Większość świeżo upieczonych rodziców, wraz z pojawieniem się potomka na świecie nabywa pewną przypadłość, z którą bardzo trudno sobie poradzić i się jej pozbyć. Permanentne zamartwianie się — bo o nim mowa – potrafi spędzić sen z powiek niejednego rodzica, ale niestety jest to nieodłączny element rodzicielstwa. Martwimy się przede wszystkim o zdrowie naszych dzieci, o to, czy są szczęśliwe, czy są odpowiednio zadbane, a także o prawidłowy rozwój dziecka. Aby choć odrobinę rozwiać wątpliwości czytających nas rodziców, przygotowaliśmy małe kompendium wiedzy właśnie o rozwoju małego dziecka.



Rozwój dziecka — najważniejsze co musisz o nim wiedzieć.

Przede wszystkim, zanim zaczniemy diagnozować swoje dziecko, szukać niedociągnięć rozwojowych i układać w głowie różne straszne scenariusze, musimy zrozumieć i zapamiętać jedną podstawowa rzecz: dzieci są różne. Nie możemy sztywno trzymać się ram, jakie ktoś gdzieś umieścił w książce czy ulotce. Nie możemy wciąż oceniać dziecka i porównywać z rówieśnikami, doszukując się dysfunkcji. To bardzo ważne, aby podchodzić do swojego dziecka bardzo indywidualnie. Może się to okazać oczywiste, jednak nie zawsze takie jest. Coraz więcej rodziców daje się wciągnąć w niezdrową „rywalizację” pod tytułem „a mój Jasiu to w tym wieku już siedział” czy „a moja Krysia to już dawno sama robi siusiu” itp… Takie porównywanie niczemu i nikomu nie służy, a już na pewno nie dobru naszego dziecka.

Etapy rozwoju dziecka

Po co zatem cokolwiek czytać o rozwoju, skoro każde dziecko jest inne? Otóż po to, żeby wiedzieć, kiedy należy zacząć się naprawdę niepokoić, na co zwrócić szczególną uwagę i kiedy warto przedyskutować swoje wątpliwości z pediatrą. To lekarz powinien być osobą pierwszego kontaktu w razie jakichkolwiek wątpliwości związanych z rozwojem naszego dziecka. Nie koleżanka, nie sąsiadka, nieznajoma z forum internetowego. Lekarz, pediatra, specjalista w danej dziedzinie – tylko on jest w stanie na podstawie rozmowy i badania dziecka postawić wiarygodną diagnozę.

Kamienie milowe w rozwoju dziecka

Pierwszy rok życia niesie ze sobą mnóstwo emocji i wrażeń. Dziecko zmienia się praktycznie z dnia na dzień, nabywa nowe umiejętności, sprawności, a dumni rodzicie nie mogą wyjść z podziwu nad swoim małym odkrywcą. Pierwszy rok to czas tak zwanych kamieni milowych — ważnych umiejętności, które nabywa dziecko w ciągu pierwszych dwunastu miesięcy życia. Są to:

  • reagowanie na otoczenie;
  • głużenie;
  • podnoszenie głowy i klatki piersiowej;
  • chwytanie;
  • obracanie;
  • gaworzenie;
  • raczkowanie;
  • siadanie;
  • stawanie;
  • reagowanie na swoje imię;
  • chodzenie.

Etapy rozwoju dziecka w 1 roku życia

Każde dziecko rozwija się w swoim tempie, dlatego niektóre opanowują niektóre umiejętności szybciej inne trochę wolniej. Ważne, aby dać dziecku czas, obserwować, nie naciskać i nie „poganiać”. Maluch sam musi być gotowy fizycznie i psychicznie na nową umiejętność i z pewnością w swoim czasie chętnie nam ją zaprezentuje. Aby jednak wiedzieć, kiedy i jakich „atrakcji” możemy się spodziewać w 1 roku życia dziecka, przygotowaliśmy krótki opis poszczególnych miesięcy życia niemowlaka, z uwzględnieniem najważniejszych cech i umiejętności.

1 miesiąc życia dziecka

W okresie noworodkowym dziecko ma jeszcze cienką, różową skórę, która jest bardzo wrażliwa na bodźce. W tym czasie to dotyk jest najważniejszym komunikatorem dziecka ze świtem zewnętrznym. Głowa noworodka w pierwszym miesiącu życia jest nieproporcjonalnie duża w stosunku do reszty ciała, może być jeszcze nieco zdeformowana, zwłaszcza po porodzie siłami natury, nie jest to jednak powodem do obaw. Kości czaszki noworodka są jeszcze bardzo plastyczne, dopiero z czasem nabierają odpowiedniego kształtu i twardości. W pierwszym miesiącu maluch przybiera około pół kilograma.

2 miesiąc życia dziecka

W drugim miesiącu życia dziecko nabiera tkanki tłuszczowej, zmieniają się też nieco proporcje ciała, a kształt główki przybiera prawidłowy kształt. W tym wieku dziecko potrafi przez chwilę samodzielnie podnieść i utrzymać przez kilka sekund główkę leżąc na brzuchu. Warto jak najczęściej kłaść malucha w tej pozycji. Dobrze wpływa na wzmacnianie mięśni grzbietu, a także na łatwiejsze usuwanie powietrza z układu pokarmowego — jednym słowem na brzuchu łatwiej puszczać bąki. Wzrok dziecka w 2 miesiącu staje się coraz lepszy, zaczyna rozpoznawać twarz mamy, w tym okresie możemy spodziewać się pierwszych uśmiechów.

3 miesiąc życia dziecka

W trzecim miesiącu życia dziecko robi się coraz bardziej zainteresowane otaczającym je światem. Reaguje na dźwięki i bodźce wzrokowe, obracając główkę w ich kierunku, zapoznaje się też ze swoim ciałem, odkrywa istnienie swoich rączek i nóżek, które chętnie wsadza do buzi, poznając nowe smaki. W drugim miesiącu maleństwo zaczyna głużyć, czyli wydawać pojedyncze głoski, często w odpowiedzi na wypowiadane do niego słowa — zaczynają się pierwsze dyskusje.



4 miesiąc życia dziecka

Niemowlę w tym wieku jest coraz bardziej ruchliwe, chętnie leży na brzuszku obserwując otaczający go świat i zabawki, zaczyna samodzielnie przekręcać się z pleców na brzuszek i z powrotem. W tym okresie maluch zaczyna też chwytać do rączki zabawki, a także śmiać się w głos. Rozwój społeczny i motoryczny dziecka w tym czasie często zadziwia młodych rodziców. Stabilizują się również drzemki dziecka. 4-miesięczny maluch zwykle śpi w ciągu dnia 2-3 razy — długość drzemek jest jednak bardzo indywidualna.

5 miesiąc życia dziecka

W piątym miesiącu życia dziecko zwykle podwaja masę urodzeniową, to już całkiem duży i silny niemowlak, sprawnie obraca się z pleców na brzuszek i z powrotem. Wszystko, co znajdzie pod ręką, wkłada do buzi, dlatego trzeba bardzo zwracać uwagę, aby w zasięgu rączek malucha nie znajdowały się jakieś małe przedmioty, które mógłby połknąć. W tym okresie dziecko zaczyna wypowiadać pierwsze sylaby — możemy usłyszeć „da” „ra””gu” czy „ghe”.

6 miesiąc życia dziecka

Pół roku to bardzo ważny moment w życiu niemowlaka. To wtedy najczęściej zaczynamy rozszerzanie diety dziecka i poznaje ono nowe smaki. Czasami półroczne dzieci mają już pierwsze ząbki. W tym okresie maleństwo dużo i chętnie gaworzy, uwielbia bawić się swoimi rękami i stopami, a także coraz chętniej sięga po zabawki.

7 miesiąc życia dziecka



Kamieniem milowym w rozwoju dziecka w 7 miesiącu życia są pierwsze próby siadania. Bardzo ważne, aby im w tym nie pomagać. Dziecko musi być wystarczająco silne, aby samodzielnie usiąść. Jeżeli nie będzie gotowe, a my będziemy obkładać go poduszkami, żeby mogło siedzieć, narazimy jego kręgosłup na zbytnie obciążenie — skoro samo jeszcze nie usiadło, oznacza to, że jego mięśnie grzbietowe nie są jeszcze wystarczająco silne. Siedmiomiesięczne dziecko potrafi trzymać przedmiot w dwóch rączkach i się nim bawić, sięga po zabawki, przemieszcza się na swój sposób do tych, które są od niego oddalone.

8 miesiąc życia dziecka

Dziecko w ósmym miesiącu doskonali sztukę siadania, a także przemieszczania się. Pojawiają się kolejne kamienie milowe w rozwoju dziecka: niektóre maluchy zaczynają podnosić pupę do raczkowania, inne jeszcze pełzają. Niektóre dzieci w tym wieku opanowują sztukę klaskania w dłonie oraz machania rączką na do widzenia.

9 miesiąc życia dziecka

W tym okresie niektóre dzieci już sprawnie raczkują, a także samodzielnie siedzą. Postępuje rozwój emocjonalny dziecka – chętnie podejmuje ono interakcję, zaczynają naśladować gesty i powtarzać, doskonali też motorykę małą, bawiąc się coraz drobniejszymi przedmiotami, uczy się chwytać je palcami, a nie całą rączką jak to było dotychczas.

10 miesiąc życia dziecka

Dziesięciomiesięczne dziecko jest już bardzo sprawne, z reguły stabilnie samodzielnie siedzi oraz szybko raczkuje, niektóre maluchy podejmują już próby wstawania przy meblach. Tutaj również nie należy dziecka „poganiać” i prowokować do wstawania lub prowadzać za rączki. To nienaturalna pozycja. Zbyt wczesne wstawanie również niekorzystnie wpłynie na kręgosłup dziecka. W zdobywaniu każdej nowej umiejętności musimy dać dziecku czas i swobodę, być obok, wspierać, ale nie wyręczać, nie ułatwiać.

11 miesiąc życia dziecka

Przed pierwszymi urodzinami wiele dzieci już samodzielnie wstaje i stoi przy melbach, niektóre maluchy nawet się przemieszczają. Dziecko potrafi turlać piłkę, budować wierzę z kilku klocków, a także samodzielnie zjeść kawałek jabłka czy banana. Patrząc wstecz rodzice zauważają ogromny rozwój motoryczny, emocjonalny i społeczny dziecka w ciągu zaledwie kilkunastu miesięcy.

12 miesiąc życia dziecka

Pierwsze urodziny dziecka to bardzo ważna chwila. Z niepozornego niemowlaka wyrósł sprawny, energiczny i ciekawski maluch. Dziecko ma już kilka zębów. Możliwe, że trenuje już naukę samodzielnego chodzenia, a także wypowiada pierwsze słowa. Bardzo dużo rozumie i potrafi wykonać niektóre polecenia.

Mały krok, wielka sprawa

Jak widać, w pierwszym roku nasz maluszek przechodzi diametralną przemianę. Tysiące nowych umiejętności, przejście z pozycji leżącej do stojącej, a do tego rozwój mowy dziecka. Jako rodzice zapewne jesteśmy świadomi, że to dopiero początek pięknej drogi, w której mamy zaszczyt uczestniczyć i pomagać. Przed naszym maleństwem jeszcze dużo wyzwań, różne fazy rozwoju dziecka, które wyposażą go w odpowiednie umiejętności, niezbędne do funkcjonowania w dorosłym życiu. Jako rodzice musimy dbać o to, aby w tych trudnych momentach być dla dziecka wsparciem, przykładem i bezpieczną przystanią, do której zawsze może powrócić.

[Zdjęcie główne: depositphotos.com]