Dystocja szyjkowa [przyczyny, leczenie, powikłania]

Dystocja szyjkowa to powikłanie występujące w trakcie porodu. Polega na nieprawidłowym rozwieraniu się szyjki macicy, co uniemożliwia postępowanie akcji porodowej. Dystocja szyjki macicy jest wskazaniem do przeprowadzenia cięcia cesarskiego.

Dystocja szyjkowa [przyczyny, leczenie, powikłania]
  • Dystocja szyjki macicy jest komplikacją położniczą, która zatrzymuje postęp akcji porodowej.
  • Poznanymi przyczynami dystocji są nieprawidłowa budowa szyjki macicy, blizny pooperacyjne na szyjce, zbyt duża masa dziecka w stosunku do wielkości macicy matki.
  • Przy stwierdzeniu w pierwszej fazie porodu dystocji podejmowana jest decyzja o cięciu cesarskim celem uniknięcia komplikacji dla matki i dziecka.
  • Jeśli w pierwszym porodzie stwierdzono dystocję, istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo wystąpienia jej ponownie w kolejnych porodach.

Dystocja szyjkowa – co to jest?

Dystocja szyjki macicy to fachowa nazwa sytuacji położniczej, która uznawana jest za powikłanie porodowe. Polega na zbyt wolnym lub niewystępującym rozwieraniu się szyjki macicy. Słowo “dystocja” pochodzi od greckiego “dys” – oznaczającego trudność, anomalię i “tokos” oznaczającego poród.

Dystocja szyjkowa – przyczyny

Każdy poród naturalny jest bardzo indywidualny. Jednak są pewne określone ramy, które pozwalają ustalić, czy wszystko przebiega zgodnie z naturalnym rytmem, czy też pojawiają się powikłania. Jednym z nich może być dystocja szyjkowa, czyli zbyt wolne rozwieranie się szyjki macicy. Dystocja blokuje dalszy postęp porodu, dlatego aby uniknąć niedotlenienia płodu oraz kompletnego wyczerpania młodej mamy – lekarze podejmują decyzję o przeprowadzeniu cięcia cesarskiego. Jest to tzw. cięcie cesarskie ze wskazań nagłych. W przypadku pierworódek w większości przypadków lekarze nie są w stanie przewidzieć wystąpienia dystocji szyjkowej, ponieważ nie zawsze przyczyny jej występowania są widoczne na etapie ciąży.

Czynniki, które sprzyjają występowaniu dystocji szyjkowej to:

  • nieprawidłowa budowa szyjki macicy – na etapie ciąży ten czynnik jest możliwy do poznania w trakcie rutynowych badań USG, jednak nie zawsze tak się dzieje. W niektórych przypadkach, szczególnie u kobiet, które rodzą po raz pierwszy, niektóre wady szyjki macicy mogą ujawnić się w trakcie trwania porodu
  • uszkodzona szyjka macicy na skutek wcześniejszych zabiegów, zmiany bliznowate w jej obrębie
  • zbyt duże rozmiary dziecka w stosunku do miednicy matki – w takim przypadku główka noworodka nie jest w stanie wstawić się odpowiednio w kanał rodny, tym samym nie wywiera odpowiedniego nacisku na szyjkę macicy
  • zbyt słabe i za mało efektywne skurcze.

Nie stwierdzono jednoznacznej korelacji między wzrostem, wskaźnikiem BMI, stopniem przybierania na wadze w ciąży czy nawet aktywnością fizyczną i dystocją. Warto zatem wspomnieć, że źródło występowania dystocji szyjkowej nie jest w stu procentach poznane i w dalszym ciągu prowadzone są badania starające się określić stopień ryzyka jej pojawienia się u poszczególnych kobiet.  Zapobiegłoby to wielu komplikacjom porodowym.

Dystocja szyjkowa – leczenie

Dystocja szyjkowa nie podlega prenatalnemu leczeniu. Kiedy wystąpi w trakcie porodu, lekarze decydują się na przeprowadzenie cięcia cesarskiego. Stosowanie środków spazmolitycznych obecnie uznawane jest za nieefektywne, a nawet istnieją konkretne przeciwwskazania, aby tego nie robić. Niegdyś położnicy nacinali szyjkę macicy lub ją mechanicznie rozwierali, ale obie te metody są przestarzałe i nie stosuje się ich już na porodówkach. Ryzyko wystąpienia komplikacji związanych z tak radykalnymi środkami jest zbyt duże, podczas gdy cięcie cesarskie jest o wiele łagodniejszą w skutkach i łatwiejszą do przewidzenia ewentualnych trudności operacją.

Dystocja szyjkowa – powikłania

Tempo porodu różni się w zależności od tego, czy kobieta rodzi po raz pierwszy czy jest to jej kolejne dziecko. W większości przypadków wieloródki rodzą szybciej, niż za pierwszym razem. Przyjmuje się, że w fazie utajonej (pierwszy okres porodu) dochodzi do rozwarcia do 3-4 centymetrów, co u pierwiastki zajmuje nawet ok. 6 godzin. Pacjentka zwyczajowo badana jest na sali porodowej co 2 godziny – jeśli w dwóch badaniach nie występuje w tym odstępie czasu żaden postęp w rozwieraniu się szyjki, rozpoznawana jest dystocja szyjkowa. Jej ewentualnymi konsekwencjami może być niedotlenienie dziecka, zupełne zatrzymanie akcji porodowej, zaburzenia pracy serca matki i dziecka, zupełne wycieńczenie położnicy. Z tego powodu przy rozpoznaniu dystocji lekarze nie czekają najczęściej na “poprawę” sytuacji, tylko podejmują decyzję o cięciu cesarskim.

Dystocja szyjkowa a druga ciąża

Czy dystocja szyjkowa i drugi poród mogą mieć ze sobą związek? Jeśli za pierwszym razem doszło do rozpoznania dystocji, istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że przydarzy się to także przy drugim porodzie. Z tego powodu większość lekarzy nie ryzykuje zdrowia matki i dziecka i już na etapie ciąży zaleca zaplanowanie terminu cesarskiego cięcia.


Źródła:

Risk Factors of Dystocia in Nulliparous Women,Province Health Center, Ardebil, Iran; NCBI.

Abnormal Labor,Prabhcharan Gill, Northeast Ohio Medical University, NCBI.

The management of functional dystocia in the first stage of labor, Seitchik J., NCBI.

Dodaj komentarz

Zakupy dla niemowląt
Zabawa LEGO DUPLO inspiruje oraz wspiera dziecięcą wyobraźnię!
Dla rodziców to wzruszające i budujące, jak ich pociechy bawią się klockami LEGO DUPLO i rozwijają się w niesamowitym tempie, a pewnego dnia z małego, nieporadnego brzdąca wyrasta dzielny i zaradny
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Alergia: wyzwanie dla starszaka i jego rodzica
Sezon na alergie rozpoczął się na dobre. Dokuczliwy katar, męczące zapalenie spojówek, trudności w oddychaniu potrafią uprzykrzyć życie dzieciom i dorosłym, ale szczególnie dotkliwe bywają dla kilkulatków. Jak pomóc zadbać
Czytaj dalej
Poród
Poród francuski – co to jest i na czym polega?
Poród francuski po raz pierwszy przeprowadzono w Polsce 7 marca 2020 roku w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Olsztynie. Wcześniej był on wykonywany w placówkach na terenie Francji oraz Izraela. Metoda
Czytaj dalej
Poród
Poród: Oczekiwania a rzeczywistość. Co najczęściej zaskakuje przyszłą mamę?
Oczekiwanie na poród z pewnością jest ekscytującym, ale również i stresującym przeżyciem - szczególnie, jeśli czekasz na pojawienie się na świecie swojego pierwszego dziecka. Nie każda przyszła mama ma w
Czytaj dalej
Cesarskie cięcie
Wskazania do CC: Jakie są najczęstsze powody cesarskiego cięcia?
Już niemal 45% porodów w Polsce kończy się cesarskim cięciem. To zdecydowanie więcej, niż wynikałoby z częstotliwości występowania wskazań do CC. Jakie są wskazania do cesarki według najnowszych rekomendacji ginekologicznych? Wskazania do
Czytaj dalej
Poród
Poród chłopca boli bardziej niż dziewczynki? Naukowcy potwierdzają wpływ płci dziecka na przebieg porodu
Obawy przed bólem porodowym towarzyszą niemal każdej przyszłej mamie. Szczególnie, jeśli ma rodzić po raz pierwszy. Istnieje wiele przeświadczeń i mitów dotyczących tego, co wpływa na ból porodowy. Naukowcy sprawdzili,
Czytaj dalej
Dolegliwości w ciąży Poród naturalny
Nietrzymanie moczu po porodzie [przyczyny, leczenie, ćwiczenia]
Badania Międzynarodowego Towarzystwa ds. Kontynencji (ang. International Continence Society – ICS) wskazują, że na nietrzymanie moczu po ciąży skarży się od 15 do nawet 30% kobiet. Prawdopodobnie jednak problem z
Czytaj dalej