
Urlop na żądanie: kiedy zgłosić i kto ma do niego prawo?
Urlop na żądanie to często kontrowersyjny przywilej pracowników. W 2019 roku miała nastąpić nowelizacja Kodeksu Pracy, na podstawie której pracownik musiałby powiadomić pracodawcę o chęci zużycia tego rodzaju dni urlopowych 24 godziny wcześniej. Poza tym pracownikowi nie należałoby się wówczas wynagrodzenie. Jednak te zmiany byłyby zaprzeczeniem istoty urlopu na żądanie. W efekcie nie zostały wprowadzone.
Przejdź do wybranej części
Urlop na żądanie - kto ma do niego prawo?
Urlop na żądanie
to możliwość skorzystania z dnia wolnego w losowych sytuacjach, kiedy nie można przyjść do pracy, na przykład z powodu złego samopoczucia czy innych nieprzewidzianych zdarzeń.
Kodeks Pracy
przewiduje, że taki
urlop
może wziąć każdy pracownik, który jest zatrudniony w oparciu o umowę o pracę, a także nabył prawo do urlopu wypoczynkowego.
Kodeks Pracy - kiedy należy zgłosić urlop na żądanie?
Wiele osób często zastanawia się nad tym,
kiedy
najlepiej
zgłosić
pracodawcy
urlop na żądanie
.
Zasady
opisane w Kodeksie Pracy przewidują, że
wolne na żądanie
należy obwieścić najpóźniej w dniu jego rozpoczęcia. Nie jest określone prawnie, czy trzeba o tym zawiadomić pracodawcę w godzinie rozpoczęcia pracy, czy wcześniej. Forma powiadomienia może być różnoraka - ustna, za pośrednictwem poczty elektronicznej, poprzez zawiadomienie telefoniczne, faxem czy wysłanie wiadomości tekstowej (sms).
Pomimo tego, że nie jest prawnie określony sposób zawiadamiania o chęci skorzystania z urlopu
na żądanie
, należy sprawdzić czy regulamin zakładu pracy nie określa tej procedury w bardziej szczegółowy sposób. Coroczne rozplanowywanie urlopów nie zawiera dni na żądanie. Z tego powodu u niektórych pracodawców obowiązuje w regulaminie
wniosek o urlop na żądanie
. Jeśli pracownik nie jest w stanie złożyć go w tym dniu, w którym zgłosi chęć skorzystania z takiego urlopu, musi tego dokonać wtedy, gdy wróci do pracy. Ponadto
wykorzystanie urlopu
na żądanie nie jest obowiązkowe, a niewykorzystany
dzień
nie przechodzi na następny rok kalendarzowy (staje się w kolejnym roku urlopem wypoczynkowym).
Ile dni wynosi urlop na żądanie?
Każda z osób zatrudnionych na umowę o pracę chciałaby być poinformowana o tym,
ile urlopu
, a dokładnie
ile dni
na żądanie
przewiduje
Kodeks Pracy
. Są to 4 dni. Taki
urlop
jest udzielany niezależnie od liczby pracowników ani od tego, jaka
ilość dni
urlopowych należy się pracownikowi. Można z niego skorzystać w postaci kilku dni, które następują po sobie bądź pojedynczo - jeden dzień co jakiś czas.
Czy pracodawca może odmówić urlopu na żądanie?
Zdarzają się sytuacje, w których pracownika spotkała
odmowa
ze strony pracodawcy, kiedy zgłosił chęć skorzystania z
urlopu nż
. Dlatego w wielu przypadkach pracownicy zastanawiają się nad tym
czy można odmówić urlopu na żądanie
? Odpowiedź brzmi: w teorii nie, ale pracodawca ma czasem do tego prawo. Teoretycznie nie może odmówić pracownikowi urlopu na żądanie, ale może to zrobić w sytuacjach wyjątkowych, w których taką decyzję jest w stanie racjonalnie uzasadnić.
Przykładowo w sytuacji, gdy pracownik zastanawia się
czy pracodawca może odmówić mu urlopu na żądanie
, a wie, że nikt go nie może zastąpić w zakładzie pracy, co będzie skutkowało przerwą w jej toku, może spodziewać się odmowy.
Chcąc wziąć dzień na żądanie należy również pamiętać o tym, że
urlop na żądanie
jest
płatny
. Zostaje ustalany tak samo, jak w przypadku
urlopu
wypoczynkowego. Jego
wykorzystanie
jest zależne od potrzeb pracownika.
Urlop na żądanie a urlop wypoczynkowy
Kodeks Pracy
przewiduje
dni wolne
, z których może korzystać pracownik na umowie o pracę.
Ile jest urlopu
wypoczynkowego?
20 dni - wówczas, gdy pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat,
26 dni - wtedy, gdy pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.
Do okresu zatrudnienia, na podstawie którego zależy wymiar urlopu są wliczone wszystkie poprzednie okresy trwania pracy. Pomiędzy taką formą wolnych dni jak
urlop na żądanie a urlop wypoczynkowy
istnieją zależności. Aby skorzystać z urlopu na żądanie należy policzyć czy ma się do niego jeszcze prawo. Nie są to dodatkowe dni wolne, tylko wchodzą one do puli dni urlopu wypoczynkowego. Jeśli pracownik wykorzystał wszystkie wolne dni, które mu przysługiwały, nastąpi wówczas
odmowa udzielenia urlopu
na żądanie. Zarówno
wzór
przedstawiający wniosek o
urlop na żądanie
, jak i
można znaleźć w internecie.
Urlop na żądanie - co mówi Kodeks Pracy w przypadku innych form zatrudnienia?
Urlop na żądanie
przysługuje każdemu pracownikowi, który jest zatrudniony na podstawie umowy:
na okresie próbnym,
na czas określony,
na zastępstwo,
na czas nieokreślony.
Urlop na żądanie
w okresie wypowiedzenia
przysługuje pracownikowi w liczbie niewykorzystanych
dni nż. Warto zwrócić uwagę, że
umowa zlecenie
nie przewiduje takiego prawa pracownika jak
urlop na żądanie
. Wykonawcy zlecenia nie przysługują uprawnienia pracownicze ani nie mają na jego sytuację wpływu zależności, które występują między taką formą wolnych dni od pracy jak
urlop na żądanie a urlop wypoczynkowy
.
Jednakże w sytuacjach wyjątkowych, w których pracownik uzna, że w sposobie wykonania zlecenia można zauważyć cechy właściwe dla stosunku pracy, ma prawo wystąpić do sądu z powództwem o ustalenie jej istnienia. Wówczas może zażądać między innymi zapłaty za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Jeśli natomiast chodzi o kwestię na linii
urlop na żądanie a premia
, pracodawca może zmniejszyć proporcjonalnie jej wartość, jeżeli jest wypłacana za tak zwaną obecność w pracy. Pracodawcy mają dużą swobodę, jeśli chodzi o premiowy system wynagradzania pracowników. Zasady premiowania powinny być dokładnie określone przez warunki, po których spełnieniu pracownik ma prawo do wzrostu pensji o premię. Nie należy pomniejszać stałej premii, jeżeli pracownik korzysta z urlopu wypoczynkowego, którym stają się także dni z niewykorzystanej puli takiej formy wolnych dni jak
urlop na żądanie
.