Uporczywe uczucie parcia na pęcherz to dolegliwość, którą zna niemal każda kobieta w ciąży. Jednak problemy z pęcherzem w ciąży nie dotyczą jedynie częstej potrzeby korzystania z toalety. Jak dbać o zdrowie dróg moczowych w trakcie oczekiwania na dziecko? Czy istnieją sposoby, aby ograniczyć ilość wizyt w łazience w ciągu doby?



  • Zwiększone parcie na pęcherz w ciąży jest naturalnym i fizjologicznym objawem związanym ze zmianami zachodzącymi w organizmie przyszłej mamy.
  • Częste parcie na pęcherz może pojawić się zarówno na początku, jak i pod koniec ciąży.
  • Uczucie parcia na pęcherz w pierwszych tygodniach ciąży jest spowodowane gwałtownymi zmianami hormonalnymi, które zachodzą w ciele kobiety.
  • W trzecim trymestrze ciąży kobieta odczuwa ucisk dziecka na pęcherz, co wiąże się z koniecznością częstszego niż do tej pory odwiedzania toalety.
  • Konsultacji z lekarzem wymaga sytuacja, gdy częstej potrzebie udania się do toalety towarzyszą inne objawy, jak np. upławy, swędzenie lub pieczenie w trakcie oddawania moczu.
  • Ograniczenie spożywanych płynów nie jest metodą na rozwiązanie problemu – woda jest niezbędnym składnikiem wielu procesów zapewniających zdrowie matki i dziecka.
  • W większości przypadków częste oddawanie moczu nie powinno powodować niepokoju. Jednak jeśli towarzyszy temu ból, upławy, przykry zapach – konieczna jest diagnostyka lekarska.

Nacisk na pęcherz w ciąży jest jedną z najczęściej wymienianych ciążowych dolegliwości. Co więcej, nie dotyczy tylko ostatnich miesięcy ciąży, ale niektórym kobietom towarzyszy już od jej pierwszych miesięcy.

Częste parcie na pęcherz – uciążliwa, ale czy wstydliwa dolegliwość?

Ciągłe parcie na pęcherz nie należy do najprzyjemniejszych aspektów ciąży. Powoduje dyskomfort fizyczny, może obniżać możliwość koncentracji, a także wpływać na jakość snu i wypoczynku. Co więcej, częsta potrzeba udawania się do toalety komplikuje plany – nie tylko te związane z dalszymi podróżami, ale także zwykłe, codzienne. Przyszłe mamy, szczególnie w zaawansowanej ciąży, podkreślają, że wyprawa na zakupy albo wyjście do kina są znacznie trudniejsze właśnie z powodu częstego uczucia parcia na pęcherz.

Dla wielu z nich dolegliwość ta jest źródłem dyskomfortu psychicznego. Jeśli tak jest również w Twoim przypadku, spójrz na częstą potrzebę udawania się do toalety jak na naturalny, fizjologiczny objaw zdrowej ciąży. Podobnie jak nie ma powodów do wstydu w przypadku rosnącego ciążowego brzuszka, tak i częste korzystanie z łazienki nie powinno ich dostarczać.

Parcie na pęcherz nie powinno jednak powodować dużych dolegliwości bólowych i nie powinny mu towarzyszyć inne objawy, jak np. upławy, swędzenie czy pieczenie w czasie oddawania moczu albo nieprzyjemny zapach miejsc intymnych. Jeśli tak się dzieje, konieczne jest poinformowanie o tym ginekologa prowadzącego ciążę i to możliwie najszybciej. Stany zapalne układu moczowego i dróg rodnych są nie tylko nieprzyjemne, ale w czasie ciąży mogą stanowić zagrożenie dla płodu.

Kiedy pojawia się parcie na pęcherz?

Jednym z popularnych mitów ciążowych jest stwierdzenie, że częste oddawanie moczu pojawia się dopiero pod koniec ciąży. Wiele młodych mam doświadcza parcia na pęcherz już na początku ciąży. Co więcej, niektóre z nich mówią, że właśnie zwiększona częstotliwość oddawania moczu skłoniła ich do wykonania testu ciążowego.

W zdecydowanej większości przypadków parcie na pęcherz nie jest powodem do niepokoju i niezależnie od tego, w którym miesiącu ciąży się pojawi, jest jej fizjologicznym elementem. Niekiedy jednak wymaga dalszej diagnostyki. Wskazaniem do niej są wymienione wcześniej objawy. Warto jednak pamiętać, że niektóre schorzenia dróg moczowych mogą przebiegać z punktu widzenia przyszłej mamy bezobjawowo. Dlatego pęcherz w ciąży powinien być otaczany szczególną opieką – stąd comiesięczne badania moczu oraz kilkukrotnie wykonywane wymazy. Dzięki takiej profilaktyce wszelkie zmiany flory bakteryjnej mogą zostać uchwycone na samym początku infekcji. Mocz jest także doskonałym źródłem wiedzy o kondycji całego organizmu – przykładowo, obecność leukocytów czy erytrocytów świadczy o toczącym się stanie zapalnym, problemach z nerkami i innych wymagających dokładnego zbadania chorobach.

Parcie na pęcherz w ciąży: przyczyny

Uczucie pełnego pęcherza ma inne przyczyny w zależności od miesiąca ciąży. Na początku ciąży, w jej pierwszych tygodniach, częsta potrzeba odwiedzania toalety wynika ze zmian hormonalnych zachodzących gwałtownie w organizmie przyszłej mamy. Chociaż jeszcze „nic nie widać”, wewnątrz zachodzi mnóstwo przemian: zaczyna kształtować się łożysko, stopniowo zwiększa się ilość wód płodowych, pracę podejmują gruczoły mleczne (i to już od 16 tygodnia!). Do wszystkich tych procesów potrzebna jest woda, dlatego zwiększa się pragnienie przyszłej mamy, a tym samym jej metabolizm działa na podwyższonych obrotach. Woda jest niezbędnym składnikiem krwi, mleka, limfy, a także, oczywiście, wód płodowych. Pełna wymiana tych ostatnich zachodzi co 3 godziny – co z kolei staje się powodem częstego parcia na pęcherz w drugim trymestrze, gdy płynu owodniowego jest już ponad 0,5 litra.



II trymestr to też czas zwiększania się objętości krwi przyszłej mamy i to o niebagatelną ilość: aż 1,5 litra! Serce i układ krwionośny kobiety pracują ze zwiększoną mocą. Podnosi się ciśnienie krwi, ale sama krew ulega rozrzedzeniu. We wszystkich tych procesach czynny udział bierze woda, która musi być w regularnych odstępach wydalana z organizmu.

Z kolei w III trymestrze oprócz wszystkich powyższych przyczyn, najbardziej dotkliwy okazuje się ucisk dziecka na pęcherz. Maluch jest już bardzo duży – jego waga wynosi ponad 2 kilogramy (pod koniec ciąży nawet 3,5 kg), co w oczywisty sposób wpływa na „stłoczenie” narządów wewnętrznych mamy. W ostatnich tygodniach ciąży częstotliwość udawania się do toalety jest wyjątkowo duża – nawet do kilku razy w ciągu nocy.

Jak sobie poradzić z naciskiem na pęcherz w ciąży?

Z pewnością dobrym rozwiązaniem nie jest ograniczenie podaży płynów! Dla przyszłej mamy i jej dziecka woda jest jednym z kluczowych składników diety. Natomiast bez szkody dla zdrowia można zrezygnować z napojów moczopędnych, takich jak kawa czy herbata. Dobrze jest unikać picia soków i naparów z ziół w godzinach wieczornych.



Wrażenie pełnego pęcherza powodowane jest niekiedy nieodpowiednim ubiorem: w ciąży warto nosić luźne, nieuciskające w pasie ubrania, takie jak luźne tuniki i sukienki. Wszystko to powinno zmniejszyć odrobinę parcie na pęcherz, ale niestety nie da się go całkowicie wyeliminować do poziomu takiego, jak sprzed ciąży. Pocieszające dla wszystkich przyszłych mam powinno być to, że wkrótce po porodzie wszystko wróci do normy.

Należy jednak wspomnieć, że jeśli przyszła mama odczuwa bolesne parcie na pęcherz, objaw ten nie powinien być bagatelizowany. Może świadczyć o stanie zapalnym.

Zobacz też: Sposoby na skurcze łydek w ciąży

Pytania i odpowiedzi

Od kiedy zaczyna się parcie na pęcherz w ciąży (od którego tygodnia ciąży)?

Parcie na pęcherz może być doświadczane już w pierwszych kilku tygodniach ciąży – nawet w 6-8. tygodniu. Niektóre przyszłe mamy twierdzą, że w II trymestrze częstotliwość parcia się zmniejsza w stosunku do pierwszych tygodni oczekiwania na dziecko. W III trymestrze ponownie jednak się zwiększa i to do poziomu wyższego, niż na samym początku.

Co powoduje parcie na pęcherz?

Jest ono związane z metabolizmem wody, która jest niezbędna do produkcji odpowiedniej ilości krwi (jej objętość zwiększa się nawet o 1,5 litra!), mleka (jest produkowane od 16. tygodnia ciąży), a także płynu owodniowego. Niektóre hormony powodują więc wzmożone pragnienie, którego celem jest zapewnienie zwiększonej podaży wody. Drugim ważnym powodem jest powiększanie się wagi i rozmiarów dziecka, które z biegiem miesięcy zaczyna coraz bardziej uciskać na narządy wewnętrzne, w tym pęcherz. Parcie na pęcherz może być też powodowane stanem zapalnym wywołanym przez bakterie – w takim przypadku konieczne jest podjęcie leczenia.

Jak sobie radzić z parciem na pęcherz w ciąży?

Nie należy ograniczać ilości spożywanych płynów! Warto jednak zrezygnować z picia kawy i herbaty, a także moczopędnych ziół. Przeglądu wymaga także garderoba – zbyt obcisłe ubrania mogą potęgować wrażenie ucisku.


Źródła:

Księga ciąży, William i Martha Sears, wydawnictwo Mamania, 2014.

Ciężarówką przez 9 miesięcy. Przewodnik po ciąży i okolicach, Kaz Cooke, wydawnictwo Insignis, 2016.

Urinary tract infection during pregnancy: current concepts on a common multifaceted problem,Department of Obstetrics and Gynaecology , Aristotle University of Thessaloniki , Thessaloniki , Greece, NCBI.

Nutrition Column An Update on Water Needs during Pregnancy and Beyond, Kristen S. Montgomery, PhD, RN, NCBI.



Karmienie piersią, Magda Karpienia, wydawnictwo Natuli, 2018.