Plan porodu

Dla wszystkich kobiet ci臋偶arnych wizja porodu jest mniej lub bardziej stresuj膮ca. Nawet je艣li mamy dobre nastawienie, zawsze pojawiaj膮 si臋 w膮tpliwo艣ci, czy wszystko p贸jdzie dobrze, czy podo艂amy, czy personel odpowiednio si臋 nami zaopiekuje. Aby zminimalizowa膰 nerwy zwi膮zane z porodem, warto w trakcie ci膮偶y przygotowa膰 plan porodu, w kt贸rym zawrzemy nasze oczekiwania. Nast臋pnie dobrze zrobi膰 rozpoznanie, w kt贸rym szpitalu b臋d膮 one najbardziej respektowane. Warto popyta膰 znajomych, przejrze膰 strony internetowe poszczeg贸lnych porod贸wek, poradzi膰 si臋 lekarza i wybra膰 miejsce, w kt贸rym b臋dzie rodzi艂o si臋 nam najlepiej.



Czym jest plan porodu?

Plan porodu to dokument, w kt贸rym kobieta ci臋偶arna opisuje swoje oczekiwania wobec przebiegu porodu w szpitalu. Od 20 wrze艣nia 2012 r. obowi膮zuj膮 Standardy Opieki Oko艂oporodowej (Rozporz膮dzenie Ministra Zdrowia w sprawie standard贸w post臋powania medycznego przy udzielaniu 艣wiadcze艅 zdrowotnych z zakresu opieki oko艂oporodowej sprawowanej nad kobiet膮 w okresie fizjologicznej ci膮偶y, fizjologicznego porodu, po艂ogu oraz opieki nad noworodkiem Dz.U.12.1100), wed艂ug kt贸rych plan mo偶na opracowa膰 wsp贸lnie z lekarzem prowadz膮cym ci膮偶臋 lub po艂o偶n膮.
Wiele kobiet o planie porodu dowiaduje si臋 pierwszy raz dopiero w szkole rodzenia. Niekt贸rym mo偶e si臋 wydawa膰, 偶e to niepotrzebna 鈥瀙apierologia鈥, kt贸ra nie zostanie nawet przeczytana przez personel na porod贸wce. Nic bardziej mylnego. Plan porodu to dokument, kt贸ry mo偶e pom贸c nam w prze偶yciu porodu, tak jak by艣my tego chcia艂y. Je艣li z przyczyn niezale偶nych nie mo偶e zosta膰 zrealizowany (komplikacje podczas porodu, problemy ze stanem matki lub dziecka), kobieta musi zosta膰 poinformowana o zmianach.

Elementy planu porodu

W budowaniu planu trzeba pami臋ta膰 o kolejnych etapach porodu i zgodnie z nimi opracowywa膰 swoje oczekiwania. Kobiety cz臋sto zadaj膮 sobie pytanie, jak wype艂ni膰 formularz i co w nim umie艣ci膰. Kwestie, kt贸re mo偶na zawrze膰 w planie porodu (w zale偶no艣ci od preferencji kobiety), to:

  • miejsce/warunki porodu
    – sala pojedyncza/wieloosobowa
    – sala z 艂azienk膮 lub bez
    – mo偶liwo艣膰 s艂uchania muzyki (muzykoterapia)/cisza na sali
    – mo偶liwo艣膰 nagrywania porodu, robienia zdj臋膰
    – mo偶liwo艣膰 rodzenia we w艂asnym ubraniu
    – przyciemniona/roz艣wietlona sala
  • osoba towarzysz膮ca
    – m膮偶/doula/mama/przyjaci贸艂ka
    – por贸d bez osoby towarzysz膮cej
    – 偶yczenie, aby osoba towarzysz膮ca by艂a obecna przy wszystkich/wybranych zabiegach
    – 偶yczenie, by osoba towarzysz膮ca by艂a informowana na bie偶膮co o stanie matki, dziecka, przebiegu porodu
    – wyra偶enie/nie wyra偶enie zgody na obecno艣膰 student贸w medycyny lub po艂o偶nictwa
    – 偶yczenie, aby podczas porodu by艂y tylko osoby niezb臋dne
  • przygotowanie do porodu w szpitalu
    – zgoda/brak zgody na lewatyw臋, golenie krocza
    – zgoda/brak zgody na za艂o偶enie wenflonu przy przyj臋ciu do szpitala (chyba 偶e zajdzie konieczno艣膰 podania lek贸w do偶ylnie)
  • przebieg porodu
    – pro艣ba o bie偶膮ce informowanie o przebiegu porodu
    – 偶yczenie, by por贸d przebiega艂 naturalnie (brak zgody na podawanie oksytocyny, przebicie p臋cherza p艂odowego, sta艂e KTG), chyba 偶e sytuacja b臋dzie tego wymaga艂a
    – pro艣ba, by personel pyta艂 o zgod臋 na wykonywanie bada艅 i zabieg贸w podczas porodu
    – pro艣ba, by zabiegi medyczne by艂y poprzedzone skrupulatn膮 analiz膮
    – pro艣ba o ograniczenie bada艅 dopochwowych i przeprowadzanie ich w dogodnej pozycji
    – 偶yczenie mo偶liwo艣ci picia w trakcie porodu
    – 偶yczenie mo偶liwo艣ci wydawania d藕wi臋k贸w, krzyk贸w
    – zgoda/brak zgody na masa偶 szyjki macicy i wyciskanie dziecka (鈥瀋hwyt Kristellera鈥)
  • pierwszy okres porodu
    – swobodne poruszanie si臋
    – mo偶liwo艣膰 korzystania z wanny/prysznica
    – mo偶liwo艣膰 korzystania z pi艂ki/sako/drabinki/materaca
    – mo偶liwo艣膰 przyjmowania wygodnej pozycji
  • drugi okres porodu
    – mo偶liwo艣膰 wyboru najdogodniejszej pozycji
    – 偶yczenie dotkni臋cia g艂贸wki dziecka podczas jej wy艂aniania
    – 偶yczenie porodu na fotelu porodowym/pod艂odze/materacu/sto艂ku porodowym/w pozycji pionowej/w wannie
    – pro艣ba o przygaszenie 艣wiate艂 i wyciszenie, gdy dziecko b臋dzie pojawia艂o si臋 na 艣wiecie
    – pro艣ba o obecno艣膰 tylko niezb臋dnego personelu
  • 艣rodki przeciwb贸lowe
    – zgoda/brak zgody na podanie 艣rodk贸w przeciwb贸lowych, chyba 偶e kobieta sama o nie poprosi
    – zgoda/brak zgody na znieczulenie zewn膮trzoponowe
    – 偶yczenie korzystania z niefarmakologicznych metod 艂agodzenia b贸lu (masa偶, ciep艂e ok艂ady, prysznic, k膮piel w ciep艂ej wodzie)
  • ochrona krocza
    – pro艣ba o unikni臋cie nacinania krocza
    – pro艣ba o naci臋cie krocza
    – pro艣ba o znieczulenie miejscowe podczas zszywania krocza
  • cesarskie ci臋cie
    – 偶yczenie, aby unikn膮膰 w miar臋 mo偶liwo艣ci cesarskiego ci臋cia
    – w razie CC pro艣ba o wszelkie informacje
    – pro艣ba o obecno艣膰 osoby towarzysz膮cej
    – pro艣ba o jak najszybszy kontakt z dzieckiem, o ile stan zdrowia matki i dziecka b臋dzie na to pozwala艂
    – pro艣ba o jak najszybsze przystawienie dziecka do piersi
  • po porodzie
    – 偶yczenie, aby osoba towarzysz膮ca przeci臋艂a p臋powin臋
    – przeci臋cie p臋powiny, gdy przestanie t臋tni膰
    – pro艣ba o kontakt 鈥瀞k贸ra do sk贸ry鈥 od razu po porodzie i tak d艂ugo, jak to b臋dzie mo偶liwe i potrzebne dla matki i dziecka
    – pro艣ba o natychmiastowe przystawienie dziecka do piersi i pomoc w pierwszym nakarmieniu
    – pro艣ba, by dziecko zosta艂o owini臋te/ubrane w rzeczy przyniesione przez matk臋
    – pro艣ba, by dziecko zosta艂o po porodzie tylko osuszone i owini臋te pieluchami
    – wykonanie wst臋pnej oceny stanu noworodka, gdy ten b臋dzie le偶a艂 jeszcze na brzuchu matki
    – pro艣ba o trzymanie dziecka podczas rodzenia si臋 艂o偶yska i wykonywania innych zabieg贸w
  • trzeci okres porodu
    – 偶yczenie, by urodzenie 艂o偶yska nast膮pi艂o naturalnie, bez 艣rodk贸w skurczowych
    – pro艣ba o przystawienie dziecka do piersi zanim urodzi si臋 艂o偶ysko
  • oddzia艂 po艂o偶niczy
    – 偶yczenie, aby dziecko by艂o ca艂y czas z matk膮 na sali
    – pro艣ba, by dziecko by艂o z matk膮 na sali w ci膮gu dnia, a na oddziale noworodkowym w nocy
    – pro艣ba o pomoc w piel臋gnacji, przewijaniu i ubieraniu noworodka
    – 偶yczenie, aby wszystkie zabiegi piel臋gnacyjne oraz badania lekarskie odbywa艂y si臋 w obecno艣ci matki lub ojca
    – pro艣ba o jak najszybsze wypuszczenie do domu, je艣li pozwala na to stan matki i dziecka
  • karmienie piersi膮
    – b臋d臋/nie b臋d臋 karmi艂a dziecko piersi膮
    – zgoda/brak zgody na dokarmianie dziecka mlekiem modyfikowanym
    – pro艣ba o pomoc w wy艂膮cznym karmieniu piersi膮
    – zgoda/brak zgody na podawanie smoczka
    – pro艣ba o doradztwo laktacyjne
  • szczepienia dziecka
    – zgoda/brak zgody na szczepienia
    – 偶yczenie, aby szczepienia odbywa艂y si臋 w obecno艣ci matki lub ojca
  • Plan porodu 鈥 wa偶ne jest nastawienie

    Podczas sporz膮dzania planu porodu najwa偶niejsza jest 艣wiadomo艣膰, 偶e co艣 mo偶e p贸j艣膰 niezgodnie z naszymi 偶yczeniami. Dlatego trzeba pami臋ta膰, 偶e ten dokument nie jest ostateczno艣ci膮 dla personelu medycznego i nie wi膮偶e mu r膮k, gdy zajdzie konieczno艣膰 wykonania zabieg贸w, kt贸rych rodz膮ca chcia艂a unikn膮膰. Natomiast daje jasny sygna艂 lekarzom i po艂o偶nym, 偶e maj膮 do czynienia z kobiet膮 艣wiadom膮, kt贸ra pragnie prze偶y膰 sw贸j por贸d godnie i zapewni膰 swojemu dziecku niezwyk艂e chwile tu偶 po przyj艣ciu na 艣wiat.

    Dla kobiety kluczowa jest 艣wiadomo艣膰, 偶e kto艣 we藕mie pod uwag臋 jej oczekiwania i 偶e zostanie potraktowana indywidualnie. Jednocze艣nie rodz膮ca musi pami臋ta膰, 偶e por贸d mo偶e przynie艣膰 nieoczekiwane zwroty akcji. Lepiej przygotowa膰 si臋 na to psychicznie wcze艣niej, aby potem nie mie膰 pretensji do siebie lub personelu medycznego. Dlatego do planu porodu warto doda膰 akapit: Plan porodu zawiera moje oczekiwania zwi膮zane z porodem. B臋d臋 wdzi臋czna, je艣li sprawuj膮c opiek臋 nade mn膮 i moim dzieckiem we藕miecie Pa艅stwo ten plan pod uwag臋. Mam 艣wiadomo艣膰, 偶e podczas porodu mo偶e okaza膰 si臋, 偶e niekt贸rych punkt贸w z mojego Planu Porodu nie da si臋 zrealizowa膰. W takiej sytuacji chcia艂abym prosi膰 o pe艂n膮 informacj臋 i mie膰 mo偶liwo艣膰 analizy sytuacji i podejmowania decyzji.



    Nie ma uniwersalnego planu porodu dla wszystkich kobiet, poniewa偶 ka偶da z nas jest inna, ma r贸偶ne oczekiwania i wizje swojego wymarzonego porodu. Dlatego tak wa偶ne jest, by tworz膮c plan porodu, odpowiedzie膰 sobie na pytanie, czego tak naprawd臋 si臋 oczekuje. Jest to trudne szczeg贸lnie w przypadku pierwszego porodu, kiedy zna si臋 tylko teori臋. Wtedy z pomoc膮 mog膮 przyj艣膰 do艣wiadczone kole偶anki lub kto艣 z rodziny, kt贸re podpowiedz膮, na co warto zwr贸ci膰 uwag臋. Do artyku艂u zostaje umieszczony przyk艂adowy plan porodu zawieraj膮cy oczekiwania dotycz膮ce pierwszego porodu. Z w艂asnego do艣wiadczenia mog臋 potwierdzi膰, 偶e zosta艂 on na porod贸wce uwa偶nie przeczytany i cho膰 nie wszystkie punkty zosta艂y zrealizowane zgodnie z oczekiwaniami (bo wymaga艂a tego sytuacja), to personel medyczny zrobi艂 wszystko, by por贸d przebieg艂 naturalnie i zgodnie z 偶yczeniami.

    Plan porodu – Pobierz wz贸r w PDF

    Do pobrania plan porodu, kt贸ry przygotowa艂am przed swoim porodem.