W Polsce diagnostyka kobiet w ciąży jest bardzo rozwinięta. Ciężarne od momentu poczęcia do porodu objęte są bardzo szczegółową opieką lekarską. Dla wielu może być zaskakujący fakt, iż w krajach wysokorozwiniętych Europy Zachodniej, noworodki, które w Polsce mają szansę przyjść na świat, tam nie przeżywają do porodu. Dzieje się tak dlatego, iż w bogatych krajach (USA, Niemcy, Szwecja) medycyna wyznaje słynną zasadę, iż przetrwają najsilniejsi. W Szwecji kobieta nie jest objęta żadnym badaniem do ukończenia 3 miesiąca ciąży, ponieważ w tym kraju uważa się, że ten najbardziej niebezpieczny trymestr przeżywają najwytrwalsze płody i nie ma potrzeby ratować dzieci matek, u których wystąpiły pewne komplikacje. Niewątpliwie podstawowym badaniem, dzięki któremu można ocenić prawidłowość rozwoju dziecka i monitorować nieprawidłowości jest USG w ciąży.



Pierwsze USG w ciąży

Pierwsze USG w ciąży jest dla wielu matek jednym z najszczęśliwszych dni w życiu. Po poczęciu dziecka oraz wykonaniu testu ciążowego, którego wynik jest pozytywny, przyszłe matki natychmiast zapisują się na wizytę u lekarza. Podczas takiej wizyty lekarz zawsze wykonuje badanie USG, gdyż to ono może potwierdzić w 100% prawidłowo rozwijającą się ciążę. Pierwsze USG w ciąży wykonywane jest zwykle do 10 tygodnia ciąży i ma wiele zalet. Po pierwsze kobiety czują się spokojniejsze, widząc, że płód prawidłowo się rozwija. Dodatkowo podczas pierwszego USG można dokładnie określić wiek ciąży, a także sprawdzić, czy jest to ciąża wewnątrzmaciczna czy  pozamaciczna, która stanowi zagrożenie dla zdrowia, ale też życia kobiety. Ponadto, podczas pierwszego USG w ciąży lekarz może ocenić kosmówkowość oraz stwierdzić czy jest to ciąża pojedyncza czy bliźniacza, co jest niezwykle istotne, ponieważ od tego zależy cała dalsza diagnostyka.

USG w tak wczesnej ciąży zawsze wykonywane jest przezpochwowo. Jednakże u kobiet bardzo szczupłych, z niską ilością tkanki tłuszczowej od 9 tygodnia ciąży można już dostrzec zarodek przez powłoki brzuszne. Należy również podkreślić, że pierwsze USG w ciąży może okazać się dla przyszłej matki bardzo stresujące, ponieważ nie zawsze na nim da się dostrzec płód.

Zobacz także:

Kiedy widać ciążę na USG?

Bardzo wiele kobiet zadaje sobie pytanie, kiedy widać ciążę na USG. Chcą wiedzieć, kiedy mogą umówić się na wizytę u lekarza. Lepiej zorientowane przyszłe mamy wiedzą bowiem, że we wczesnej ciąży zarodka można nie dostrzec na USG, co może być dodatkowo stresujące. Aby zrozumieć, kiedy widać ciążę na USG oraz dlaczego w pierwszych tygodniach badanie jej może nie wykazać, należy wiedzieć jak liczony jest wiek ciąży.

Nie wszystkie kobiety zdają sobie sprawę z tego, że lekarze, mówiąc o tygodniu ciąży, tak naprawdę określają, ile tygodni minęło od ostatniej miesiączki pacjentki. Zakładając, że średni, książkowy cykl menstruacyjny kobiety trwa 28 dni, do zapłodnienia powinno dojść w okolicach 14 dnia, czyli w 2 tygodnie po miesiączce. W związku z tym, jeżeli pacjentka usłyszy, że jest w 5 tygodniu ciąży, to tak naprawdę zarodek może mieć dopiero 3 tygodnie, a jeżeli cykle pacjentki były długie i trwały ponad 35 dni, zarodek może istnieć w łonie matki dopiero od 2 tygodni.

W związku z tym nie zawsze widać ciążę na USG. Jeżeli kobieta przyjdzie na badanie za wcześnie (oczywiście już po dniu przewidywanej miesiączki) macica kobiety na badaniu USG nie wykaże żadnych zmian. Dopiero 3 tygodnie od zapłodnienia widać pierwsze oznaki ciąży – tj. pęcherzyk ciążowy, w którym za chwilę pojawi się pęcherzyk żółtkowy. W związku z tym, u kobiet, które mają cykle dłuższe niż 28 dni, na USG w 4 albo w 5 tygodniu ciąży (czyli tyle tygodni od ostatniej miesiączki) może podczas badania USG nie być widać ciąży.

12 tydzień ciąży – USG I trymestru

Według wskazań polskiej diagnostyki kobiet ciężarnych, przyszła matka powinna mieć wykonane co najmniej 3 USG, po jednym w każdym trymestrze. W rzeczywistości często kobieta ma wykonywane USG podczas każdej wizyty u ginekologa, jednakże najważniejsze są 3 USG szczegółowe ciąży wykonywane w poszczególnych trymestrach. W 12 tygodniu ciąży najczęściej wykonywane jest tzw. USG I trymestru, tj. USG genetyczne. Jest to bardzo szczegółowe i specjalistyczne badanie, które może być wykonywane przez uprawnionego ginekologa z międzynarodowym certyfikatem FMF.



USG genetyczne może być wykonywane tylko od 11 do 14 tygodnia ciąży, wobec czego 12 tydzień jest jak najbardziej odpowiedni. Podczas tego badania, ginekolog ma za zadanie ponownie ocenić wiek ciąży, tym razem według długości CRL, ocenić anatomię płodu, a także stwierdzić ryzyko wystąpienia wad genetycznych.

Podczas USG w 12 tygodniu lekarz bada dokładnie każdy narząd dziecka oraz budowę jego kończyn. To konkretne badanie może już wykluczyć ryzyko urodzenia dziecka z wytrzewieniem lub anencefalią. Ponadto, dzięki tzw. markerom genetycznym lekarz może określić ryzyko wystąpienia u dziecka wad chromosomalnych, do których zalicza się m.in. Zespół Downa. Wiarygodność USG I trymestru wykonywanego w 12 tygodniu ciąży wynosi około 80%, a aby je zwiększyć do około 95% należy wykonać również tzw. test podwójny z krwi, czyli test PAPPA oraz wolnej podjednostki beta HCG.

20 tydzień ciąży – USG połówkowe

20 tydzień ciąży to doskonały czas na przeprowadzenie tzw. USG połówkowego ciąży. USG połówkowe jest badaniem, które przeprowadza się dokładnie w połowie ciąży, a konkretniej w przedziale od 18 do 22 tygodnia ciąży. Według wielu lekarzy jest to najważniejsze USG w ciąży oraz najlepsze do przeprowadzenia dopiero po 20 tygodniu, ze względu na etap rozwoju płodu. W 18 i 19 tygodniu ciąży, niektóre struktury fizjologiczne u dziecka nie będą po prostu jeszcze w pełni rozwinięte.



USG w 20 tygodniu ciąży to kolejne badanie prenatalne, podczas którego ginekolog ocenia anatomię całego płodu, a także wykonuje pomiar dziecka, na podstawie, którego szacuje przybliżoną wagę malucha. W trakcie USG połówkowego lekarz bada kolejno budowę głowy, szyi dziecka, ocenia rozwój klatki piersiowej, jamy brzusznej, a także narządów rodnych. Jest to również doskonały czas na określenie lub potwierdzenie (jeżeli wcześniej było już to wykonywane) płci dziecka. Badanie lekarz kończy oceną kończyn dolnych i górnych malucha oraz sprawdzeniem kręgosłupa.

Dodatkowo podczas USG w 20 tygodniu ciąży przy pomocy markerów genetycznych lekarz ponownie ocenia ryzyko wystąpienia wad genetycznych. USG połówkowe wykonywane w 20 tygodniu ciąży jest niezwykle istotne, ponieważ umożliwia wykluczenie wielu chorób u dziecka, np. wad serca, wad kręgosłupa, przepukliny, niedrożności układu pokarmowego oraz wielu innych. Szacuje się, że prawidłowo wykonane USG połówkowe ma ponad 90% wiarygodności.

USG ciąży – USG III trymestru

Ostatnie, bardzo ważne USG ciąży to tzw. USG III trymestru, które może być wykonywane od 28 do 32 tygodnia ciąży. Jest to badanie, które lubiane jest najbardziej zarówno przez ginekologów, jak i przez rodziców. To właśnie w tym okresie dziecko widać najdokładniej i podczas tego badania można wykonać najładniejsze pamiątkowe zdjęcia dzidziusia. Jednakże USG III trymestru jest istotne, ponieważ podczas tego badania lekarz może ocenić prawidłowość wzrastania płodu pod względem jego tempa oraz symetryczności.

Na podstawie tego rodzaju USG ciąży, lekarz określa przewidywaną wagę dziecka w dniu porodu, co jest bardzo istotną informacją, ponieważ zbyt duże dziecko może świadczyć o cukrzycy ciążowej lub po prostu o takiej urodzie malucha, a zbyt niska przewidywana masa urodzeniowa może być wskazaniem na niewydolność łożyska u matki, co jest z kolei zarówno dla dziecka jak i matki bardzo niebezpieczne. Ponadto podczas USG III trymestru ginekolog jest w stanie ocenić prawidłowość ułożenia płodu, sprawdzić ilość płynu owodniowego, a także ponownie zbadać anatomię dziecka.

Sprawdź:

[Zdjęcie główne: Depositphotos]