Zachcianki w ciąży są jednymi z najbardziej znanych i charakterystycznych dolegliwości przyszłych mam. Nagle pojawia się ochota na rozmaite połączenia smakowe, nawet takie, które mogą do siebie nie pasować lub wręcz uchodzić za „dziwne”. Zachcianki ciążowe są najczęściej wynikiem działania hormonów, ale mogą świadczyć także o niedoborach składników mineralnych. Kiedy się pojawiają i czy warto im ulegać?



  • Zachcianki ciążowe są spowodowane działaniem hormonów. Mogą oznaczać także niedobór witamin i składników odżywczych.
  • Najczęściej pojawia się ochota na kwaśne, słodkie i pikantne produkty.
  • U większości kobiet zachcianki występują w II trymestrze ciąży.
  • Zachcianki ciążowe mogą nie pojawić się wcale, co nie powinno stanowić powodu do niepokoju.
  • Dawniej wierzono w zależność zachcianki ciążowe a płeć dziecka. Uważano, że ochota na słodkie zwiastuje dziewczynkę, zaś na kwaśne – chłopca.
  • Należy kontrolować uleganie zachciankom ciążowym.

Zachcianki w ciąży: czym są i skąd się biorą?

Zachcianki ciążowe to określenie na pojawiającą się u kobiet ciężarnych ochotę na  nietypowe dania, połączenia smakowe lub zjedzenie produktów, które do tej pory były uznawane przez przyszłe mamy za niesmaczne. Najczęściej w ciąży pojawia się większe niż zazwyczaj upodobanie do dań o wyrazistych smakach. Przyszłe mamy chętnie sięgają po kwaśne, słodkie i pikantne. Zachciewajki w ciąży mogą dotyczyć także produktów niejadalnych, takich jak kreda czy węgiel.

Niekiedy dziwne zachcianki w ciąży są spowodowane zmianami hormonalnymi, które zachodzą w organizmie kobiety po zapłodnieniu. Sprawiają one, że zmienia się odczuwanie zapachów i smaków, przez co niektóre potrawy mogą szczególnie zachęcać, a inne wyjątkowo odrzucać, nawet jeżeli przed ciążą było zupełnie inaczej. Wzrost stężenia hormonów jest również przyczyną ciążowych mdłości i nudności. Przyszłe mamy chętniej sięgają więc po produkty, które hamują odczuwanie nieprzyjemnych dolegliwości. Niekiedy mogą się one wydawać nietypowe, dlatego są określane jako zachcianki ciążowe.

Zachcianki w ciąży mogą świadczyć także o niedoborach składników mineralnych i witamin. Stąd np. większy niż zazwyczaj apetyt na kiszoną kapustę (witamina C, wapń) lub czekoladę (żelazo). Pojawienie się nieodpartej ochoty na konkretny produkt jest swego rodzaju mechanizmem obronnym organizmu przed brakiem mikro i makroelementów niezbędnych do prawidłowego rozwoju płodu.

W którym tygodniu ciąży pojawiają się zachcianki?

Moment, kiedy zachcianki ciążowe się pojawiają jest indywidualny dla każdej ciężarnej. Nie ma żadnej reguły, która określa prawidłowy czas ich wystąpienia, długość trwania, częstość nawracania i moment ich zakończenia.  Pierwsze zmiany smaku i preferencji żywnościowych są odczuwane w kilka tygodni po zapłodnieniu. Najczęściej jednak większość przyszłych mam obserwuje u siebie początek typowych zachcianek w II trymestrze ciąży. Wtedy zwykle mijają już nieprzyjemne dolegliwości ciążowe, wraca apetyt i kobieta czuje się zdecydowanie lepiej. Niekiedy jednak silna ochota na pewne produkty pojawia się dopiero pod koniec ciąży.

Jak wcześniej wspomniano zachcianki w ciąży są indywidualną sprawą każdej kobiety. U każdej ciężarnej występują one z inną intensywnością i częstotliwością. Uważa się, że dobrze zbilansowana dieta sprawia, że ochota na pewne produkty pojawia się zdecydowanie rzadziej. Niekiedy zachciewajki ciążowe nie pojawiają się wcale, co nie powinno być powodem do niepokoju.

Zachcianki a płeć dziecka

Wokół ciąży narosło wiele ludowych przekonań i zabobonów. Dawniej, kiedy medycyna nie była rozwinięta tak dobrze, jak dzisiaj i niemożliwe było określenie czy kobieta spodziewa się chłopca czy dziewczynki, starano się odgadnąć ten fakt poprzez obserwację ciężarnej. Zwracano uwagę na poprawienie się lub pogorszenie urody przyszłej mamy oraz wygląd brzucha. Jednym z dawnych przekonań jest również zależność wskazująca na ulubione smaki w ciąży a płeć dziecka.

Według wierzeń zachcianki na dziewczynkę dotyczą produktów słodkich. Natomiast zachcianki na chłopca to potrawy kwaśne lub bogate w białko. Ponadto przyszłym mamom synka jedzenie słodyczy nie sprawia przyjemności. Należy jednak pamiętać, że są to jedynie przekonania, które nie znalazły żadnych potwierdzeń w badaniach naukowych. Jak wcześniej wspomniano, przyczyna ochoty na nietypowe dania jest inna. Nie istnieje więc zależność: zachcianki w ciąży a płeć dziecka.



Chęć na kwaśne smaki w ciąży

Najczęściej spotykana jest chęć na kwaśne jedzenie w ciąży. Przyszłe mamy bardzo często sięgają po kiszone ogórki, kiszoną kapustę oraz inne kiszonki, a także po cytrusy, jogurty i kefiry. Apetyt na kwaśne w ciąży pojawia się nie bez powodu:

  • kwaśne potrawy są źródłem witaminy C, kwasu mlekowego oraz wapnia, na które znacznie wzrasta zapotrzebowanie w ciąży,
  • kwaśne potrawy wspomagają wchłanianie składników odżywczych.
  • kwaśne jedzenie w ciąży pomaga w łagodzeniu porannych mdłości,
  • ochota na kwaśne w ciąży może być oznaką niedoboru witaminy C i żelaza.

Ochota na owoce w ciąży

Zachcianki na owoce w ciąży zdarzają się prawie tak samo często, jak na produkty kwaśne. Może to wynikać z niedoboru witamin lub błonnika w diecie, ale nie tylko. Ciężarna może podświadomie po nie sięgać, ponieważ są to produkty powszechnie uważane za bardzo zdrowe i wskazane jest spożywanie ich codziennie. Apetyt na owoce w ciąży może więc przynieść wiele dobrego dla przyszłej mamy i jej dziecka.

Ochota na słodkie w ciąży

Ochota na słodycze w ciąży, zwłaszcza na czekoladę może wynikać z niedoboru żelaza i magnezu. Znanych jest wiele przypadków ciężarnych kobiet, które po zmodyfikowaniu diety lub suplementacji wymienionych pierwiastków przestały odczuwać silną chęć na słodkie. Takie upodobanie, jak ochota na słodycze i lody w ciąży, spowodowane jest również zwiększonym zapotrzebowaniem na kalorie.



Częste jedzenie lodów w ciąży, które zawierają w sobie mleko, może być nieco problematyczne. Poza dużą ilością kalorii, które powodują niekontrolowany przyrost masy ciała, mogą one zawierać w sobie szczepy bakterii (Lysteria monocytogenes) groźnych dla zdrowia mamy i dziecka. W razie konieczności lepiej sięgać po sorbety owocowe lub zrobić lody samodzielnie.

Ochota na ostre jedzenie

Apetyt na ostre potrawy w ciąży wynika zwykle ze zmiany preferencji smakowych. Niektóre przyszłe mamy chętniej sięgają po potrawy o wyrazistym smaku, które zawierają w sobie ostre papryczki lub dodatek curry. Należy jednak spożywać je z umiarem, ponieważ mogą one powodować:

Jedzenie kredy w ciąży

Szczególnie nietypową zachcianką jest apetyt na kredę w ciąży. Tego rodzaju chęć najczęściej jest spowodowana niedoborem wapnia w organizmie. W przypadku pojawienia się ochoty na niejadalny produkt warto udać się do lekarza i wykonać badania laboratoryjne. Można także sięgnąć np. po kefir w celu zaspokojenia tej nietypowej zachcianki.

Czy warto ulegać zachciankom ciążowym?

Uleganie ciążowym zachciankom nie zawsze jest niekorzystnym zjawiskiem dla organizmu. Nie ma powodu, aby nie pozwolić sobie na jedzenie kiszonek, warzyw lub owoców. Należy zachować umiar przy sięganiu po słodycze, ponieważ są to produkty, które w dużych ilościach mogą powodować niekontrolowany przyrost masy ciała, próchnicę oraz sprzyjać nieprawidłowemu stężeniu poziomu glukozy we krwi.

W II trymestrze ciąży wzrasta zapotrzebowanie na energię. Jednak jest to jedynie 300 kcal dziennie więcej, niż przed ciążą. W przypadku wystąpienia zachcianek ciążowych warto przyjrzeć się swojemu jadłospisowi i nieco go zmodyfikować. Można także skorzystać z pomocy dietetyka.

Zachcianki w ciąży w pytaniach i odpowiedziach

Co oznaczają zachcianki w ciąży?

Zachcianki w ciąży są najczęściej spowodowane działaniem hormonów ciążowych. Jednak mogą oznaczać także zwiększone zapotrzebowanie na witaminy i składniki odżywcze.

Dlaczego nie mam zachcianek w ciąży?

Występowanie zachcianek w ciąży nie jest regułą, a ich brak nie powinien stanowić powodu do niepokoju. Zwykle nie występują u kobiet, które mają odpowiednio zbilansowaną dietę.

Od kiedy ma się zachcianki w ciąży?

Zachcianki w ciąży mogą pojawić się w każdym momencie. Większość kobiet zaczyna odczuwać je w II trymestrze.

Skąd się biorą zachcianki w ciąży?

Przyczyną zachcianek ciążowych jest zmiana gospodarki hormonalnej. Wiąże się z nią również zmiana odczuwania smaków i preferencji żywieniowych. Zachcianki mogą brać się także z niedoborów witamin.

Jakie są najczęściej spotykane zachcianki w ciąży?

Najczęściej spotykaną zachcianką ciążową jest apetyt na kwaśne, zwłaszcza kiszone ogórki. Często pojawia się także ochota na słodycze.


Źródła:



Oz M.C., Roizen M.F., Twoja ciąża. Poradnik kochającej mamy., HELION, 2012

Wendołowicz A., i wsp., Żywienie kobiet w okresie ciąży., Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2014, Tom 20, Nr 3, 341–345 (http://agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-b5aac0b4-2398-4c42-9877-9295acd37cf2/c/341_fulltext518.pdf)