Koklusz u dzieci

Koklusz u dzieci (krztusiec) to ostra choroba zakaźna układu oddechowego. Dzięki powszechnym szczepieniom obecnie występuje rzadziej, mimo że jest chorobą bardzo zaraźliwą, która przenosi się drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z chorym. Krztusiec wywołują bakterie. Okres wylęgania kokluszu wynosi od 3 do 14 dni. Osoba chora może zarażać przez kilka ostatnich dni okresu wylęgania do 21 dni od wystąpienia pierwszego kaszlu.

Koklusz u dzieci

Objawy kokluszu

Koklusz bywa na początku mylony ze zwykłym przeziębieniem ze względu na podobieństwo objawów.
Choroba przebiega w trzech okresach:

  • nieżytowym,
  • kaszlu napadowego,
  • rekonwalescencji.

W czasie okresu nieżytowego dochodzi do stanu zapalnego błony śluzowej nosa, gardła, krtani i tchawicy, który wywołują bakterie krztuśca.

Pierwsze objawy, trwające około 2 tygodni, to:

  • nieżyt nosa (katar),
  • stan podgorączkowy,
  • czasem zapalenie spojówek,
  • suchy kaszel w dzień i w nocy.

Kolejny etap choroby to kaszel napadowy, który wywołują toksyny bakteryjne i powodują wydzielanie lepkiego, gęstego śluzu.

Objawy kokluszu u dzieci starszych:

  • ciężkie napady kaszlu, głównie w nocy,
  • zaczerwienienie twarzy podczas kaszlu,
  • wysuwanie języka (u niemowląt może wtedy dojść do naderwania wędzidełka),
  • duszności,
  • bezdechy z możliwym zasinieniem twarzy,
  • mimowolne oddanie moczu lub stolca,
  • napady kaszlu kończące się pianiem lub nawet wymiotami.

Ostre napady kaszlu wyczerpują dziecko, w niektórych przypadkach dochodzi nawet do wylewu do spojówek i wybroczyn na twarzy. Trzeba pamiętać, że krztusiec u niemowląt przebiega ciężej. U malutkich dzieci kaszel może nawet nie wystąpić.

Okres rekonwalescencji to rzadsze napady kaszlu. Jednak kaszel napadowy może pojawiać się sporadycznie nawet przez kilka miesięcy. Dodatkowe infekcje dróg oddechowych doprowadzają do jego nasilenia. W okresie rekonwalescencji zamiast kaszlu mogą pojawić się kichanie, łzawienie, duszności oraz bezdechy.

Leczenie i pielęgnacja chorego na koklusz

Niemowlęta i małe dzieci chore na krztusiec powinny być hospitalizowane, ponieważ ciężkie napady kaszlu mogą grozić bezdechami. Najciężej koklusz przebiega u maluchów do 6. miesiąca życia. Do szpitala trafiają także dzieci z powikłaniami. Gdy jednak koklusz ma lżejszy przebieg, chorego można leczyć w domu, stosując się do zaleceń lekarza, który dobierze odpowiednie antybiotyki i dawki.

Odpowiednia pielęgnacja malucha w czasie choroby jest bardzo istotna. Silne bodźce zewnętrzne, takie jak: hałas, jaskrawe światło, wysoka temperatura powietrza mogą wywoływać napady kaszlu. Dlatego tak ważne jest, by dziecko miało zapewniony spokój. W czasie terapii nie można go też przegrzewać. Trzeba zadbać o częste wietrzenie pokoju oraz o nawilżenie powietrza. Pomóc w tym może nawilżacz lub domowe sposoby, takie jak rozwieszenie mokrych ręczników czy wystawienie naczyń z wodą. W trakcie leczenia należy unikać kontaktu dziecka z dymem papierosowym, który jest w tym czasie bardzo niebezpieczny. Jeśli maluch nie ma gorączki, można spacerować, gdyż chłodne powietrze łagodzi kaszel.
Ważne, aby dziecko często piło. Jednocześnie nie należy zmuszać do jedzenia. W trakcie choroby najlepiej sprawdzą się posiłki lekkostrawne i rozdrobnione, aby maluch nie męczył się dodatkowo przy jedzeniu. Przekarmienie może doprowadzić do wymiotów i grozi niebezpiecznym zachłyśnięciem.

Kluczową rolę w leczeniu krztuśca spełnia profilaktyka, szczególnie szczepienia ochronne. O ile krztusiec nie jest tak niebezpieczny dla młodzieży i dorosłych, o tyle dla niemowląt i dzieci bywa bardzo groźny. Dlatego w celu uodpornienia najmłodszych stosuje się szczepionki. Do wyboru są dwie: szczepionka pełnokomórkowa (zawiera inaktywowane pałeczki krztuśca) oraz szczepionka acelularna (zawiera wybrane, oczyszczone antygeny Bordetella pertussis). Obie szczepionki podaje się w skojarzeniu z anatoksyną błoniczą (D) i tężcową (T) jako DTP lub DTaP.

Powikłania wywołane przez koklusz

Krztusiec może prowadzić do powikłań oraz w przypadku niemowląt do zgonów. Najczęstsze powikłania to:

  • zapalenie oskrzeli,
  • zapalenie płuc,
  • przepuklina,
  • uszkodzenie mózgu spowodowane niedotlenieniem,
  • zapalenie ucha środkowego,
  • drgawki,
  • bezdechy,
  • krwawienia do ośrodkowego układu nerwowego.

Koklusz jest groźną chorobą dla najmłodszych, warto więc zadbać o odpowiednią profilaktykę oraz nie bagatelizować pierwszych objawów, które lepiej skonsultować z lekarzem.

Dodaj komentarz

Choroby niemowląt Zdrowie dziecka
Łojotokowe zapalenie skóry u dzieci
Chociaż łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS) kojarzone jest głównie jako choroba dorosłych, okazuje się, że nie omija ona także najmłodszych. Nie należy do rzadkości wśród niemowląt. Zazwyczaj udaje się ją wyleczyć
Czytaj dalej
Rozwój niemowląt
Dlaczego niemowlę śpi z otwartymi oczami?
Na początku swojej przygody z rodzicielstwem, młodzi rodzice często zastanawiają się, czy pewne zachowania ich maluchów są normalne i czy nie powinny być powodem do niepokoju. Przykładem tutaj może być
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
ARhD+: co oznacza ta grupa krwi?
Oznaczenie grupy krwi jest jednym z podstawowych badań, które obowiązkowo przeprowadza się u kobiet w ciąży. Znajomość swojej grupy krwi ma ogromne znaczenie, na przykład w przypadku konieczności transfuzji krwi,
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Najrzadsza grupa krwi: Grupy krwi w Polsce – od najrzadszej do najczęściej występującej
Najrzadsza grupa krwi to AB Rh (-). Szacuje się, że występuje ona u zaledwie 1% Polaków. W Polsce najczęściej występującą grupą krwi jest A Rh + (32% Polaków). Tuż za
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Po jakim czasie działa antybiotyk?
Antybiotyki są powszechnie stosowane w przypadku zakażeń bakteryjnych u dzieci i dorosłych. Mechanizm działania leku zależy od substancji czynnej, która się w nich znajduje, a na efekt terapeutyczny wpływ mają
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
26 niezwykle ważnych pytań do pediatry na temat dzieci w czasie koronawirusa [Wywiad z pediatrą Łukaszem Grzywaczem #tatapediatra]
W Polsce mamy coraz większe ograniczenia związane z wybuchem pandemii koronawirusa COVID-19. Informacji na jego temat przybywa coraz więcej, choć to nie zmniejsza niepokoju społecznego. Dr n. med. Paweł Grzesiowski
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Zdrowie niemowlaka
Po jakim czasie działa czopek?
Gorączka u niemowlaka i u małego dziecka zawsze wywołuje stres w młodych rodzicach. Zadają sobie pytanie, jak dużą dawkę środka przeciwgorączkowego powinni podać maluchowi, po jakim czasie czopek zbija gorączkę
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Odrobaczanie dzieci, czyli jak skutecznie pozbyć się pasożytów?
Każdy rodzic dba o swoje dziecko i chroni je przed chorobami jak tylko może, jednak nie zawsze jesteśmy w stanie uniknąć wszystkich schorzeń. Jednym z częstszych problemów, które dotyczą dzieci
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Zdrowie rodziców Zdrowie w ciąży
Kiedy podwyższone leukocyty we krwi są powodem do niepokoju?
Podwyższone leukocyty to zjawisko, na które wiele osób reaguje z niepokojem. Jest ono naturalne po aktywności fizycznej, jedzeniu czy w 3. trymestrze ciąży. Jednak w innych przypadkach może świadczyć o
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Co na męczący kaszel u dziecka?
Czym jest kaszel? Męczący kaszel u dziecka sprawia, że nie może ono spokojnie spać, przez co jest zmęczone i rozdrażnione. W rzeczywistości kaszel to gwałtowne wypchnięcie powietrza z dróg oddechowych poprzez
Czytaj dalej