Mononukleoza u dzieci: objawy i leczenie

Gdy przeziębienie ciągnie się w nieskończoność, maluch czuje się osłabiony, a kolejne badania nic nie wykazują w końcu ktoś zadaje pytanie: czy to aby nie mononukleoza? Sprawę rozstrzygnie badanie krwi w kierunku występowania wirusa EBV. Objawy mononukleozy zakaźnej nie są tak oczywiste jak jego wynik.

Mononukleoza u dzieci: objawy i leczenie

Jakie są objawy mononukleozy u dzieci?

Powodujący mononukleozę wirus EBV po dostaniu się do organizmu zaczyna się mnożyć w śliniankach. Czas inkubacji wirusa wynosi o 30 do 50 dni i dopiero po tym czasie dostrzeżemy pierwsze objawy choroby. Mononukleoza u dzieci i młodzieży za względu na swoje objawy bywa mylona z przeziębieniem lub anginą. U dorosłych ma zdecydowanie cięższy przebieg. Na zarażenie wirusem EBV wskazuje m.in. utrzymująca się przez 2-3 tygodni wysoka gorączka, powiększenie węzłów chłonnych i silny ból gardła, któremu może towarzyszyć nalot na migdałkach. Trochę mniej oczywistym symptomem tej choroby jest powiększenie śledziony i wątroby oraz ból brzuszka. Mogą towarzyszyć mu przykry zapach z ust, niewyraźne mówienie, wysypka, katar, a także obrzęk powiek, nasady noska i łuków brwiowych.

Objawy mononukleozy:

  • utrzymująca się nawet do 2 tygodni wysoka gorączka;
  • powiększone i wrażliwe na dotyk węzły chłonne;
  • ból gardła;
  • powiększone migdałki z szarym nalotem;
  • mdły zapach z ust;
  • powiększona śledziona;
  • bóle brzucha;
  • opuchlizna na powiekach, nasadzie nosa lub łukach brwiowych;
  • mogą pojawić się objawy żółtaczki;
  • katar.

Co to za wirus?

Mononukleoza bywa nazywana “chorobą pocałunków”, ponieważ głównym źródłem zakażenia jest ślina. Wirusem Epsteina-Barr (w skrócie EBV) można zarazić się np. w szkole pijąc z jednej butelki lub w przedszkolu, gdzie dzieci biorą do buzi zabawki. Ze względu na sposób rozprzestrzeniania się, mononukleoza zakaźna najczęściej występuje u dzieci i młodzieży. U dorosłych choroba rozwija się znacznie rzadziej. Tym bardziej, że pojedyncze zachorowanie zapewnia odporność do końca życia.

Mononukleoza (angina monocytowa lub gorączka gruczołowa) jest dość popularną chorobą. Obecność przeciwciał świadczących o kontakcie z wirusem EBV stwierdza się u 96-99% dorosłych. Kontakt z wirusem nie zawsze kończy się chorobą. Czasami zakażenie przebiega bezobjawowo. W obu wypadkach wirus odpowiadający za zachorowania na mononukleozę pozostaje w organizmie ludzkim w postaci utajonej do końca życia.

Diagnoza i leczenie mononukleozy

Liczne i podobne do przeziębienia lub bakteryjnego zapalenia gardła objawy mononukleozy bywają mylące i utrudniają rozpoznanie choroby. W wyniku źle postawionej diagnozy lekarz może zdecydować się na podanie antybiotyku (ampicyliny lub jej pochodnej), na których chory zareaguje prawdopodobnie wysypką. Dlatego przy podejrzeniu zarażenia wirusem EBV należy wykonać badania krwi.

Wirus mononukleozy atakuje limfocyty B i zmienia ich wygląd. Wystarczy kilkuminutowe badanie krwi w laboratorium, by potwierdzić chorobę. Niestety zdarza się, że najprostszy test na mononukleozę daje zafałszowany wynik: potwierdza chorobę mimo jej braku lub nie wykazuje mononukleozy u osób chorych. Jeśli lekarz ma wątpliwości co do prawidłowości wyników, może zdecydować się na znacznie droższe, ale też zdecydowanie pewniejsze badanie: wykonanie profilu serologicznego. Badanie wykrywa przeciwciała wobec antygenów wirusa EBV.

Mononukleoza nie wymaga leczenia. To nie bakteria, więc nie zadziałają na nią antybiotyki. Chorobę leczy się jedynie objawowo. Można stosować Tantum Verde, który złagodzi ból gardła. Pomocne może być płukanie Septosanem. Lekarze zalecają też wprowadzenie lekkostrawnej diety, którą czasami należy stosować jeszcze przez dłuższy czas po ustąpieniu gorączki. W czasie mononukleozy chory jest bardzo osłabiony, również na skutek wysokiej gorączki. Do czasu unormowania się temperatury lepiej, by chory pozostał w łóżku. Przy gorączce wyższej niż 38,5 stopnia choremu należy podawać leki obniżającej gorączkę na bazie ibuprofenu lub paracetamolu. Nie wolno też dopuścić do odwodnienia. Chcąc złagodzić katar oraz ułatwić oddychanie można zastosować olejki eteryczne i należy zadbać o odpowiednie nawilżenie powietrza w pokoju chorej osoby.

Mononukleoza: rekonwalescencja i powikłania choroby

Osłabienie po chorobie może utrzymywać się nawet do pół roku. W tym czasie należy dbać o higieniczny tryb życia: wysypiać się i odpoczywać. Nie należy też przesadzać z wysiłkiem fizycznym. Tuż po przebytym zachorowaniu na mononukleozę należy uważać na urazy brzucha: powiększona śledziona wystaje bowiem spod ochronnego “płaszczyka” żeber i przy uderzeniu w brzuch może pęknąć. Pęknięcie śledziony objawia się silnym bólem w lewej górnej części brzucha. Pojawiają się też objawy wstrząsu, takie jak szybkie tętno, oblanie się potem, bladość, osłabienie, a nawet omdlenie.

“Zaniedbana” mononukleoza może prowadzić do dość poważnych następstw. Oprócz pęknięcia śledziony wśród powikłań choroby należałoby wymienić zapalenie mięśnia sercowego, problemy z drożnością dróg oddechowych, a jeśli wirus zaatakuje wątrobę, konsekwencją może być żółtaczka.

Mononukleoza: to WARTO wiedzieć:

  • obecność przeciwciał świadczących o przebyciu mononukleozy stwierdza się u 96-99% populacji
  • najłagodniej chorobę przechodzą dzieci
  • chorobę wywołuje wirus EBV, który jest obecny w ślinie chorych osób. Wykrywa się go w ślinie nawet do pół roku od ustąpienia objawów.
  • okres inkubacji wirusa to 30-50 dni
  • jednokrotne zachorowanie wystarczy, by nabyć trwałą odporność na tę chorobę. Dotychczas nie wynaleziono jednak szczepionki na mononukleozę
  • wirus EBV pozostaje w postaci utajonej w organizmie człowieka już na zawsze

Niestety mononukleozy zakaźnej u dziecka nie da się uniknąć dzięki szczepionce. Jedynym skutecznym antidotum jest częste mycie rączek oraz pilnowanie, by maluch nie wkładał niczego do buzi. A kiedy i w jaki sposób wy zorientowaliście się, że macie do czynienia z mononukleozą zakaźną u swojego dziecka?

Zobacz także: Dlaczego gorączka jest potrzebna?

Dodaj komentarz

Choroby niemowląt
Niemowlę płacze w ten sposób? To może być zespół kociego krzyku!
Zespół kociego krzyku to bardzo rzadka choroba genetyczna, dotykająca dzieci. Jej nazwa pochodzi od cechy, którą charakteryzują się dzieci dotknięte chorobą. Płacz dziecka z zespołem kociego krzyku przypomina miauczenie kota.
Czytaj dalej
Ważne Okazje
7. prostych pomysłów zabaw z dziećmi na Halloween
W tym roku Halloween przypada co prawda we wtorek, jednak już w poprzedzający je weekend można zacząć dobrą zabawę. Przygotowania też mogą dać masę frajdy całej rodzinie. Co prawda wszyscy,
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Jak wygląda wsza? Jak rozpoznać, leczyć i zapobiegać wszawicy u dzieci?
Wszawica to popularna przypadłość u dzieci, szczególnie w wieku przedszkolnym. Wszy to odwieczna zmora rodziców, mimo że mamy coraz większą świadomość, pojawienie się wszawicy u dziecka nadal budzi zażenowanie i
Czytaj dalej
Psychologia
Jak reagować na histerię dziecka?
Dziecko rzuca się na podłogę, krzyczy, tupie, płacze, bije, gryzie, nie słucha, a wszystko przez to, że mama nie kupiła lizaka, założyła złe skarpetki albo postawiła kubeczek z wodą w
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Dolegliwości niemowląt
Gorączka u dziecka: jak zbić gorączkę u dziecka?
Gorączka u dzieci, szczególnie tych młodszych, pojawia się dość często. Związane to jest z jeszcze nie w pełni wykształconym układem termoregulacji i dużą podatnością na różne czynniki, takie jak płacz,
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Ciekawostki Zdrowie w ciąży
Syrop z czosnku: naprawdę działa na przeziębienie?
Jedną z najlepszych domowych metod zwiększania odporności naszego organizmu i walki z przeziębieniem jest syrop z czosnku. Łatwo go przygotować, jest tani, a przede wszystkim skuteczny i bezpieczny dla naszego
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Zapalenie jamy ustnej u dzieci
Zapalenie jamy ustnej u dzieci to jedna z tych chorób, z którymi jako rodzice zmierzymy się niemal na pewno. Występuje ona u większości maluchów, jednak mimo to nie należy jej
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka
Badanie CRP u dzieci: Norma oraz przyczyny podwyższonego CRP
Co to jest CRP i kiedy wykonuje się badanie lub test na CRP? Jakie są normy stężenia CRP u dzieci oraz o czym świadczy podwyższony wynik? Sprawdź! Białko C-reaktywne (CRP) Stan zapalny
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Leki w ciąży Dolegliwości niemowląt
Jak zbić gorączkę? 10 sposobów na zbijanie gorączki u dzieci i kobiet w ciąży
Jak zbić gorączkę? Jak obniżyć gorączkę u dziecka, a jak u dorosłego? Kiedy i czym zbijać gorączkę? Czy zawsze konieczne są leki? A może istnieją sprawdzone domowe sposoby na
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Newsy
Lekarze apelują o ostrożność: podczas upałów barszcz Sosnowskiego jeszcze bardziej niebezpieczny niż zazwyczaj
Niezwykle trudny do zwalczenia barszcz Sosnowskiego nie tylko powoduje degradację środowiska, ale przede wszystkim jest niebezpieczny dla ludzi i zwierząt. Jak ostrzegają lekarze, podczas upałów i pod wpływem promieni słonecznych
Czytaj dalej