Dziecko pod opieką nieletniego. W jakim wieku starsze rodzeństwo może opiekować się młodszym?

Zorganizowanie opieki nad dzieckie bywa niekiedy bardzo kłopotliwe, zwłaszcza jeśli dziecko dużo choruje, a dziadkowie mieszkają daleko lub nie mogą się zająć wnukami z innych powodów. Nie wszyscy rodzice mogą sobie pozwolić na skorzystanie z usług niani. Trudno się dziwić, że często w takich sytuacjach z pomocą przychodzą starsze pociechy. Czy jednak powierzanie opieki nad młodszym rodzeństwem starszemu jest rozsądne? Czy nieletni może opiekować się dzieckiem? Dziecko pod opieką nieletniego – co na ten tamat mówi prawo?

Najważniejsze w poniższym artykule:
  • Polskie prawo nie reguluje kwestii związanych z opieką nad młodszymi dziećmi przez osoby nieletnie.
  • Według Kodeksu wykroczeń rodzicowi, który pozostawi dziecko do 7. roku życia bez opieki w okolicznościach zagrażających jego zdrowiu, grożą konsekwencje.
  • Zgodnie z przepisami dziecko po ukończeniu 13 lat zyskuje ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Jeśli więc uznajemy, że osoba w tym wieku może podejmować pewne decyzje, to prawdopodobnie może również zająć się młodszym rodzeństwem.

Dziecko pod opieką nieletniego

Zagwarantowanie dziecku prawidłowej i pełnowymiarowej opieki to jedno z najważniejszych zadań rodziców. Niestety ze względu na pracę i nawał innych obowiązków nie zawsze jest to łatwe. Szczególnie ciężko mają osoby, które mieszkają z daleka od dziadków lub z innych powodów nie mogą liczyć na ich pomoc. Nie wszyscy mogą sobie pozwolić na skorzystanie z usług profesjonalnej niani czy na żłobek, ze względu na naprawdę wysokie koszty. Z kolei dzieci uczęszczające do przedszkola często chorują, co wymaga reorganizacji domowego harmonogramu.

Większość rodziców nie ma możliwości, aby co chwila brać urlop lub zwolnienie na opiekę, a nie każda praca pozwala na wykonywanie obowiązków zdalnie. W takiej sytuacji rodzice często proszą o pomoc w opiece nad maluchami starsze rodzeństwo. Tym bardziej w okresie pandemii, kiedy większość placówek oświaty nie pracowała lub prowadziła tygodniami zajęcia hybrydowo. Nic zatem dziwnego, że coraz częściej pojawia się również pytanie, czy to w ogóle legalna praktyka. Czy nieletni może opiekować się dzieckiem? Sprawdzamy!

Sprawdź: Jak skrócić kwarantannę dziecku? Dobre wiadomości dla rodziców

Opieka starszego rodzeństwa nad młodszym – prawo

Zgodnie z aktualnym prawem nie można pozostawiać bez opieki dziecka poniżej 7. roku życia. Za złamanie tego przepisu rodzicom grożą konsekwencje prawne, które mogą skończyć się grzywną lub naganą.

Rodzic, który mając obowiązek opieki i nadzoru nad małoletnim do lat 7 albo nad inną osobą niezdolną rozpoznać lub obronić się przed niebezpieczeństwem (np. dzieckiem niepełnosprawnym niezależnie od wieku), dopuszcza do przebywania dziecka w okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia człowieka – popełnia wykroczenie zagrożone karą grzywny albo karą nagany.Art. 106 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1094 z późn. zm.

Chociaż z powyższego artykułu nie wynika wprost, że dzieci poniżej 7 lat nie mogą przebywać same w domu, to jednak rodzice powinni zdawać sobie sprawę, że w przypadku takich maluchów o nieszczęście nietrudno w każdych warunkach. W związku z czym nie powinno się ich pozostawiać bez nadzoru nawet na chwilę. Z pewnością tak małym dzieciom nie należy powierzać opieki nad jeszcze młodszym rodzeństwem.

Nawet nieumyślne działania prowadzące do zagrożenia życia lub zdrowia dziecka stanowi przestępstwo. Zaniedbania rodziców i innych osób, na których spoczywa obowiązek takiej opieki jest szczególnie surowo karaną formą tego przestępstwa.Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę https://fdds.pl/co-robimy/akty-prawne/zaniedbywanie-dzieci.html

Niestety przepisy prawa nie podają nam jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, od ilu lat można opiekować się dzieckiem. Możemy zatem dokonać tylko próby interpretacji artykułów dostępnych w kodeksach.

Zobacz: Jakie urlopy przysługują rodzicom w 2022 roku? Nadchodzą ważne zmiany!

W jakim wieku dziecko może opiekować się rodzeństwem?

Jak już wyżej wspomniano, polskie prawo nie reguluje kwestii dotyczących tego, od jakiego wieku starsze rodzeństwo może opiekować się młodszym. Można jednak wyciągnąć pewne wnioski na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z jego zapisami osoba między 13. a 18. rokiem życia zyskuje ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Oznacza to, że trzynastolatek może już – oczywiście w ograniczonym zakresie – podejmować decyzję, ponosić za nie odpowiedzialność i m.in. rozporządzać swoją własnością (przedmiotami). Prawo uznaje zatem, że w tym wieku jest to już osoba świadoma i dosyć samodzielna. W związku z czym wydaje się, że nastolatki od 13 lat nie powinny mieć problemu z opieką nad młodszym rodzeństwem.

Oczywiście jest to tylko interpretacja, a konkretnych przepisów próżno szukać w kodeksach. Należy pamiętać, że w każdym przypadku jest to również kwestia mocno indywidualna – rodzice powinni rozważyć, czy nastolatek jest wystarczająco dojrzały, aby powierzyć mu tak odpowiedzialne zadanie.

Sprawdź: 400 zł na żłobek. Jak złożyć wniosek o dofinansowanie do żłobka?

Młodsze dziecko pod opieką starszego dziecka – czy to na pewno dobry pomysł?

Jeśli planujemy prosić o wsparcie w opiece nad maluchami ich starsze rodzeństwo, warto zwrócić jednak uwagę nie tylko na aspekty prawne, ale również – a może przede wszystkim – psychologiczne. Nie każdy nastolatek, nawet 15- czy 16-letni jest dostatecznie samodzielny i odpowiedzialny, aby móc odpowiednio zająć się młodszymi dziećmi. Nieraz 11-latkowie wykazują się większą dojrzałością od starszych kolegów, jest to więc kwestia mocno indywidualna.

Psychologowie ostrzegają, że pozostawienie dziecka pod opieką starszego rodzeństwa to bardzo delikatna kwestia. Absolutnie nie można do tego zmuszać, nie należy również nadużywać tej praktyki. Najlepiej gdyby opieka taka miała charakter jednorazowy, w wyjątkowych sytuacjach. Notoryczne wykorzystywanie starszych dzieci może się bardzo negatywnie odbić nie tylko na ich psychice, ale także na relacjach między rodzeństwem.

Ponadto, pamiętajmy, że dziecko, nawet jeśli starsze i odpowiedzialne, to jednak nadal dziecko. W sytuacjach nagłych i niebezpiecznych mogą stracić głowę i nie wiedzieć, jak zareagować, a stąd już prosta droga do nieszczęścia. Jakikolwiek wypadek może spowodować traumę i wyrzuty sumienia u starszego dziecka.

Opieka nad młodszym rodzeństwem to również dodatkowy obowiązek, których dzieciom i tak nie brakuje – nauka, odrabianie lekcji, sprzątanie. Warto mieć świadomość, że korzystając często z ich pomocy, w pewien sposób zmuszamy ich do poświęcenia swojego dzieciństwa.

Sprawdź: 12 tys zł na dziecko. Nie wszyscy wiedzą, że im przysługuje! Trzeba się spieszyć, aby nie stracić pieniędzy!

Rodzice pytają o dziecko pod opieką nieletniego

Dziecko pod opieką nieletniego: Od ilu lat dziecko może opiekować się rodzeństwem?

Polskie prawo nie reguluje jednoznacznie tej kwestii. Kodeks cywilny stanowi, że dzieci od 13. roku życia posiadają ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Można zatem założyć, że będzie również w stanie wziąć odpowiedzialność za młodsze rodzeństwo, ale jasnych przepisów na ten temat niestety brak.

Czy 16 latek może opiekować się dzieckiem?

16-latek zgodnie z prawem ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych i może zawierać umowy o pracę. Prawdopodobnie może więc już opiekować się dzieckiem, chociaż prawo nie reguluje tej kwestii.

Czy 14 latek może opiekować się dzieckiem?

Według kodeksu cywilnego 14-latek posiada ograniczoną zdolność do czynności prawnych, a więc można zakładać, że może również zająć się dzieckiem. Nie ma jednak konkretnych przepisów w tej sprawie.

Czy 13 latek może opiekować się dzieckiem?

Polskie prawo nie daje jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie – brak konkretnych przepisów. Wraz z ukończeniem 13. roku życia dziecko zyskuje jednak ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Nie powinno być zatem również trudnością dla niego opiekowanie się dzieckiem. Jest to jednak kwestia bardzo indywidualna.

Dodaj komentarz

Sukienki na wesele

Sukienka na wesele

Jeszcze kilkanaście lat temu na wesele nie wypadało założyć nic poza balową długą suknią. Obecnie w tym zakresie panuje dużo większa swoboda. Szukając sukienki na wesele najczęściej decydujemy się na...

Czytaj dalej →
Porady Kulinarne, Zdrowie rodziców

Na co szkodzi chrzan?

Na co szkodzi chrzan? Czy w ogóle są jakieś przeciwwskazania do jego spożywania? Chrzan to gatunek rośliny należący do rodziny kapustowatych. Chrzan pospolity jest w Polsce rośliną pospolitą, często wykorzystywaną...

Czytaj dalej →
Rodzice.pl - ciąża, poród, dziecko - poradnik dla Rodziców
Logo