Opryszczka to choroba wirusowa błon śluzowych oraz skóry, którą wywołuje wirus HSV-1. Dzieci zarażają się wirusem najczęściej drogą kropelkową, ale wirus jest przenoszony również przez dotykanie obszarów skóry, które są zmienione chorobowo. Niestety, gdy już raz dojdzie do zakażenia, często opryszczka ma charakter przewlekły i często powraca, zwłaszcza w okresach obniżonej odporności.



Objawy opryszczki u dzieci

Opryszczka obejmuje najczęściej obszar warg. Zwykle pojawienie się opryszki można przewidzieć, jeszcze zanim ujawni się ona na skórze. Pierwszym objawem jest swędzenie, uczucie kłucia i pieczenie w miejscu, w którym wirus się uaktywnił, a także uczucie wysuszenia ust, swędzenia i pieczenia skóry wokół nich. Drugim etapem jest pojawienie się skupiska pęcherzyków, które wypełnione są surowicą. Pęcherzyki po pęknięciu tworzą ranki, które mogą być naprawdę bolesne i powodować spory dyskomfort. Gdy pęcherzyki wyschną, na skórze tworzy się strupek, który po kilku dniach odpada. Jeżeli opryszczka powraca, jej objawy utrzymują się zwykle przez mniej więcej 10 – 12 dni, jednak podczas zakażenia pierwotnego opryszczka może się utrzymywać nawet przez kilka tygodni.

W niektórych przypadkach opryszczka ujawnia się na błonach śluzowych jamy ustnej. Taka postać pojawia się zazwyczaj podczas zapalenia pierwotnego. U małych dzieci przebieg zapalenia pierwotnego może być dość ciężki, a zapaleniu jamy ustnej najczęściej towarzyszy ogólne osłabienie organizmu oraz gorączka. Dodatkowo, błony śluzowe jamy ustnej są podrażnione, dziąsła obrzmiałe, a na języku mogą występować bolesne owrzodzenia. Na błonie śluzowej pojawiają się również pęcherzyki, które po pewnym czasie pękają powodując pojawianie się nadżerek. Opryszczkowe zapalenie błon śluzowych jamy ustnej i dziąseł może powodować również ślinotok oraz nieprzyjemny zapach z jamy ustnej.

Opryszczka może także powodować zapalenie rogówki i spojówek. Zwłaszcza takiej formy opryszczki nie można bagatelizować, ponieważ może ona prowadzić do zmętnienia rogówki i utraty wzroku.

Ze względu na to, że objawy opryszczki bywają bardzo bolesne i powodują duży dyskomfort, dziecko może być rozdrażnione, płaczliwe, a także odmawiać jedzenia oraz picia.



Wirus opryszczki u dzieci

Niestety, jeśli dziecko zarazi się wirusem opryszczki, najprawdopodobniej będzie ona powracała. Wirus uaktywnia się zwłaszcza w okresach obniżonej odporności. Oprócz tego, wystąpieniu opryszczki sprzyjają takie czynniki jak niedobory witamin, przebyta choroba, przeziębienie, podwyższona temperatura, przemęczenie, niedożywienie, wychłodzenie, miesiączka, ale także nastawienie na promieniowanie słoneczne oraz silny, zwłaszcza długotrwały stres.

Opryszczka u dzieci: leczenie

W wielu przypadkach objawy opryszczki są na tyle typowe, że nie ma konieczności zgłaszania się na wizytę lekarską w celu potwierdzenia choroby. Jeśli objawy są miejscowe, rzeczywiście nie ma potrzeby leczenia, jednak jeśli wystąpią objawy ogólne, takie jak gorączka, bóle mięśni i inne objawy grypopodobne albo opryszczka utrzymuje się przez dłuższy czas, lepiej udać się do lekarza, szczególnie, jeżeli opryszczka dotyka małego dziecka. W takiej sytuacji może być konieczne podanie leku przeciwwirusowego. Poza tym, należy udać się do lekarza, jeśli na opryszczkę cierpi niemowlę i w związku z objęciem chorobą błon śluzowych jamy ustnej, dziecko odmawia przyjmowania pokarmów i płynów. W takich sytuacjach niezbędne może być dożylne nawadnianie.

Jeśli jednak nie ma konieczności zasięgania porady lekarza, opryszczkę można leczyć domowymi sposobami, które sprawią, że objawy będą mniej dotkliwe, a opryszczka szybciej zniknie. Ulgę w opryszczce może przynieść woda z sokiem z cytryny oraz miodem, herbatka ze skrzypu polnego, a dla dzieci powyżej 1. roku życia miód. Pęcherzyki można również nawilżać olejkiem z melisy.



Jeśli dziecko cierpi na opryszczkowe zapalenie jamy ustnej, ulgę przyniesie mu płukanie buzi wywarem z rumianku albo Septosanem. Miejsce, w którym występuje opryszczka możesz przemywać środkami takimi jak na przykład Sonol. Przydać się mogą również maści: ichtiolowa oraz cynkowa. Mają one działanie wysuszające oraz ściągające. Jeżeli nie masz w domu żadnych specjalnych preparatów, do posmarowania opryszczki możesz użyć tabletki polopiryny, którą wcześniej namocz w wodzie. Polopiryna zadziała przeciwwirusowo. Możesz użyć również spirytusu, który wysuszy zmianę skórną. Ważne jest, żeby w przypadku wystąpienia opryszczki reagować szybko, ponieważ im szybciej zapobiegnie się rozwojowi wirusa, tym mniej dotkliwy dla dziecka będzie przebieg choroby.

Na opryszczkę pomogą również preparaty do stosowania miejscowo o działaniu wysuszającym i odkażającym. Jednym z popularnych leków przeciwwirusowych jest acyklovir. Środek ten jest dostępny między innymi w takich preparatach jak Hascovir, Antivir oraz Zovirax. Lek jest dostępny w postaci kremu, który stosuje się na skórę miejscowo, ale również w postaci kropli do oczu oraz w formie środka dożylnego i doustnego. Leczenie doustne i dożylne stosuje się zazwyczaj w ciężkich postaciach opryszczki, u osób, które mają problemy z zaburzeniami pracy układu odpornościowego oraz w przypadku często nawracającej opryszczki. Co ważne, leki antywirusowe nie zwalczają wirusa, a jedynie hamują jego namnażanie i zmniejszają objawy. W związku z tym, jeśli ktoś już raz zaraził się wirusem opryszczki, będzie narażony na powroty choroby do końca życia.

Opryszczka u dziecka

Wprawdzie to może być bardzo trudne, ale musisz wytłumaczyć maluchowi, że pomimo swędzenia i pieczenia nie powinien zdrapywać strupków ani dotykać miejsca, w którym pojawiła się opryszczka. Rozdrapanie pęcherzyków powoduje, że treść surowicza jest uwalniana, przez co może dojść do łatwiejszego zakażenia innych osób. Oprócz tego, rozdrapywanie strupków może sprzyjać powstawaniu nieestetycznych blizn.

W trakcie przebywania opryszki bardzo ważne jest przestrzeganie zasad higieny. Jest to niezwykle istotne, aby nie doprowadzić do rozsiewania wirusa. Warto dbać o zdrowie pozostałych domowników. Wszystkie przedmioty, które mają kontakt z buzią dziecka, które ma opryszczkę, takimi jak na przykład kubki czy sztućce, powinny być używane tylko przez chore dziecko. Lepiej, żeby pozostali domownicy używali innych przedmiotów. Poza tym, myj dokładnie swoje ręce po każdym nałożeniu kremu na opryszczkę. Powiedz też dziecku, żeby myło rączki częściej niż zazwyczaj i nie dotykało skóry wokół ust oraz oczu, ponieważ może to spowodować przeniesienie opryszczki.

Ze względu na bolące ranki, maluch może grymasić przy jedzeniu i piciu. W takich sytuacjach nie złość się na dziecko i nie wmuszaj w nie jedzenia. Dziecku będzie łatwiej jeść, jeśli będziesz mu podawać pokarmy w formie płynnej albo gładkiej, aksamitnej masy. Dlatego zamiast twardych warzyw czy kotleta, przygotuj puree, kaszkę albo zupę krem. Poza tym, potrawy nie mogą być kwaśne, ostre albo słone. W niektórych przypadkach dziecko może przyjmować pokarmy jedynie po zażyciu środka przeciwbólowego. Pamiętaj, żeby nie podawać maluchowi żadnych leków bez konsultacji z lekarzem pediatrą.



Czy opryszczka może być groźna dla dziecka?

Zazwyczaj do zarażenia wirusem HSV-1 dochodzi w okresie wczesnego dzieciństwa, a w późniejszym czasie występuje tak zwana opryszczka nawrotowa, która ma łagodniejszy przebieg niż pierwsze zakażenie. Bardzo często nawroty opryszczki przebiegają całkowicie bezobjawowo, a gdy występują objawy, nie stanowią one poważnego zagrożenia życia i zdrowia dziecka. Opryszczka może być groźną chorobą jedynie w przypadku noworodków, niemowląt, osób cierpiących na zaburzenia odporności oraz u osób starszych.

Jeśli opryszczka dotyka osób, które chorują na zaburzenia odporności, zakażenie wirusowe może objawiać się, oprócz typowych objawów, wykwitami na skórze całego ciała oraz na błonach śluzowych. Wirus może atakować również narządy wewnętrzne, w tym nawet ośrodkowy układ nerwowy. U małych dzieci, których układ odpornościowy nie jest w stanie radzić sobie z wirusem może dojść do zapalenia migdałków oraz opon mózgowych, co jest jednym z najpoważniejszych powikłań opryszczki.

Jak zapobiegać nawrotom opryszczki?

Jeśli maluch miał już opryszczkę i wiesz, że jest on zarażony wirusem HSV-1, najlepiej zapobiegać sytuacjom, w których opryszczka mogłaby powrócić. W związku z tym, warto dbać o dobrą odporność organizmu, zawsze doleczać infekcje do końca i unikać sytuacji, które sprzyjają zachorowaniu. Poza tym, osoby, u których opryszczka dotknęła oczu, powinny regularnie kontrolować narząd wzroku u okulisty. Jeżeli opryszczka często nawraca, na wszelki wypadek trzymaj w domu środki, które zahamują rozwój wirusa.

Co robić, żeby dziecko nie zaraziło się opryszczką?

Zazwyczaj dzieci zarażają się wirusem opryszczki od osób w swoim najbliższym otoczeniu, najczęściej od rodziców albo innych dzieci. Na zarażenie najbardziej są narażone dzieci w wieku między 6. miesiącem a 5. rokiem życia. W celu zahamowania rozprzestrzeniania się wirusa należy szczególnie dbać o higienę, nie używać tych samych przedmiotów, szczególnie ręczników, kubków, sztućców czy pomadek do ust, co osoba z opryszczką, nie całować się oraz nie dopuszczać do kontaktu ze zmienioną chorobowo skórą. Najlepiej, żeby osoba, która jest zarażona wirusem i ma opryszczkę, używała ręczników papierowych do wycierania twarzy i własnego kompletu talerzy oraz sztućców. Wszystkie naczynia myj dokładnie ciepłą wodą z detergentem.