Afazja dziecięca: co robić, gdy dziecko nie mówi?

Afazja dziecięca to zaburzenia umiejętności mowy wywołane przez uszkodzenie struktur w mózgu, które są odpowiedzialne za czynności związane z mówieniem. Afazja występuje u dzieci, które wcześniej opanowały umiejętność mowy i rozumieją ją, ale może dotyczyć również dzieci, które jeszcze nie zaczęły mówić.

Afazja dziecięca: co robić, gdy dziecko nie mówi?
depositphotos.com

depositphotos.com

Objawy afazji u dzieci i dorosłych

Afazja objawia się przede wszystkim zaburzeniami mowy oraz rozumienia słyszanych komunikatów. Zaburzeniom mowy często towarzyszą zaburzenia innych zdolności, takich jak pamięć, orientacja przestrzenna czy spostrzeganie. Oprócz tych objawów przy afazji u dzieci często występują problemy z koncentracją i skupieniem uwagi przez dłuższy czas. Częstymi objawami są również zaburzenia emocjonalne spowodowane nagłą chorobą. U osób dotkniętych afazją może pojawić się drażliwość, zobojętnienie, zmienność nastrojów, agresja, a nawet stany depresyjne. W niektórych przypadkach pojawia się także niedowład kończyn, zwłaszcza po jednej stronie ciała. W skrajnych przypadkach pacjenci z afazją nie są w stanie samodzielnie chodzić, ubierać się, jeść czy wykonywać innych codziennych czynności.

Sprawdź: Jak nauczyć dziecko mówić?

Przyczyny afazji u dorosłych

Najbardziej powszechną przyczyną wystąpienia afazji u osób dorosłych jest udar mózgu, czyli nagłe zaburzenie dopływu krwi do mózgu, które powoduje niedotlenienie, a w efekcie śmierć komórek mózgowych. Po przebytym udarze bardzo ważne jest jak najszybsze podjęcie rehabilitacji, która ma na celu powrót pacjenta do sprawności ruchowej oraz umysłowej. W przypadku, gdy afazja jest spowodowana właśnie udarem mózgu, w większości przypadków z czasem umiejętność mowy, podobnie jak sprawność ruchowa, stopniowo się poprawiają. Rehabilitacja wymaga wiele wytrwałości i zaangażowania ze strony personelu medycznego, a przede wszystkim chorego i jego najbliższych. Pacjent powinien być stale zachęcany do pracy nad sobą, stymulowany i wspierany podczas ćwiczeń.

Sprawdź też:

Rodzaje afazji u dorosłych

W zależności od obszaru mózgu, który został uszkodzony oraz objawów choroby, wyróżnia się kilka rodzajów afazji.

Afazja ruchowa

Z afazją ruchową mamy do czynienia, gdy uszkodzony został ośrodek mowy, tak zwany ośrodek Broki. W przypadku tego rodzaju afazji dochodzi do znacznego upośledzenia, a nawet całkowitej utraty zdolności mówienia.

Afazja czuciowa

Afazja czuciowa występuje na skutek uszkodzenia ośrodka Wernikego, czyli ośrodka słuchowego mowy. Przy tym typie afazji pacjenci utrzymują umiejętność mówienia, a nawet mówią dużo, ale bardzo często niezrozumiale. W wielu przypadkach w zdaniach wtrącają przypadkowe słowa, wyrażenia albo tworzą nowe niezrozumiałe słowa.

Afazja amnestyczna

O afazji amnestycznej mówi się, gdy zaburzenia mówienia objawiają się przede wszystkim trudnościami w nazywaniu jakichś obiektów, czynności itp., a także znajdowaniu właściwych słów na wyrażenie tego, co chce się powiedzieć. Często afazja amnestyczna występuje razem z innymi typami afazji, a zwłaszcza w końcowym etapie leczenie innego typu afazji.

Afazja mieszana

Afazja mieszana, czyli połączenie afazji ruchowej i czuciowej, występuje bardzo często jeszcze zanim afazja przyjmie czystą postać afazji ruchowej lub czuciowej. W przypadku afazji mieszanej objawy charakterystyczne dla afazji ruchowej i czuciowej występują jednocześnie.

Afazja dziecięca

Afazja dziecięca to inny typ afazji, o której mówimy, gdy dziecko w wieku około dwóch – trzech lat nie mówi lub nie robi postępów w mówieniu, jakie powinny być zauważane u dziecka w tym wieku. Niektóre dzieci z afazją sprawiają nawet wrażenie jakby nie rozumiały, co się do nich mówi. Rozróżnia się kilka rodzajów afazji dziecięcej. Pierwszy z nich to afazja dziecięca ekspresyjna, w przypadku której dziecko rozumie mowę, ale ma znaczne problemy z budowaniem własnych wypowiedzi. Drugi typ afazji u dzieci to afazja percepcyjna, która objawia się zarówno zaburzeniem rozumienia, jak i nadawania mowy. Rozróżnia się także afazję wrodzoną i nabytą. Afazja dziecięca wrodzona występuje od urodzenia dziecka, natomiast afazja nabyta pojawia się najczęściej na skutek uszkodzenia mechanicznego głowy.

Przyczyny afazji dziecięcej nie zostały jak dotąd dokładnie poznane, jednak uważa się, że zaburzenia mowy i rozumienia prawdopodobnie wynikają z uszkodzenia albo nieprawidłowego wykształcenia struktur mózgu odpowiedzialnych za mowę. Takie uszkodzenia mogą powstawać w wyniku wrodzonych zaburzeń, urazów na etapie życia prenatalnego albo urazów i chorób przebytych we wczesnym dzieciństwie.

Afazja u dzieci – objawy, które powinny zaniepokoić

Najczęstsze objawy afazji dziecięcej to:

  • Opóźnienie lub brak rozwoju mowy,
  • Zaburzenia w rozumieniu znaczenia zasłyszanych słów,
  • Problemy w utrzymaniu uwagi,
  • Problemy z wypowiadaniem i powtarzaniem słów,
  • Problemy z wypowiadaniem dłuższych słów,
  • Ubogie słownictwo,
  • Szybkie zapominanie słów, które wcześniej były już opanowane,
  • Dzielenie słów, aby łatwiej było je wypowiedzieć,
  • Krótkie wypowiedzi,
  • Zniekształcanie prawidłowego brzmienia słów,
  • Ciche wypowiadanie słów „na próbę” przed właściwą artykulacją.

Jeśli zauważycie u swojego dziecka jakiekolwiek niepokojące objawy, które mogą świadczyć o afazji dziecięcej, nie zwlekajcie z udaniem się do lekarza.

Leczenie afazji dziecięcej

Zdiagnozowanie afazji dziecięcej nie jest łatwe, ponieważ jej objawy można pomylić z objawami innych chorób. Poza tym, wielu rodziców, których dzieci nie zaczynają mówić, tłumaczą to sobie tym, że na ich dzieci po prostu nie nadszedł jeszcze czas i na pewno wkrótce zaczną wymawiać swoje pierwsze słowa. Tymczasem oznak, że mowa dziecka nie rozwija się prawidłowo nie należy lekceważyć i lepiej jak najszybciej udać się do lekarza logopedy. Specjalista oceni umiejętności dziecka, zarówno pod kątem mówienia, jak i rozumienia zasłyszanej treści. Jedynie po rozpoznaniu problemów dziecka wdrożona może być odpowiednia terapia.

Ważne jest, aby leczenie afazji dziecięcej odbywało się na wielu polach, czyli nie tylko podczas zajęć u logopedy, ale również w domu i szkole czy przedszkolu. Leczenie afazji u dzieci należy podjąć jak najszybciej. Podczas terapii konieczna jest cierpliwość i wytrwałość, ponieważ efekty mogą przynieść jedynie regularne, często długotrwałe ćwiczenia. Zaniedbanie leczenia może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak trudności w nauce w szkole, a także problemy emocjonalne oraz społeczne.

Ćwiczenia podczas terapii afazji dziecięcej

Główną formą terapii afazji dziecięcejćwiczenia stymulujące mowę, a także rozumienie słyszanych komunikatów słownych. Ćwiczenia obejmują między innymi powtarzanie, które pozwala na utrwalanie słów i zwrotów. Komunikaty słowne są umieszczane na odpowiednim tle sytuacyjnym, na przykład poprzez poparcie intonacją lub gestami, co wspomaga rozumienie słyszanych komunikatów. Niezwykle istotne jest to, aby oprócz ćwiczeń, jakie są wykonywane podczas zajęć u logopedy, dziecko jak najwięcej ćwiczyło w domu. Podczas codziennych rozmów należy stymulować dziecięcy rozwój, na przykład poprzez pokazywanie mu gestami tego, o czym mówimy.

Dodaj komentarz

Zdrowie dziecka Zdrowie niemowlaka
Zespół Downa [przyczyny, objawy i rehabilitacja]
Zespół Downa jest chorobą genetyczną, która objawia się pewnym stopniem niepełnosprawności fizycznej oraz intelektualnej. Osoby dotknięte zespołem Downa posiadają zestaw charakterystycznych cech fizycznych. Są również bardziej narażone na wystąpienie wielu
Czytaj dalej
Choroby niemowląt Noworodek
AZS występuje u 25% niemowląt. Te 3 rzeczy, które warto wiedzieć o atopii
Szacuje się, że AZS dotyka nawet 25% dzieci i niemowląt! Bywa, że objawy atopii zanikają, by dać o sobie znać nawet po upływie kilku tygodni. W związku z tym nie
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Zaczerwieniony pępek u dziecka [przyczyny czerwonego pępka u niemowlaka i starszych dzieci]
Czerwony pępek u dziecka to powód zmartwień wielu rodziców. Nie wiedzą oni, co dolega ich pociesze i często snują najczarniejsze scenariusze. Czy zaczerwieniony pępek to rzeczywiście poważne zagrożenie dla zdrowia
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Dieta na zaparcia u dzieci, czyli co ugotować dziecku z zaparciami?
O zaparciach u dziecka mówimy wtedy, gdy maluch wypróżnia się rzadziej niż 2 razy w ciągu tygodnia i odczuwa związany z tym ból i niepokój. Może również brudzić bieliznę kałem, który
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
ARhD+: co oznacza ta grupa krwi?
Oznaczenie grupy krwi jest jednym z podstawowych badań, które obowiązkowo przeprowadza się u kobiet w ciąży. Znajomość swojej grupy krwi ma ogromne znaczenie, na przykład w przypadku konieczności transfuzji krwi,
Czytaj dalej
Newsy Upały
Nie zostawiaj dziecka w nagrzanym samochodzie! Problem, który wraca co roku
Temperatura rośnie, a wraz z nią wzrasta liczba policyjnych i obywatelskich interwencji związanych z pozostawieniem dzieci w nagrzanych samochodzie. Jak co roku mundurowi przypominają: wysoka temperatura w zamkniętym pojeździe może
Czytaj dalej
Kleszcze
Grudka po kleszczu: kiedy znika i czy trzeba ją smarować?
Grudka po kleszczu może budzić zaniepokojenie. Wiele osób zastanawia się, czy nie stanowi ona problemu z którym należy wybrać się do lekarza. Kleszcz po wbiciu się w skórę  może pozostawić
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Zdrowie rodziców
Mniszek a mlecz: Jak odrożnić mniszka lekarskiego od mlecza?
Mniszek a mlecz - te dwie rośliny, choć bardzo do siebie podobne, różnią się kilkoma szczegółami. Obie pochodzą z jednej rodziny - astrowatych. Jedna z nich wykazuje cenne właściwości i
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Sucha skóra w uszach: przyczyny i sposoby na łuszczącą się skórę w uchu
Sucha skóra w uszach to dokuczliwa przypadłość, która może dotknąć zarówno osobę dorosłą, jak i dziecko. Objaw ten często występuje razem z łuszczeniem się i zaczerwienieniem skóry, a także jej
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Przytrzaśnięty palec u dziecka: Jak leczyć? Kiedy udać się do lekarza?
Jak leczyć przytrzaśnięty palec u dziecka? Kiedy udać się do lekarza? Co robić, gdy dziecko przytrzasnęło palec oraz czy krwiak pod paznokciem u dziecka może być niebezpieczny. Sprawdź, co robić,
Czytaj dalej