Masaż krocza przed porodem: Jak przygotować krocze do porodu?

Masaż krocza przed porodem znacząco zmniejsza ryzyko pęknięcia krocza i konieczność jego nacięcia w trakcie porodu. Jak go wykonywać, kiedy zacząć i jak dodatkowo przygotować drogi rodne do porodu?

Masaż krocza przed porodem: Jak przygotować krocze do porodu?
elements.envato.com
Najważniejsze w poniższym artykule:
  • Regularne wykonywanie masażu krocza przed porodem minimalizuje ryzyko oraz stopień jego pęknięcia w trakcie porodu.
  • Masaż zwiększa elastyczność i ukrwienie skóry krocza, dzięki czemu łatwiej rozciąga się ono pod naporem główki dziecka.
  • Masaż pochwy można wykonywać od 34. tygodnia ciąży.
  • Kroczę należy masować od zewnątrz do wewnątrz używając w tym celu opuszka palca.
  • Nie ma jednego idealnego olejku do masażu krocza. Można w tym celu użyć olejku migdałowego, kokosowego lub oliwy z oliwek.
  • Przeciwwskazaniem do masażu krocza są infekcje intymne, którym towarzyszą upławy oraz świąd.

Masaż krocza przed porodem i ćwiczenie mięśni dna miednicy

Wiele przyszłych mam obawia się porodu. Jednym z powodów do obaw jest stan krocza: to, czy będzie wymagało nacięcia, czy samoistnie pęknie, jak będzie się później goić. Na szczęście dostęp do wiedzy na temat tego, jak przygotować ciało i umysł do porodu jest obecnie o wiele łatwiejszy, niż jeszcze kilka lat temu. Jako przyszła mama możesz świadomie zadbać o przebieg porodu oraz możliwie złagodzić dolegliwości z nim związane. Przyjrzyjmy się sposobom, które warto zastosować, aby zadbać o ochronę krocza. Na czym polega przygotowanie krocza do porodu?

Przygotowując się do porodu warto zadbać zarówno o rozciągnięcie krocza, jak i wyćwiczone mięśnie dna miednicy. Kroczem nazywamy skórę i mięśnie znajdujące się miedzy ujściem pochwy a odbytem. To bardzo delikatne, ale jednocześnie niebywale wytrzymałe miejsce na ciele kobiety. Zadbanie o jego nawilżenie, ukrwienie i umiejętność rozciągania procentuje w trakcie porodu zmniejszeniem ryzyka epizjotomii (nacięcia krocza dokonywanego przez lekarza lub położną) oraz minimalizuje stopień jego pęknięcia. Z kolei świadoma praca z mięśniami dna miednicy ułatwia zarówno przechodzenie pierwszego okresu porodu (pracę ze skurczami), jak i parcie w drugim okresie. Dodatkowo wyćwiczone mięśnie dna miednicy przyspieszają proces rekonwalescencji po porodzie i okresie ciąży, zmniejszają ryzyko nietrzymania moczu i rozejście mięśnia prostego brzucha. Masaż krocza (masaż pochwy) można wykonywać od 34. tygodnia ciąży.

Czy masaż krocza pomaga i w jaki sposób?

Zgodnie z rekomendacjami Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczącymi zapobiegania śródporodowym urazom kanału rodnego oraz struktur dna miednicy, masaż krocza przeprowadzany na co najmniej miesiąc przed porodem “znamiennie zmniejsza u pierworódek ryzyko urazów krocza wymagających szycia”. Dzieje się tak na skutek zwiększenia elastyczności skóry i mięśni, które poddawane napieraniu główki dziecka łatwiej się poddają rozciąganiu, niż niećwiczone krocze.

Przygotowanie krocza do porodu warto więc zacząć około 34. tygodnia ciąży. Jeśli jednak nie ma ku temu przeciwwskazań, można zacząć już wcześniej. Natomiast mięśnie dna miednicy zaleca się ćwiczyć przez okres całej ciąży, pod warunkiem jednak, że ginekolog prowadzący ciążę nie stwierdzi inaczej. Prawidłowej techniki ćwiczenia mięśni dna miednicy można nauczyć się na zajęciach jogi dla ciężarnych, w niektórych szkołach rodzenia oraz podczas wizyty u fizjoterapeuty uroginekologicznego.

Jak masować krocze przed porodem?

Prawidłowa technika masażu krocza nie jest trudna, wymaga jednak wiedzy o paru faktach. Przede wszystkim do masażu krocza warto przystępować po ciepłej (ale nie gorącej!) kąpieli lub prysznicu, najlepiej w atmosferze spokoju i relaksu. Do masażu dobrze jest przyjąć pozycję w klęku na jedno kolano, drugą nogą odwiedzioną i stabilnie opartą o podłogę lub na stojąco z podniesioną jedną nogą (opartą o krawędź wanny, krzesło, ubikację etc.). Jednak to, w jakiej pozycji będziesz wykonywać masaż krocza nie ma większego znaczenia, najważniejsze jest, aby Tobie było wygodnie.

Masowanie krocza zawsze zaczyna się od zewnątrz do wewnątrz. W dłoniach należy rozgrzać odrobinę olejku, a następnie rozsmarować go po wewnętrznej stronie warg sromowych i okolicy wejścia do pochwy. Następnie wsuniętym do pochwy opuszkom palca delikatnie należy uciskać skórę w stronę odbytu, aż do uczucia pieczenia. Nie można jednak przekraczać swojego progu bólu! Pieczenie ma być intensywnym mrowieniem, ale nie nazbyt bolesnym. Po paru dniach odporność tkanek się zwiększy i do jednego palca będzie można dodać drugi. W zależności od indywidualnych predyspozycji oraz regularności ćwiczeń, można dojść do rozciągania w ten sposób czterema palcami. A to aż 2/3 wielkości główki dziecka!

Masaż naturalnymi olejkami

Masaż pochwy przed porodem najlepiej wykonywać przy użyciu naturalnego olejku. Warto wiedzieć, że nie istnieje jeden idealny olejek do masażu krocza przed porodem – każda kobieta może indywidualnie wybrać odpowiedni dla siebie. Najważniejsze, aby był to olejek nieuczulający i naturalny (nie syntetyczny). Doskonale w tym celu sprawdza się olejek migdałowy, olejek z kiełków pszenicy, olej z kokosa lub zwykła oliwa z oliwek.

Dobrej jakości olejek do masażu krocza nie wymaga zmywania czy zmiany przyzwyczajeń w kwestii dbania o higienę. Należy jednak pamiętać, aby nie używać zbyt dużej ilości olejku oraz prawidłowo go przechowywać. Naturalne oleje mają tendencję do jełczenia w nieodpowiedniej dla siebie temperaturze i są podatne na działanie światła. Nie warto używać olejków po przekroczeniu przez nie daty ważności – mogą powodować uczulenia i inne reakcje skórne w delikatnej okolicy pochwy.

Masaż krocza: przeciwwskazania

Ćwiczenia krocza przed porodem są zalecane każdej przyszłej mamie, u której ciąża nie jest zagrożona. Jednak nawet w przypadku ciąży wysokiego ryzyka, jeśli planowany jest poród naturalny, lekarz może zezwolić na masowanie ujścia pochwy. Generalnie przeciwwskazania do masażu krocza przed porodem obejmują wszelkie infekcje, którym towarzyszą upławy, świąd czy inne dolegliwości.  W takim przypadku wprowadzanie palców do pochwy oraz smarowanie nawet naturalnymi olejkami może spowodować nasilenie się dolegliwości i zaostrzenie choroby. W tym miejscu warto wspomnieć, że wszelkie niepokojące objawy tego typu bezwzględnie należy zgłosić lekarzowi prowadzącemu ciążę! Infekcje bakteryjne pochwy w ciąży zdarzają się często i bezpiecznie można je leczyć – nieleczone mogą prowadzić do groźnych komplikacji, a w skrajnych przypadkach nawet poronienia.

Przyszłe mamy pytają o masaż krocza przed porodem

Kiedy masować krocze przed porodem?

Najlepiej rozpocząć masowanie krocza przed porodem około 34. tygodnia ciąży. Niektóre położne zalecają jednak rozpoczęcie masażu już w połowie ciąży. Aby uzyskać odpowiedni efekt, warto ćwiczyć codziennie, najlepiej po kąpieli/prysznicu i poświęcać na to kilka minut.

Jak wykonać masaż krocza przed porodem? Instrukcja.

Do masażu krocza przed porodem potrzebny jest dobrej jakości olejek naturalny i chwila relaksu. Masaż najlepiej wykonywać po kąpieli lub prysznicu. Najwygodniejsza pozycja to pozycja stojąca z nogą uniesioną (opartą o krawędź wanny, krzesła czy ubikację) lub w klęku z nogą odwiedzioną. Niektóre przyszłe mamy wolą pozycję na plecach. W tej kwestii warto eksperymentować i znaleźć najwygodniejszą pozycję dla siebie. Rozpoczyna się od rozgrzania olejku w rękach, a następnie rozprowadzenia go po wnętrzu warg sromowych i ujściu pochwy. Następnie opuszkom palca lub kciukiem wsuniętym do pochwy należy naciskać w stronę odbytu do uczucia pieczenia. Można poruszać także palcem na boki (od godziny 3 do 9). Nie powinno to jednak powodować dolegliwości bólowych, a jedynie mrowienie. Z czasem do jednego palca można dołączyć kolejny. Przy regularnych ćwiczeniach możliwe jest dojście do komfortowego masażu czterema palcami, co odpowiada 2/3 wielkości główki dziecka.

Masaż krocza przed porodem – czy pomaga?

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca masaż krocza jako czynnik prewencyjny przed nacinaniem krocza i jego pękaniem w trakcie porodu. Badania przeprowadzane na całym świecie jednoznacznie dowodzą, że regularne wykonywanie ćwiczeń krocza na co najmniej miesiąc przed porodem, poprawia elastyczność tkanek i zwiększa ich zdolność do rozciągania się. Dzięki temu w trakcie porodu, gdy dochodzi do fazy parcia, napierająca główka noworodka nie powoduje zbyt wielkiego nacisku – epizjotomia nie jest konieczna, a krocze naturalnie pęka w sposób, który statystycznie lepiej się goi.

Jaki olejek do masażu krocza przed porodem wybrać?

Najlepiej sięgać po olejki naturalne, co do których mamy pewność, że nie powodowały u nas uczulenia w przeszłości. Bardzo dobrze sprawdza się wysokiej jakości oliwa z oliwek obecna niemal w każdej kuchni, olej kokosowy, olejek z kiełków pszenicy czy słodkich migdałów. Większość tych olejków dostępna jest w dobrych drogeriach lub sklepie spożywczym z działem zdrowej żywności. Olejek do masażu krocza nie musi być zatem dużym wydatkiem – można korzystać z olejów kuchennych. Najważniejsze, aby nie powodowały uczuleń i nie były przeterminowane. Chociaż w niektórych sklepach można znaleźć dedykowane olejki do masażu krocza należy pamiętać, że sprawdzi się każdy naturalny olejek, a aby uzyskać odpowiedni efekt, najważniejsza jest technika.

Zobacz też: Zatrzymanie akcji porodowej

Źródła:
  • Rekomendacje Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące zapobiegania śródporodowym urazom kanału rodnego oraz struktur dna miednicy; Ginekologia Pol. 5/2011, 82, 390-394.
  • Rodzić można łatwiej, Izabela Dembińska, Oficyna 4eM, 2019.
  • Poród naturalny, Katarzyna Oleś, Natuli, 2019.
  • Nacięcie krocza - czy możesz tego uniknąć, Fundacja Rodzić Po Ludzku, http://www.rodzicpoludzku.pl.
  • Perineal massage in the weeks leading up to delivery helps some women avoid episiotomy, Beckmann MM, et al. Antenatal perineal massage for reducing perineal trauma. Cochrane Database Syst Rev 2006; NCBI.

Dodaj komentarz

Zdrowie noworodka
Śmierć łóżeczkowa: Czy spanie z dzieckiem jest niebezpieczne?
Nagła śmierć łóżeczkowa (ang. SIDS - Sudden Infant Death Syndrome ) wzbudza niepokój u młodych rodziców. Co warto wiedzieć na temat SIDS? Jakie czynniki zwiększają ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej? Czy
Czytaj dalej
Rozszerzanie diety niemowlaka
Co zrobić na śniadanie dla rocznego dziecka?
Kto z nas nie słyszał, że śniadanie to najważniejszy posiłek w ciągu dnia? Pewnie nikt, ponieważ to zdanie jest nam powtarzane już od najmłodszych lat. Śniadanie to rzeczywiście bardzo ważny
Czytaj dalej
Planowanie ciąży
Czy można zajść w ciążę bez wytrysku?
Czy można zajść w ciążę, gdy partner nie skończył w środku? To zależy i to od wielu czynników. Pierwszym z nich jest moment cyklu miesiączkowego kobiety. Drugi to fakt, że
Czytaj dalej
Poród
Czy poród boli? Jak rodząca odczuwa ból podczas porodu?
O tym czy poród boli i jak bardzo młode mamy mogą opowiadać naprawdę długo. Z kolei kobiety oczekujące na dziecko nie raz i nie dwa w trakcie ciąży zastanawiają się,
Czytaj dalej
Wyprawka do porodu
Wyprawka dla noworodka i mamy do szpitala: lista niezbędnych rzeczy
Ile kosztuje wyprawka dla noworodka? Ile ubranek kupić? Jaki rozmiar ubranek dla noworodka? - to pytania, które zadaje sobie większość przyszłych rodziców. Zobacz jak wygląda lista rzeczy, które powinna zawierać
Czytaj dalej
Zdrowie w ciąży
Hemoroidy w ciąży: Profilaktyka, Objawy, Leczenie
Wstydliwy problem – hemoroidy w ciąży Hemoroidy są problemem dotykającym bardzo dużą liczbę kobiet w ciąży (40-85%). Ale co to właściwie są hemoroidy? Hemoroidy to poszerzenia fizjologicznie występujących struktur w odbycie
Czytaj dalej
Dolegliwości w ciąży
Zawroty głowy w ciąży
Zawroty głowy – dlaczego akurat podczas ciąży? Zawroty głowy to problem dotyczący dużej rzeszy ciężarnych, ale nie wszystkich. Szczególnie duże natężenie mają w pierwszym trymestrze ciąży, dlatego w wielu źródłach uznawane
Czytaj dalej
Poród naturalny
Zatrzymanie akcji porodowej: Dlaczego poród nie postępuje?
Długość porodu to bardzo indywidualna sprawa, na którą wpływ ma wiele czynników. Najważniejszym aspektem jest to, czy szyjka macicy jest podatna na rozwieranie występujące w następstwie skurczów macicy. Za skurcze
Czytaj dalej
Dni płodne
Kalendarz dni płodnych: czy wiesz, kiedy masz największą szansę na zajście w ciążę?
Starania o dziecko nie zawsze są łatwe i czasami przyszłym rodzicom przychodzi trochę dłużej poczekać na upragnione dwie kreski na teście ciążowym. Wpływa na to bardzo wiele czynników: począwszy od
Czytaj dalej
Życzenia Poród Urodziny
Gratulacje i życzenia z okazji narodzin dziecka
Powitaliście w Waszej rodzinie nowego jej członka lub powiększyła się rodzina przyjaciół czy znajomych? To idealny moment na gratulacje z okazji narodzin dziecka. Powinny one pokazać świeżo upieczonym rodzicom, że szczerze
Czytaj dalej