Obrzęki w ciąży: jakie są przyczyny powstawania obrzęków w ciąży?

Obrzęki w ciąży towarzyszą niemal każdej przyszłej mamie. W większości przypadków są niegroźne i nie wymagają specjalnego leczenia. Kiedy jednak puchnięcie nóg w ciąży powinno nas zaniepokoić? Jakie są naturalne sposoby na obrzęki w czasie ciąży?

Obrzęki w ciąży: jakie są przyczyny powstawania obrzęków w ciąży?
Najważniejsze w poniższym artykule:
  • Najczęstszą przyczyną powstawania obrzęków w ciąży jest zatrzymywanie wody przez organizm. Jest to naturalna reakcja, jednak może być wzmagana przez nadmierny wysiłek, zbyt małe spożycie płynów, brak ruchu i nieodpowiednią dietę.
  • Obrzęki u ciężarnych pojawiają się głównie w kilku miejscach.  Typowe dla przyszłych mam są obrzęki nóg, a także spuchnięta twarz i dłonie. W ciąży nasilenie tych dolegliwości ma miejsce w 9 miesiącu.
  • Opuchlizna twarzy, ud i podbrzusza może wskazywać na gestozę, czyli zatrucie ciążowe. Jest ono powiązane z cukrzycą, nadciśnieniem i chorobami nerek. W takim wypadku wymagana jest szybka konsultacja lekarska.

Obrzęki w ciąży: przyczyny

Wiele przyszłych mam zastanawia się, skąd się biorą obrzęki w ciąży. Pojawiają się zarówno u szczupłych, jak i tęższych pań i to nawet tych, które przed ciążą nie doświadczały takich dolegliwości. Okazuje się, że to nadmiar wody w organizmie odpowiada za obrzęki łydek lub dłoni oraz opuchnięte kostki w ciąży. Przyczyny jednak nie mają związku ze spożywaniem zbyt dużej ilości płynów. Woda jest zatrzymywana w organizmie, ponieważ przygotowuje się on na czas porodu, w trakcie którego przyszła mama może stracić dużo krwi. “Zapas” wody ma umożliwić wyprodukowanie odpowiedniej ilości płynów ustrojowych w sytuacji, gdyby było to niezbędne.

Wśród przyczyn powstawania obrzęków w ciąży należy wymienić:

  • ucisk macicy na żyły biodrowe, który utrudnia odpływ krwi z nóg do serca,
  • obrzęki zastoinowe, które powstają na skutek przenikania wody z osocza do tkanek,
  • zbyt mała ilość ruchu i pozostawanie w jednej pozycji przez długi czas,
  • nieodpowiednio zbilansowana dieta,
  • przegrzewanie organizmu (np. gorące kąpiele) i upały.

Obrzęki nóg w ciąży

Puchnięcie nóg w ciąży dotyczy nawet 75% przyszłych mam. To niegroźna, chociaż uciążliwa dolegliwość, zarówno pod względem fizycznym, jak i estetycznym.  Obrzęki nóg w 9 miesiącu ciąży to niemal norma, zwłaszcza, jeśli ostatni miesiąc ciąży przypada na lato.
Jak już wspomniano, winę za obrzęki w ciąży ponosi zatrzymana woda. Prawdopodobnie nie uda się całkowicie uniknąć wystąpienia opuchlizny, jednak można ją zmniejszyć lub szybciej się jej pozbyć, pamiętając o odpowiedniej ilości wypoczynku i wypitej wody.
Kobiety w zaawansowanej ciąży nie powinny się przemęczać. Warto, aby spędzały możliwie dużo czasu w pozycji z podniesionymi nogami. Dodatkowo powinny dbać o wypijanie co najmniej 8 szklanek czystej wody. Jeśli obrzęki nóg w kostkach są wyjątkowo dotkliwe, warto ograniczyć spożycie soli. Nie chodzi jednak o jej całkowite wyeliminowanie z diety (chyba, że lekarz zaleci inaczej) – raczej odstawienie wszelkich słonych przekąsek i mocno peklowanych wędlin.

Poznaj: Domowe sposoby na skurcze łydek w ciąży

Obrzęki w ciąży – leczenie

Nie ma jednoznacznej recepty na to, jak zniwelować puchnięcie nóg w ciąży. Jak sobie radzić, aby czuć się lepiej? Specjaliści zalecają umiarkowany ruch, ale nie prowadzący do przemęczenia. Oddech ćwiczącej kobiety ciężarnej powinien być regularny – jeśli zaczyna łapać “zadyszkę”, konieczny jest odpoczynek. Doskonałe efekty w usuwaniu nadmiaru wody z organizmu przynosi aqua-aerobik i swobodne ćwiczenia w wodzie. Dodatkowo w porze letniej aktywność na basenie ochładza organizm i przynosi ulgę w czasie upałów.
Obrzęki w czasie ciąży mogą być także zmniejszone przez regularne masaże stóp i łydek. Absolutnie niewskazane jest chodzenie w butach na wysokim obcasie lub ciasno opinających stopę. Większość kobiet zauważa powiększenie się stóp w okresie ciąży – warto na ten czas zadbać o wygodne buty na płaskiej podeszwie. Idealne okażą się balerinki, wsuwane mokasyny, tenisówki czy w okresie zimowym – niskie botki.
Jeśli obrzękom nóg nie towarzyszą żadne dodatkowe niepokojące dolegliwości, a przyszła mama nie ma stwierdzonej cukrzycy ciążowej – opuchlizna nie wymaga specjalnego leczenia. Należy ją zaakceptować jako jeden z objawów ciążowych, który minie wraz z połogiem.

Spuchnięta twarz w ciąży

Delikatnie opuchnięta twarz w ciąży nie stanowi powodów do niepokoju. Wiele kobiet ciężarnych doświadcza lekkiego “uczucia pełności” w okolicy oczu czy policzków, podobnego do objawów nadchodzącego okresu. Zatrzymywana w organizmie woda gromadzi się w tkankach, co miewa też swoje plusy: skóra wydaje się bardziej naprężona, drobne zmarszczki są wypełnione.
Delikatna opuchlizna to jednak nie to samo, co obrzęk twarzy. W ciąży może świadczyć on o gestozie, czyli zatruciu ciążowym. Nie jest on powiązany z zatruciem pokarmowym i spożytymi posiłkami. Inna nazwa tego schorzenia to nadciśnienie indukowane ciążą. Narażone na jego wystąpienie są szczególnie panie, które spodziewają się pierwszego dziecka, są w ciąży mnogiej lub u których stwierdzono cukrzycę, choroby nerek lub nadciśnienie tętnicze. Gestoza jest poważnych schorzeniem, które wymaga szybkiej interwencji lekarskiej, a niekiedy także hospitalizacji, w przeciwnym wypadku może prowadzić do stanu przedrzucawkowego. Lżejsza odmiana zatrucia ciążowego nie wymaga pobytu w szpitalu, ale wiąże się z koniecznością odpoczynku i pozostania w łóżku – najczęściej do końca ciąży.

Spuchnięte dłonie w ciąży

Opuchnięte dłonie w ciąży zdarzają się rzadziej, niż kostki, ale nadal są dość powszechnym objawem. Najczęściej dotyczą pań, które już przed ciążą miewały tendencję do pojawiania się opuchlizny palców, np. w gorące dni. Zdarza się, że puchnięcie rąk w ciąży związane jest z nadmiernym przemęczeniem dłoni – pracą manualną w jednej pozycji, np. z dłońmi na klawiaturze. W takim przypadku puchnięcie dłoni w ciąży może być zminimalizowane przez wykonywanie ćwiczeń nadgarstków – obracania nimi w prawo i w lewo z rękoma wyprostowanymi na wysokości piersi. Warto też zainwestować w specjalne podkładki do klawiatury i myszki, które odciążają nadgarstki.

Mamy pytają o obrzęki w ciąży

Czy obrzęki w ciąży są groźne?

W większości przypadków obrzęki w ciąży nie stanowią zagrożenia dla zdrowia mamy i dziecka. Są skutkiem ubocznym gromadzenia wody w organizmie, które jest naturalnym fizjologicznym procesem przygotowującym do porodu. Jeżeli nie występują nagle, obejmując kostki, uda, twarz i podbrzusze oraz nie powodują dolegliwości bólowych – nie ma powodów do niepokoju. Warto jednak o nich nadmienić przy najbliższej wizycie u ginekologa lub położnej.

Jak uniknąć obrzęków w ciąży?

Opuchlizna w ciąży w większości przypadków nie może zostać całkowicie wyeliminowana – szczególnie w ostatnich miesiącach. Istnieją jednak sposoby na to, jak zmniejszyć dolegliwości związane z obrzękami. Przede wszystkim, należy spożywać odpowiednio dużą ilość płynów. Oznacza to około 8 szklanek wody, a w czasie upałów i przy dużej potliwości – nawet więcej. Należy także pamiętać o tym, aby się nie przemęczać i nie doprowadzać do przegrzania organizmu. Gorące kąpiele i opalanie się nie są wskazane u wszystkich kobiet ciężarnych, ale panie ze skłonnością do opuchlizny powinny szczególnie unikać takiej aktywności. Unikanie chodzenia w niewygodnym obuwiu i nadmiernie opinającym nogi stroju także zmniejsza ryzyko wystąpienia obrzęków. Wyjątkiem są specjalnie w tym celu przygotowane rajstopy uciskowe, zmniejszające opuchliznę u przyszłych mam. Kobiety ze skłonnością do pojawiania się opuchlizny powinny unikać bardzo słonych posiłków.

Kiedy pojawiają się obrzęki w ciąży?

Najczęściej opuchlizna dotyka kobiet w 8. i 9. miesiącu ciąży, może jednak pojawić się już w I trymestrze. Dużą rolę odgrywają tutaj czynniki genetyczne, nawyki żywieniowe przyszłej mamy, poziom jej sprawności fizycznej, a także warunki pogodowe. Upały to szczególnie trudny czas dla ciężarnych. W okresie wysokich temperatur warto rozważyć pozostanie w chłodnym pomieszczeniu, dużo wypoczynku i unikanie stresu.

Jak zmniejszyć obrzęki w ciąży?

Opuchlizna w ciąży najczęściej pojawia się w godzinach popołudniowo-wieczornych. Dobrym sposobem na jej zmniejszenie jest położenie się z nogami wyżej, niż poziom serca (np. opartymi o poduszki, podłokietnik sofy). Można stosować też chłodne (ale nie lodowate!) okłady, a także delikatne masaże stóp i łydek. Niektóre przyszłe mamy doświadczają znacznej poprawy po krótkiej drzemce. Pomimo tego, że obrzęki powodowane są zatrzymywaniem wody w organizmie, absolutnie nie należy ograniczać spożycia płynów. Wręcz przeciwnie – czysta woda filtruje nerki i przyspiesza proces przemiany materii.

Źródła:
  • Mayo Clinic Guide To A Healthy Pregnancy Harms, Roger W., M.D., et al, Part 3. Pregnancy, Childbirth and the Newborn: The Complete Guide.
  • MSD Manual Professional Version, Geeta K. Swamy, MD, Duke University Medical Center; R. Phillip Heine, MD, Duke University Medical Center, Lower-Extremity Edema During Late Pregnancy.
  • What to Expect When You're Expecting, 5th Edition, Heidi Murkoff, Sharon Mazel.

Dodaj komentarz

Przebieg ciąży
Wielkość i waga płodu tydzień po tygodniu
To niesamowite, jak bardzo zmienia się Wasze dziecko podczas 9 miesięcy! Sprawdź, jak wygląda wielkość i waga płodu w poszczególnych tygodniach ciąży. Waga i wielkość płodu Wielkość i waga zarodka emocjonuje przyszłych
Czytaj dalej
Newsy
W tym regionie rodzą się sami chłopcy. Powód? Jest przerażający
W 132 wioskach w ciągu ostatnich trzech miesięcy nie urodziła się ani jedna dziewczynka. To nie może być przypadek. Tym bardziej, że o problemie mówi się już od pewnego czasu.
Czytaj dalej
Dolegliwości w ciąży Poród naturalny
Nietrzymanie moczu po porodzie [przyczyny, leczenie, ćwiczenia]
Badania Międzynarodowego Towarzystwa ds. Kontynencji (ang. International Continence Society – ICS) wskazują, że na nietrzymanie moczu po ciąży skarży się od 15 do nawet 30% kobiet. Prawdopodobnie jednak problem z
Czytaj dalej
Dolegliwości w ciąży
Ból kości ogonowej w ciąży: Przyczyny oraz sposoby na bolącą kość ogonową
Kość ogonowa (inaczej kość guziczna) jest ostatnim odcinkiem naszego kręgosłupa, który anatomicznie znajduje się tuż pod kością krzyżową. Ze względu na okolicę miednicy mniejszej jest to region narażony na zmiany
Czytaj dalej
Dolegliwości w ciąży
Ból łydek w ciąży – przyczyny i skuteczne sposoby na łagodzenie bólu
Ból nóg, kręgosłupa czy pleców w ciąży, to bardzo częste dolegliwości, na które uskarżają się ciężarne. Zmiany w fizjologii, rosnący brzuch, obciążający kręgosłup oraz mięśnie, do tego zmiany w obrębie
Czytaj dalej
Dolegliwości w ciąży Objawy porodu
Plamienie pod koniec ciąży: Co oznaczają różowe, brązowe, a co brunatne upławy przed porodem?
Plamienie pod koniec ciąży najczęściej nie jest powiązane z żadnymi komplikacjami. Mimo to, przyszłe mamy - szczególnie, jeśli są w ciąży po raz pierwszy - mogą obawiać się o zdrowie
Czytaj dalej