Mniszek a mlecz: Jak odrożnić mniszka lekarskiego od mlecza?

Mniszek a mlecz – te dwie rośliny, choć bardzo do siebie podobne, różnią się kilkoma szczegółami. Obie pochodzą z jednej rodziny – astrowatych. Jedna z nich wykazuje cenne właściwości i może stanowić z powodzeniem składnik domowych mikstur wspomagających zdrowie. Zarówno mlecz, jak i mniszek występują w Polsce pospolicie. Warto wiedzieć, czym się różnią jeszcze przed udaniem się na pierwsze, wiosenne zbiory.

Mniszek a mlecz: Jak odrożnić mniszka lekarskiego od mlecza?
Pixabay
Najważniejsze w poniższym artykule:
  • Mniszek lekarski to roślina o właściwościach leczniczych, która rośnie na trawnikach, łąkach, na obrzeżach lasów i w ogrodach.
  • W przeciwieństwie do mniszka, mlecz polny nie ma właściwości zdrowotnych.
  • Mniszek pospolity jest jadalny. Można go jeść zarówno na surowo, jak i po ugotowaniu lub upieczeniu.
  • Mniszek lekarski jest stosowany jako wspomaganie leczenia takich chorób jak kamica żółciowa, inne choroby dróg żółciowych, problemy wątrobowe (np. po wirusowym zapaleniu wątroby), problemy trawienne, przewlekłe zapalenie pęcherza moczowego, obrzęki i niewydolność nerek, szczawianowa lub fosforanowa dna moczanowa, niestrawność, brak łaknienia, awitaminozy.
  • W przeciwieństwie do mniszka lekarskiego mlecz polny nie ma właściwości prozdrowotnych, a nawet może być rośliną trującą.

Jak wygląda mniszek lekarski?

Mniszek lekarski to roślina wykazująca właściwości zdrowotne. Często wykorzystuje się go w farmakologii. Za jego działanie odpowiadają liczne składniki czynne, które zawiera. Gdzie występuje i jak wygląda mniszek lekarski? Ta roślina o łacińskiej nazwie Taraxacum officinale (mniszek pospolity, dmuchawiec) występuje w całej Polsce – rośnie na trawnikach, łąkach, na obrzeżach lasów i w ogrodach. Raz zakorzeniony na danym terenie, bywa trudny do usunięcia – z tego względu często traktuje się go jak uciążliwy chwast. Jest rośliną o jednej lub kilku pozbawionych liści łodygach, które wyrastają z jednego systemu korzeniowego. Na końcu każdej łodygi wyrasta jeden kwiatostan o żółtych płatkach. Licie wyrastają nie z łodyg, a od ziemi, i układają się w kształt rozety. Gdy mniszek przekwita, zmienia się w charakterystycznego, okrągłego “dmuchawca” – nasiona wyposażone w skuteczne aparaty lotne przemieszczają się z wiatrem na bardzo dalekie odległości.

Wikipedia

Jak wygląda mlecz polny?

Mlecz polny to roślina podobna do mniszka lekarskiego, choć różniąca się właściwościami. Również ma żółty kwiatostan i występuje bardzo powszechnie. Mlecz zwyczajny, nazywany także mleczem warzywnym (Sonchus oleraceus L.) rozprzestrzenił się na całym terenie Europy już w neolicie. Z systemu korzeniowego mlecza wyrasta tylko jedna, dość gruba łodyga, która rozgałęzia się na boki – z jej odnóg wyrasta kilka kwiatostanów. Liście tej podobnej do mniszka rośliny nie wyrastają bezpośrednio od ziemi, ale rosną na długości łodygi. Także same kwiaty nieco różnią się wyglądem – są mniejsze, mniej “puszyste” i nie zmieniają się w dmuchawce, gdy przekwitną. Kwiaty mlecza rosną w dzbankowatym, wyraźnie widocznym kielichu.

Wikipedia

Mniszek lekarski – właściwości

Mniszek lekarski to często niedoceniana roślina, w której zawarte jest wiele pożytecznych substancji. Drugi człon jej nazwy nie pojawił się bez powodu. Korzystne substancje znajdują się w każdej części rośliny, od korzenia aż po kwiaty. Mniszek lekarski, zwany często także mniszkiem pospolitym, jest rośliną nie tylko leczniczą, ale także jadalną, miododajną, pastewną.Bywa wykorzystywana jako bioindykator, czyli wskaźnik poziomu skażenia gleb pierwiastkami toksycznymi.

Liście i korzenie mniszka lekarskiego można zjadać zarówno na surowo, jak i po obróbce (gotowanie, pieczenie). Są częstym składnikiem sałatek. W Polsce spożywanie mniszka jest niezbyt popularne, jednak w krajach romańskich i anglosaskich używa się go w kuchni bardzo powszechnie. Sprawdza się także jako ciekawy dodatek do sosów czy makaronów.

Jakie właściwości zdrowotne ma mniszek lekarski? Zawarte w roślinie związki goryczowe pobudzają wydzielanie soku żołądkowego. Ułatwiają też przepływ żółci do dwunastnicy, wywołując lekkie skurcze przewodów żółciowych. Ekstrakty z korzenia i ziela pobudzają też do pracy wątrobę, powodując wzmożone wydzielanie żółci. Według niektórych badań mniszek lekarski zmniejsza też wydzielanie glukozy do krwi w początkowych stadiach cukrzycy.

Badania potwierdziły także, że składniki tej niezwykłej rośliny hamują wzrost komórek nowotworowych raka sutka i prostaty. Nie znaczy to oczywiście, że mniszek lekarski jest w stanie wyleczyć raka, wyniki są jednak obiecujące i otwierają drzwi do kolejnych badań. Właściwości takie wykazywały jedynie dojrzałe liście rośliny.

Kiedy stosuje się preparaty z mniszka? Mogą one wspomagać leczenie takich schorzeniach, jak:

  • kamica żółciowa,
  • inne choroby dróg żółciowych,
  • problemy wątrobowe (np. po wirusowym zapaleniu wątroby),
  • problemy trawienne,
  • przewlekłe zapalenie pęcherza moczowego,
  • obrzęki i niewydolność nerek,
  • szczawianowa lub fosforanowa dna moczanowa,
  • niestrawność,
  • brak łaknienia,
  • awitaminozy.

We wspomaganiu leczenia stosuje się odwar z korzeni, wyciągi, nalewki oraz mieszanki ziołowe z zawartością mniszka. Nie wolno spożywać tej rośliny przy niedrożności dróg żółciowych oraz ropniaku pęcherzyka żółciowego. Zamiar długotrwałego spożywania mniszka lekarskiego warto przedyskutować z lekarzem prowadzącym. Ta roślina, choć często występująca i dość niepozorna, wykazuje naprawdę silne działanie i widoczny wpływ na ludzki organizm, szczególnie jeśli jest przyjmowana przez dłuższy czas.

Mlecz polny – właściwości

Mlecz polny nie wykazuje istotnych właściwości zdrowotnych. Dawniej wykorzystywano niektóre części tej rośliny w kuchni – szczególnie wśród plemion Indian Ameryki Północnej. Jadalne są liście oraz korzenie (po ugotowaniu). Ich smak jest jednak gorzki i niezbyt atrakcyjny. Niektóre źródła wskazują na to, że mlecz zwyczajny był także spożywany przez ortodoksyjnych Żydów, jako jedno z gorzkich ziół jedzonych w czasie paschy. Mlecz polny nie wykazuje istotnych, prozdrowotnych właściwości, a w dużych dawkach może wręcz być rośliną trującą.

Jak odróżnić mniszka lekarskiego od mlecza

Mniszek lekarski a mlecz – różnice między tymi dwiema roślinami są dość znaczące. Czy mniszek lekarski to mlecz? Bywa nazywany mleczem pospolitym, jednak zdecydowanie nie jest tym samym, co mlecz polny. Podobna nazwa i wygląd bywają czasem powodem pomyłek przy zbiorach. To dość ryzykowne, zwłaszcza gdy zbiory odbywają się z zamiarem spożywania liści w większych ilościach, na przykład w sałatce. Warto zapamiętać, że mniszek lekarski ma tylko jeden kwiat na jednej łodydze, a z systemu korzeniowego najczęściej wyrasta tych łodyg wiele. Jego łodygi nie są też porośnięte liśćmi – same liście również wyrastają “z ziemi”, czyli z systemu korzeniowego.

Mlecz polny ma wiele kwiatów na jednej, rozgałęzionej łodydze, duży sztywniejszej niż łodyga mniszka. Jego kwiaty są wyraźnie mniejsze, widać kielich. Ostre, nieduże w porównaniu z mniszkiem liście wyrastają wprost z łodygi, nie z ziemi. Zapamiętanie tych różnic spowoduje, że trudno będzie pomylić mlecz polny z mniszkiem lekarskim.

Mlecz pospolity a mniszek lekarski – zastosowanie

Mniszek i mlecz, mimo pochodzenia z jednej rodziny roślin, mają całkiem inne właściwości. Czym się różni mlecz od mniszka lekarskiego? Przede wszystkim, ten pierwszy nie wykazuje wielu dobrych właściwości, które wykazuje drugi. Nie można przyrządzić z niego odwarów czy nalewek, które rzeczywiście przyczynią się do poprawy zdrowia. Ze względu na swój dość intensywny, dużo bardziej gorzki smak niż mniszka, nie sprawdzi się jako dodatek do potraw.

Warto też pamiętać, że spożyty w dużych ilościach mlecz polny może okazać się trujący. Powoduje dolegliwości żołądkowe, których lepiej uniknąć. Warto przyglądać się dokładnie zbieranym roślinom lub zbierać je ze sprawdzonego źródła, na przykład z własnego ogrodu lub z łąki, na której mniszek rośnie od lat.

Rodzice pytają o mniszek lekarski:

Ile razy kwitnie mniszek lekarski?

Szczytowy moment kwitnienia mniszka pospolitego trwa od końca kwietnia do końca maja. Warto to wiedzieć, ponieważ poszczególne części rośliny zbiera się w różnych momentach roku: liście przed kwitnieniem, łodygi w czasie kwitnienia, zaś korzenie wiosną lub jesienią.

Jak suszyć mniszek lekarski?

Kwiaty i liście mniszka należy suszyć w przewiewnym i zacienionym pokoju. Korzenie rośliny należy suszyć w temperaturze 30-40 stopni C.

Jaki smak ma mniszek lekarski?

Mniszek generalnie jest gorzki, przy czym różne części rośliny mają trochę inny smak. Kwiaty są lekko słodkawe. Liście są tym łagodniejsze w smaku, im są młodsze. Najbardziej gorzkim elementem jest łodyga.

Źródła:
  • "Mniszek lekarski - źródło substancji prozdrowotnych" Sabina Lachowicz

Dodaj komentarz

Zdrowie dziecka
Przytrzaśnięty palec u dziecka: Jak leczyć? Kiedy udać się do lekarza?
Jak leczyć przytrzaśnięty palec u dziecka? Kiedy udać się do lekarza? Co robić, gdy dziecko przytrzasnęło palec oraz czy krwiak pod paznokciem u dziecka może być niebezpieczny. Sprawdź, co robić,
Czytaj dalej
Zdrowie w ciąży
Czy kobiety w ciąży muszą nosić maseczki? W jakich przypadkach zakrywanie ust i nosa jest obowiązkowe podczas porodu?
Obowiązek zasłaniania ust i nosa został wprowadzony w Polsce już 16 kwietnia. Oznacza to, że w miejscach publicznych każdy, obowiązkowo musi nosić maseczkę lub w inny sposób zasłonić usta i
Czytaj dalej
Dolegliwości niemowląt Zdrowie dziecka
Dziecko wymiotuje żółcią
Wymioty to gwałtowne wyrzucenie treści żołądka przez usta, bądź nos, w wyniku silnych skurczów mięśni brzucha i klatki piersiowej, któremu zazwyczaj towarzyszą nudności i ból brzucha. Jest to naturalny mechanizm
Czytaj dalej
Szczepienia Zdrowie dziecka
Okład z sody po szczepieniu: Skuteczny sposób na ból i opuchliznę
Ile trwa obrzęk po szczepieniu? Kiedy udać się do lekarza, a kiedy wystarczy przygotować okład z sody? Sprawdź jak złagodzić ból po szczepieniu u niemowlaka. Odczyn poszczepienny czy NOP ? Wielu rodziców drży
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
ARhD+: co oznacza ta grupa krwi?
Oznaczenie grupy krwi jest jednym z podstawowych badań, które obowiązkowo przeprowadza się u kobiet w ciąży. Znajomość swojej grupy krwi ma ogromne znaczenie, na przykład w przypadku konieczności transfuzji krwi,
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Zaczerwieniony pępek u dziecka [przyczyny czerwonego pępka u niemowlaka i starszych dzieci]
Czerwony pępek u dziecka to powód zmartwień wielu rodziców. Nie wiedzą oni, co dolega ich pociesze i często snują najczarniejsze scenariusze. Czy zaczerwieniony pępek to rzeczywiście poważne zagrożenie dla zdrowia
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Dieta na zaparcia u dzieci, czyli co ugotować dziecku z zaparciami?
O zaparciach u dziecka mówimy wtedy, gdy maluch wypróżnia się rzadziej niż 2 razy w ciągu tygodnia i odczuwa związany z tym ból i niepokój. Może również brudzić bieliznę kałem, który
Czytaj dalej