Każda przyszła mama odczuwa stres i niepokój narastający wraz ze zbliżającym się terminem porodu. Boimy się nie tylko o sam jego przebieg, ale przede wszystkim o życie i zdrowie naszego maleństwa. Niestety bardzo często słyszy się o komplikacjach jakie następują w trakcie porodu i ich przykrych skutkach dla dziecka, a czasami również dla matki. Na szczęście współczesna opieka położnicza jest coraz lepsza, a szpitale i lekarze w nich pracujący posiadają coraz bardziej zaawansowany sprzęt i są w stanie przewidywać ewentualne komplikacje i im zapobiegać. Mimo najszczerszych chęci czasami nie udaje się zapobiec wszystkiemu i zbieg różnych niekorzystnych okoliczności doprowadza do takich powikłań jak niedotlenienie okołoporodowe. Co warto o nim wiedzieć, jakie są jego skutki i co może grozić dziecku, które doznało niedotlenienia okołoporodowego?



Niedotlenienie okołoporodowe: objawy i przyczyny

O niedotlenieniu okołoporodowym mówimy wtedy, kiedy współistnieje ze sobą kilka objawów, będących następstwem niedostatecznego utlenowania tkanek w trakcie pierwszego oraz drugiego etapu porodu. Noworodek niedotleniony otrzymuje jedynie 5 punktów w skali Apgar, dodatkowo występuje u niego kwasica, czyli jego pH krwi jest obniżone.

Przyczyn niedotlenienia okołoporodowego należy zwykle szukać jeszcze a etapie życia płodowego. Istnieją pewne czynniki, które zwiększają ryzyko niedotlenienia okołoporodowego dotyczące zarówno dziecka jak i matki, są to:

  • zbyt duża masa urodzeniowa;
  • anemia płodu;
  • ciąża przenoszona;
  • poród przedwczesny;
  • obrzęk płodu;
  • przedłużająca się druga faza porodu;
  • niedorozwój łożyska;
  • ucisk pępowiny;
  • zakażenia wewnątrzmaciczne;
  • przedwczesne odklejanie łożyska;
  • choroby matki – nadciśnienie tętnicze, cukrzyca;
  • opóźnienie rozwoju wewnątrzmacicznego.

Mechanizm, który jest bezpośrednio odpowiedzialny za niedotlenienie płodu nazywa się hipoksemią. Jest to obniżenie prężności tlenu we krwi, co skutkuje upośledzeniem ukrwienia, a co za tym idzie dotlenienia narządów. Organizm próbuje bronić się przed niedotlenieniem poprzez centralizację krążenia, a także rozszerzanie naczyń krwionośnych, jednak po dłuższym czasie pojawiają się zaburzenia w automatycznej regulacji przepływu krwi przez mózg. Spada również przepływ krwi przez ośrodkowy układ nerwowy, czego następstwem jest uszkodzenie jego tkanek, a następnie niedotlenienie mięśnia sercowego.

Objawy niedotlenienia okołoporodowego

Na skutki niedotlenienia okołoporodowego najbardziej narażony jest ośrodkowy układ nerwowy dziecka. Pojawia się ta zwana encefalopatia niedokrwienna, która ma wpływ na deficyty neurologiczne dziecka. Niedotlenienie okołoporodowe wpływa również bardzo niekorzystnie na inne układy i narządy dając następujące objawy:

  • nadciśnienie płucne;
  • zaburzenia krzepnięcia krwi;
  • niewydolność krążeniowo-oddechowa;
  • spadek liczby płytek krwi;
  • ostra niewydolność nerek;
  • martwica jelit;
  • niewielka ilość oddawanego moczu;
  • upośledzenie metabolizmu;
  • nietolerancja pokarmów.

Takie symptomy można zaobserwować u noworodka urodzonego po 35 tygodniu ciąży. U dzieci urodzonych przed 35 tygodniem ciąży dodatkowo można zanotować takie objawy jak:

  • hiperglikemia;
  • zwiększona podatność na zakażenia;
  • zaburzenia wydzielania surfryktantu w pęcherzykach płucnych;
  • bezdechy;
  • ryzyko martwiczego zapalenia jelit;
  • drożny przewód tętniczy.

Skutki niedotlenienia okołoporodowego

Niedotlenienie okołoporodowe to bardzo częsta przyczyna zgonów u noworodków, a także jedna z głównych przyczyn zaburzeń rozwoju dziecka. Dotyka ono praktycznie całego organizmu dziecka, jednak najbardziej szkodliwy i rzutujący na przyszłość noworodka wpływ ma na ośrodkowy układ nerwowy. Powikłania związane z niedotlenieniem okołoporodowym zależne są przede wszystkim od jego stopnia ciężkości. Niektóre z konsekwencji niedotlenienia, jakie mogą dotknąć dziecko to:

  • padaczka
  • upośledzenie umysłowe
  • zaburzenia poznawcze
  • mózgowe porażenie dziecięce
  • zgon

Jeżeli niedotlenie okołoporodowe miało łagodną postać, rokowania dziecka są bardzo dobre i najczęściej rozwija się ono w 100% prawidłowo. W przypadku ciężkiej postaci niedotlenienia, niestety zawsze pojawiają się problemy rozwojowe, a w najgorszym wypadku może dojść nawet do śmierci dziecka.