Jak rozmawiać z dzieckiem?

Sztuka prowadzenia rozmów z dzieckiem nie jest łatwa, zwłaszcza gdy chodzi o rozmowy wychowawcze. Słowa mają ogromną moc, kształtują psychikę dziecka od jego najmłodszych lat. Potrafią zbudować pewność siebie i poczucie własnej wartości, ale również mogą sprawić, że zachwiana zostanie samoocena malucha i pozostawi to trwały ślad w jego psychice na całe życie.

Jak rozmawiać z dzieckiem?
Pixabay

Rzeczy, które warto mówić dzieciom

1. “Ty o tym zadecyduj”

Nie traktuj dziecka jako bezwolnej istoty. Nie tylko Ty wiesz, co jest dla niego najlepsze. Maluch, nawet kilkuletni, ma prawo mieć własne zdanie i podejmować adekwatne do jego wieku wybory. Pozwalanie mu na na podejmowanie samodzielnych decyzji sprawi, że dziecko nabierze poczucia, iż jego opinia coś znaczy oraz że ma realny wpływ na pewne sprawy. Nauczy to także brzdąca trudnej sztuki dokonywania wyborów i mierzenia się z ich konsekwencjami. Pozwoli określić jego preferencje w wielu dziedzinach. Oczywiście o pewnych sprawach powinnaś zadecydować tylko Ty lub Twój partner, jednakże dziecko może podejmować decyzje w prostych kwestiach typu: dobór koloru sweterka, wybór pomiędzy bułką a chlebem, jajkiem na miękko a na twardo.

2. “Nie śmiej się z innych”

Od najmłodszych lat należy dziecka uczyć tolerancji dla innych ludzi i dla ich odmienności. Dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym potrafią dotkliwie ranić słowami. Wyśmiewani są okularnicy, dzieci jąkające się, te z nadwagą czy te, które nie mają mamy lub taty. Wyjaśniaj dziecku, że nie można śmiać się z innych, ponieważ sprawia im to przykrość. Ucz otwartości na ludzi i na ich odmienność. Nie chodzi tylko o zasady dobrego wychowania. Dziecko wyrośnie na ciekawego świata człowieka, a różnorodność nie będzie go szokowała ani deprymowała.

3. “Świetnie to robisz!”

Chwal malucha, nawet gdy nabywa dosyć banalnych umiejętności. Dla niego to prawdziwe kamienie milowe. Dziecko czuje się docenione. Takie pochwały budują w nim poczucie własnej wartości, a co ważniejsze – także wiarę we własne umiejętności. Hamowanie dziecka krytyką sprawia, że maluch boi się wychodzić z nową inicjatywą i pomysłami. Myśli, że po co miałby to robić, skoro i tak mu z pewnością nic nie wyjdzie.

4. “Jak się z tym czujesz?”

Naucz dziecko nazywać swoje emocje. To pierwszy krok to tego, by zacząć sobie z nimi radzić. Jednocześnie uczy to dziecko, że nie musi się wstydzić okazywania swoich uczuć i że złość, żal, rozgoryczenie nie są emocjami, których należy się wstydzić i je ukrywać.

5. “Co masz na myśli?”

Dzieci często potrafią w złości wykrzyczeć, że nie lubią lub nie kochają rodziców, że ich nienawidzą, że są ohydni. Nawet jeśli takich zachowań nie nauczyły się w domu rodzinnym, to mogą je przyswoić od rówieśników w przedszkolu czy w szkole, a nawet na placu zabaw. Jeżeli usłyszysz od dziecka takie słowa, zapytaj je, co miało na myśli. Pomoże to uświadomić maluchowi, że nad słowami trzeba się zastanawiać i z nimi liczyć.

Czego nie mówić dziecku?

1. “Jesteś złym dzieckiem!”

Nigdy nie karć malucha poprzez bezpośrednie przypisywanie mu negatywnych cech. Dziecko bierze takie rzeczy do siebie i może dojść do wniosku, że nie zasługuje na Waszą miłość i nie ma potrzeby się starać, ponieważ jako zła osoba i tak zawsze będzie robiło źle. Każdorazowo wyjaśnij dziecku niestosowność jego zachowania tłumacząc, co dokładnie zrobiło nie tak i dlaczego było to niewłaściwe.

2. “A inne dzieci…”

Nigdy, przenigdy nie wypominaj dziecku, że nie robi czegoś, co potrafią już robić jego rówieśnicy, dzieci znajomych czy dzieci z rodziny. Porównywanie, w którym maluch wypada niekorzystnie, potrafi na stałe podkopać jego wiarę w siebie i we własne umiejętności. Dziecko czuje się gorsze, głupsze, mniej uzdolnione.

3. “Dlaczego nie jesteś taki/taka jak twój brat/siostra?”

Porównywanie do rodzeństwa jest podobnym problemem, jak opisane wyżej porównywanie do innych dzieci. W tej sytuacji szkody mogą być jednak znacznie większe, ponieważ można spowodować, że pomiędzy dziećmi powstanie poważny rozłam i maluch zacznie żywić negatywne uczucia do swojej siostry lub brata. Poczucie rywalizacji może mu towarzyszyć przez cały okres dorastania i rzutować na ich relacje w dorosłym życiu.

4. “Nie rób tego, bo ci się nie uda”

Zakładanie z góry, że dziecko powinno zrezygnować z jakichś czynności, ponieważ i tak mu się nie uda, jest jedną z rzeczy, które podkopują wiarę w siebie, we własne umiejętności i siły. Przekazuje dziecku, że w niego nie wierzysz, a skoro nie wierzy w niego rodzic, najbliższa mu osoba, to kto ma dziecko wesprzeć i zachęcić do działania?

5. “Żartuję sobie”

Pamiętaj, że małe dziecko nie ma jeszcze zbyt dobrze wykształconej umiejętności odróżniania prawdy od żartów. Jeżeli “zażartujesz” na temat zostawienia go na poboczu drogi, jeśli jest niegrzeczne w samochodzie, czy na temat tego, że obcy piesek odgryzie mu rękę, to dziecko potraktuje to poważnie. Wyjaśnienie później, że to był tylko żart sprawia, że dziecko odczuwa dezorientację.

Dodaj komentarz

Rozrywka
Mama z tatą mieli tajemnicę... To zdjęcie wyjaśniło wszystko! Miny dzieci? Niesamowite!
Mama z tatą chcieli opowiedzieć o czymś córkom. Pozwolili im jednak zgadywać, jaką mają tajemnicę. Żeby ułatwić im zadanie, pokazali zdjęcie... Zobaczcie radość dzieci, gdy zorientowały się o kim mowa! [Zdjęcie
Czytaj dalej
Zdrowie rodziców Zdrowie dziecka Choroby niemowląt
Zapalenie migdałków
Zapalenie migdałków, znane również jako angina, swoje żniwo zbiera głównie w sezonie jesienno-zimowym, ale zdarza się, że atakuje również latem, pośród największych upałów. Zapalenie migdałków: czym są migdałki? Wyjaśnijmy najpierw co dokładnie oznacza
Czytaj dalej
Wychowanie Newsy
Rzeźnik Praw Dziecka: “Absolutnie nie wolno bić dzieci, ale… klaps nie zostawia wielkiego śladu”
"Rzeźnik" w tytule to nie freudowska pomyłka. To pierwsze słowa naszej redakcyjnej koleżanki po zapoznaniu się z wywiadem pana Mikołaja Pawlaka. Trudno bowiem rzecznikiem dzieci nazwać osobę, która "z estymą"
Czytaj dalej
Wychowanie
5 rad dziadków, których nie powinnaś słuchać
1. Dziecko z gorączką powinno się "wygrzać" Dodatkowy koc, jeszcze jeden sweterek - kiedyś chore dziecko musiało być ciepło ubrane. Dziś wiemy, że gdy gorączka przestaje rosnąć, malca należy ubrać w
Czytaj dalej
Wychowanie
Pokolenie samotnych dzieci i nieobecnych rodziców?
Dla większości dzieci rodzic jest wzorem. Zwłaszcza dla tych najmłodszych, mama i tata to bohaterzy. Jaki wpływ ma więc ich nieobecność na życie dziecka? Coraz częściej w codziennym pędzie potrzeby
Czytaj dalej
Wychowanie Prawo
Te kilka rzeczy powinniście powiedzieć najmłodszym o prawach dziecka!
Janusz Korczak, znany pedagog, napisał w jednej ze swoich książek: „Nie ma dzieci – są ludzie; ale o innej skali pojęć, innym zasobie doświadczenia, innych popędach, innej grze uczuć.” Mimo
Czytaj dalej