Urlop wychowawczy w pytaniach i odpowiedziach

Urlop macierzyński właśnie się skończył, a ty chcesz – albo musisz – zostać z dzieckiem w domu na dłużej. Czy w tej sytuacji możesz skorzystać z urlopu wychowawczego? Ile trwa taki urlop? Czy otrzymasz w tym czasie jakieś wynagrodzenie i czy wlicza się on do stażu pracy? Przeczytaj odpowiedzi na najważniejsze pytania związane z urlopem wychowawczym.

Urlop wychowawczy w pytaniach i odpowiedziach
Pixabay

1. Ile trwa urlop wychowawczy?

Obojgu rodzicom przysługuje 36 miesięcy urlopu wychowawczego. Mogą oni więc spędzić ze swoim dzieckiem aż 3 lata, o ile podzielą się tym czasem. Z tym że nie musi być to podział równy – wystarczy, że jeden z rodziców spędzi z dzieckiem przynajmniej miesiąc. W sytuacji, gdy jeden z opiekunów nie żyje lub jego władza rodzicielska jest ograniczona, drugi może wykorzystać pełne 36 miesięcy urlopu wychowawczego.

Rodzice, którzy wolą opiekować się dzieckiem razem, mają taką możliwość. Od niedawna matka i ojciec mogą przebywać na urlopie wychowawczym w tym samym czasie. Co ważne, rodzic nie musi spędzać z dzieckiem całych trzech lat, bez przerwy. Przysługujący mu urlop może rozbić na pięć części i wykorzystać do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 lat.

Pracownik, który przebywa na urlopie wychowawczym, nie może zostać zwolniony, chyba że firma ogłosi likwidację. Urlop wychowawczy nie ochroni go również przed zwolnieniem dyscyplinarnym.

2. Komu przysługuje urlop wychowawczy?

Prawo do urlopu wychowawczego przysługuje osobom, które mają co najmniej sześciomiesięczny staż pracy (niekoniecznie u tego samego pracodawcy) i są zatrudnione na podstawie umowy o pracę.

3. Kiedy złożyć wniosek o urlop wychowawczy?

Wniosek o urlop wychowawczy należy złożyć w dziale kadr pracodawcy najpóźniej 21 dni przed datą jego rozpoczęcia. Powinny się w nim znaleźć: data rozpoczęcia i zakończenia urlopu oraz czas wykorzystanego już urlopu. Wzór wniosku o urlop wychowawczy wygląda następująco:

Sprawdź:  Rozliczenie PIT w 2020: Ulga na dziecko za rok 2019 [Limit dochodu]

wzór wniosku o urlop wychowawczy

Gdy się rozmyślisz i chcesz wycofać wniosek o urlop wychowawczy, masz do tego prawo do 7 dni przed jego rozpoczęciem. Należy to zrobić na piśmie.

Jeśli zamierzasz wrócić do pracy z urlopu wcześniej, niż pierwotnie planowałaś, jest to możliwe – o ile pracodawca wyrazi zgodę na twój powrót. W innym przypadku co najmniej 30 dni przed powrotem do pracy trzeba poinformować o tym pracodawcę.

4. Czy urlop wychowawczy jest płatny?

Urlop wychowawczy, w przeciwieństwie do macierzyńskiego, jest urlopem bezpłatnym. W tym okresie możesz jednak skorzystać z dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem. Świadczenie otrzymują rodziny, w których dochód na jedną osobę nie przekracza 504 zł lub 583 zł w przypadku dziecka ze znacznym stopniem niepełnosprawności.
Dodatek przysługuje przez okres:

  • 24 miesięcy kalendarzowych;
  • 36 miesięcy kalendarzowych, gdy opiekujesz się więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas tego samego porodu;
  • 72 miesięcy kalendarzowych, gdy opiekujesz się dzieckiem niepełnosprawnym.

5. Czy można pracować na urlopie wychowawczym?

Podczas urlopu wychowawczego można sobie dorobić u swojego lub nawet innego pracodawcy, o ile nie wyklucza to osobistej opieki nad dzieckiem. Więcej na ten temat pisaliśmy w artykule o finansach na urlopie wychowawczym.

6. Urlop wychowawczy a działalność gospodarcza – jakie prawa mi przysługują?

Z urlopu wychowawczego mogą skorzystać również osoby prowadzące własną działalność gospodarczą, chociaż formalnie okres ten należy nazywać wtedy „osobistym sprawowaniem opieki nad dzieckiem”. Warunkiem, który trzeba spełnić, jest opłacanie bez żadnych przerw składek na ubezpieczenie społeczne przez co najmniej pół roku przed planowanym urlopem.

Gdy prowadziłaś działalność przez pół roku, państwo opłaci składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i zdrowotne. Ich podstawą będzie 60% wysokości prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
W przypadku, kiedy opłacałaś składki krócej niż 6 miesięcy, państwo opłaci tylko składki na ubezpieczenie emerytalne. Ich podstawą będzie 75% wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Nie będziesz mieć również prawa do państwowej opieki zdrowotnej.

Sprawdź:  Alimenty od dziadków 2020: W jakich przypadkach alimenty płacą dziadkowie?

Decydując się na urlop wychowawczy, zawieszasz prowadzoną działalność gospodarczą. Wiąże się to z tym, że w czasie urlopu możesz zarabiać, podejmując pracę jedynie na umowę o dzieło. Wszystkie inne formy zatrudnienia (czyli umowa o pracę, umowa zlecenia oraz działalność gospodarcza) będą skutkować zakończeniem urlopu wychowawczego.

Aby skorzystać z urlopu wychowawczego, trzeba złożyć wniosek na formularzu CEIDG-1 – online, używając podpisu elektronicznego, lub w urzędzie gminy.

[Zdjęcie główne: Pixabay]

Dodaj komentarz

Zakupy
Katalog IKEA 2018: Jak będzie wyglądała kolekcja dziecięca?
Choć premierę nowego katalogu IKEA na 2018 rok przewidziano dopiero na 22 sierpnia 2017, pierwsze zapowiedzi pojawiły się już teraz online. Czym w tym roku zaskoczy nas szwedzka sieciówka? I
Czytaj dalej
Newsy
Rodzice półrocznego chłopca z Rzeszowa, który zmarł w sobotę, zostali zwolnieni z aresztu. „Wcześniejsze ustalenia są nieaktualne”
Wczoraj (niedziela 30 lipca) 23-letnia matka chłopca usłyszała zarzut zabójstwa. Razem z nią zatrzymano ojca chłopca. Ich dzieci w piątek trafiły do szpitala z licznymi obrażeniami. półrocznego chłopca nie udało
Czytaj dalej
Finanse
Czy ubezpieczenie działa, gdy dziecko nie chodzi do szkoły?
Dzieci od kilku miesięcy uczą się zdalnie, dlatego wielu rodziców zadaje sobie pytanie: czy ubezpieczenie dziecka działa w takiej sytuacji? Ubezpieczenia, które wykupujemy w ramach polis grupowych w szkole, bardzo często
Czytaj dalej
Finanse Prawo
Co przysługuje po urodzeniu dziecka?
Co przysługuje po urodzeniu dziecka? To pytanie, które zadaje sobie większość z rodziców. Okazuje się, że świadczeń pieniężnych jest tak dużo, iż z łatwością można się w nich pogubić. Poniżej
Czytaj dalej
500+ Newsy
500 plus w 2021 roku – Od kiedy składać wniosek? Jakie zmiany wejdą w życie od stycznia?
Program socjalny „Rodzina 500 plus” został wdrożony przez obecny rząd w 2016 roku. Dowiedz się jak będzie wyglądało świadczenie 500 + od 2021 roku i od kiedy będzie można składać
Czytaj dalej
500+ Newsy
Dodatkowe pieniądze za szybkie urodzenie drugiego dziecka. To nie żart!
Oprócz 500 plus Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej bierze pod uwagę przyznanie dodatkowego świadczenia rodzicom za szybkie urodzenie drugiego dziecka. Taka gratyfikacja miałaby przysługiwać matce, która urodziła drugie dziecko w
Czytaj dalej
Finanse Newsy
Dodatkowy zasiłek opiekuńczy po 9 listopada [ZASADY]
Kto wypłaca zasiłek opiekuńczy? Ile wynosi i komu przysługuje? Jak wygląda oświadczenie o sprawowaniu opieki nad dzieckiem w wieku do 8 lat i gdzie należy je złożyć? Odpowiadamy na wszystkie
Czytaj dalej
Finanse
Dziecko a wydatki – jak dopiąć domowy budżet?
Rodzicielstwo, mimo iż jest wspaniałe, kosztuje wiele nerwów i nieprzespanych nocy. Kosztuje również w sensie dosłownym. Można jednak dość łatwo i szybko uzupełnić braki w domowej kasie. Jak podaje "Rzeczpospolita", powołując
Czytaj dalej
500+ Newsy
500+ zostanie wstrzymane, jeśli protesty kobiet się nie zakończą [obrzydliwe sugestie w TV]
Stacja telewizyjna, która działa na zlecenie partii rządzącej "sugeruje", że jeśli kobiety nie przestaną strajkować, to trzeba będzie ograniczyć program 500+, wyprawkę szkolną, 13 oraz 14 emeryturę i wiele innych
Czytaj dalej