodzic nie musi spędzać z dzieckiem całych trzech lat, bez przerwy. Przysługujący mu urlop może rozbić na pięć części i wykorzystać do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 lat.

Pracownik, który przebywa na urlopie wychowawczym, nie może zostać zwolniony, chyba że firma ogłosi likwidację. Urlop wychowawczy nie ochroni go również przed zwolnieniem dyscyplinarnym.

2. Komu przysługuje urlop wychowawczy?

Prawo do urlopu wychowawczego przysługuje osobom, które mają co najmniej sześciomiesięczny staż pracy (niekoniecznie u tego samego pracodawcy) i są zatrudnione na podstawie umowy o pracę.

3. Kiedy złożyć wniosek o urlop wychowawczy?

Wniosek o urlop wychowawczy należy złożyć w dziale kadr pracodawcy najpóźniej 21 dni przed datą jego rozpoczęcia. Powinny się w nim znaleźć: data rozpoczęcia i zakończenia urlopu oraz czas wykorzystanego już urlopu. Wzór wniosku o urlop wychowawczy wygląda następująco:

wzór wniosku o urlop wychowawczy

Gdy się rozmyślisz i chcesz wycofać wniosek o urlop wychowawczy, masz do tego prawo do 7 dni przed jego rozpoczęciem. Należy to zrobić na piśmie.

Jeśli zamierzasz wrócić do pracy z urlopu wcześniej, niż pierwotnie planowałaś, jest to możliwe – o ile pracodawca wyrazi zgodę na twój powrót. W innym przypadku co najmniej 30 dni przed powrotem do pracy trzeba poinformować o tym pracodawcę.

4. Czy urlop wychowawczy jest płatny?

Urlop wychowawczy, w przeciwieństwie do macierzyńskiego, jest urlopem bezpłatnym. W tym okresie możesz jednak skorzystać z dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem. Świadczenie otrzymują rodziny, w których dochód na jedną osobę nie przekracza 504 zł lub 583 zł w przypadku dziecka ze znacznym stopniem niepełnosprawności.
Dodatek przysługuje przez okres:

  • 24 miesięcy kalendarzowych;
  • 36 miesięcy kalendarzowych, gdy opiekujesz się więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas tego samego porodu;
  • 72 miesięcy kalendarzowych, gdy opiekujesz się dzieckiem niepełnosprawnym.

5. Czy można pracować na urlopie wychowawczym?

Podczas urlopu wychowawczego można sobie dorobić u swojego lub nawet innego pracodawcy, o ile nie wyklucza to osobistej opieki nad dzieckiem. Więcej na ten temat pisaliśmy w artykule o finansach na urlopie wychowawczym.

6. Urlop wychowawczy a działalność gospodarcza – jakie prawa mi przysługują?

Z urlopu wychowawczego mogą skorzystać również osoby prowadzące własną działalność gospodarczą, chociaż formalnie okres ten należy nazywać wtedy „osobistym sprawowaniem opieki nad dzieckiem”. Warunkiem, który trzeba spełnić, jest opłacanie bez żadnych przerw składek na ubezpieczenie społeczne przez co najmniej pół roku przed planowanym urlopem.

Gdy prowadziłaś działalność przez pół roku, państwo opłaci składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i zdrowotne. Ich podstawą będzie 60% wysokości prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
W przypadku, kiedy opłacałaś składki krócej niż 6 miesięcy, państwo opłaci tylko składki na ubezpieczenie emerytalne. Ich podstawą będzie 75% wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Nie będziesz mieć również prawa do państwowej opieki zdrowotnej.

Decydując się na urlop wychowawczy, zawieszasz prowadzoną działalność gospodarczą. Wiąże się to z tym, że w czasie urlopu możesz zarabiać, podejmując pracę jedynie na umowę o dzieło. Wszystkie inne formy zatrudnienia (czyli umowa o pracę, umowa zlecenia oraz działalność gospodarcza) będą skutkować zakończeniem urlopu wychowawczego.

Aby skorzystać z urlopu wychowawczego, trzeba złożyć wniosek na formularzu CEIDG-1 – online, używając podpisu elektronicznego, lub w urzędzie gminy.

[Zdjęcie główne: Pixabay]

Dodaj komentarz

Zakupy
Katalog IKEA 2018: Jak będzie wyglądała kolekcja dziecięca?
Choć premierę nowego katalogu IKEA na 2018 rok przewidziano dopiero na 22 sierpnia 2017, pierwsze zapowiedzi pojawiły się już teraz online. Czym w tym roku zaskoczy nas szwedzka sieciówka? I
Czytaj dalej
Newsy
Rodzice półrocznego chłopca z Rzeszowa, który zmarł w sobotę, zostali zwolnieni z aresztu. „Wcześniejsze ustalenia są nieaktualne”
Wczoraj (niedziela 30 lipca) 23-letnia matka chłopca usłyszała zarzut zabójstwa. Razem z nią zatrzymano ojca chłopca. Ich dzieci w piątek trafiły do szpitala z licznymi obrażeniami. półrocznego chłopca nie udało
Czytaj dalej
Finanse
Świadczenia na dzieci w 2020. Czego mogą się spodziewać rodzice?
Świadczenia dla rodziców to bez wątpienia pomoc, która znacząco ułatwia finansową opiekę nad maluchami i pozwala na zapewnienie im lepszych warunków bytu. Jakie świadczenia na dzieci przysługują rodzicom w 2020
Czytaj dalej
Finanse Newsy
Ile się czeka na 300 plus? Pierwsi rodzice już otrzymali przelewy
Od 1 lipca można składać wnioski o przyznanie świadczenia Dobry Start. W sieci już pojawiają się pytania zniecierpliwionych rodziców, którzy chcą wiedzieć, czy ktoś już dostał 300 plus. Okazuje się,
Czytaj dalej
Finanse Newsy
Zasiłki macierzyńskie spadły nawet o kilka tysięcy złotych! Czy tarcza antykryzysowa szkodzi matkom?
Po tym, jak przyjęto tarczę antykryzysową, niektórym matkom drastycznie spadł zasiłek macierzyński. Na forach internetowych pojawiły się głosy kobiet, które tracą nawet kilka tysięcy złotych miesięcznie. ZUS zasłania się przepisami
Czytaj dalej
Finanse
Bykowe 2020. Czy będzie podatek dla singli? Prezydent odpowiedział
Jeszcze przed drugą turą wyborów prezydenckich 2020 Andrzej Duda został zapytany o to, co ma do zaoferowania młodym dorosłym, którzy nie mają dzieci. Odpowiedział też na pytanie o bykowe. Czy
Czytaj dalej
Finanse Newsy
Opieka na dziecko przedłużona do 26 lipca. Nowe przepisy dotyczące zasiłku opiekuńczego weszły już w życie
W poniedziałek 13 lipca weszły w życie przepisy, które przedłużają wypłatę dodatkowego zasiłku opiekuńczego. Rodzice dzieci, które nie ukończyły ósmego roku życia, będą mogli pobierać świadczenie przez kolejne dwa tygodnie,
Czytaj dalej
Finanse Newsy
Bon turystyczny nie dla wszystkich. Kto go dostanie, a kto nie?
Sejm w dalszym ciągu nie zajął się poprawkami Senatu dotyczącymi ustawy o Polskim Bonie Turystycznym, co oznacza, że prawo ustanawiające ten bon wciąż nie obowiązuje. Mimo to na stronie internetowej Ministerstwa
Czytaj dalej
Finanse Newsy
Zasiłek opiekuńczy po 12 lipca. Ministerstwo w chaotyczny sposób zmienia zdanie
Ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Marlena Maląg wprawiła dziś wiele osób w osłupienie. Rano zapowiedziała, że dodatkowy zasiłek opiekuńczy będzie przyznawany wypłacany wyłącznie do 12 lipca, ale kilka godzin
Czytaj dalej
Finanse
Zasiłek celowy: Na co i komu przysługuje oraz ile wynosi?
Zasiłek celowy to rodzaj pomocy finansowej, o którą mogą ubiegać się osoby w ciężkiej sytuacji życiowej. Środki z tytułu zasiłku celowego wypłacane są na sfinansowanie lub dofinansowanie konkretnego celu. O
Czytaj dalej