Kombucha: co to jest, jak działa i na co pomaga?

Kombucha to napój przygotowywany ze specjalnej kultury drożdży oraz kolonii bakterii. Właściwości lecznicze tego napoju nie są do końca zbadane, jednak ludzie korzystają z nich już od dwóch tysięcy lat. Kombucha ma wielu zwolenników, którzy uważają, że jest ona uniwersalnym lekiem na większość chorób. Jak przygotować napój z kombuchy, jak go pić i czy może on wywołać jakieś skutki uboczne?

Kombucha: co to jest, jak działa i na co pomaga?
Pixabay

Kombucha: co to jest?

Kombucha, zwana też grzybem herbacianym albo grzybem japońskim, to kolonia bakterii oraz kultury drożdży z grupy symbiotycznych kultur drożdży i bakterii. Kombucha ma postać masy o galaretowatej konsystencji i białej albo jasnopomarańczowej barwie, jednak nie spożywa się jej w takiej formie. Z kombuchy, którą dodaje się do herbaty i przeprowadza proces fermentacji, przyrządza się napój o zdrowotnych właściwościach i oryginalnym, lekko słodkim, kwaskowym i orzeźwiającym smaku. Wydawać by się mogło, że napój ten jest nieco egzotyczny i rzeczywiście – przywędrował do nas aż z Dalekiego Wschodu, gdzie był stosowany w medycynie ludowej. Prawda jest taka,że napój z kombuchy był znany w Polsce już wiele lat temu, jednak został wyparty przez napoje typu Coca-Cola i dopiero teraz ponownie powoli wraca na sklepowe półki.

Kombucha: właściwości i działanie

Napój z kombuchy zawiera między innymi sporo witamin z grupy B, witaminę C, kwasy organiczne (octowy, glukuronowy i mlekowy), a także minerały, w tym cynk, wapń, żelazo, magnez oraz miedź. Poza tym, w składzie tego napoju możemy znaleźć cukier, alkohol powstający w procesie fermentacji oraz kofeinę. Napój zawiera również probiotyki, dzięki czemu przywraca mikroflorę jelitową oraz hamuje rozwój groźnych bakterii.

Zwolennicy picia napoju z kombuchy uważają, że jest ona bardzo uniwersalnym środkiem, który pozytywnie wpływa na działanie całego organizmu. Napój z kombuchy poleca się między innymi osobom, które cierpią na:

  • bezsenność,
  • brak apetytu,
  • kłopoty z pamięcią lub koncentracją,
  • podwyższony cholesterol,
  • podwyższone ciśnienie,
  • zespół napięcia przedmiesiączkowego,
  • problemy związane z układem trawiennym (zaparcia, wzdęcia, wrzody),
  • ciągłe zmęczenie i znużenie,
  • reumatyzm

Napój pity w godzinach porannych ma działać pobudzająco i dodawać energii. Oprócz tego, napój z kombuchy ma wpływać na wzmocnienie odporności, oczyszczenie całego organizmu z toksyn, poprawę funkcjonowania pęcherza moczowego, nerek oraz wątroby. Zwolennicy tego napoju są zdania, że kombucha może być stosowana w walce z cukrzycą, a nawet tak poważnymi chorobami jak choroby nowotworowe oraz AIDS. Napój z kombuchy jest polecany także osobom, które zmagają się z dodatkowymi kilogramami. Jest to spowodowane tym, że napój ma pobudzać metabolizm oraz detoksykację organizmu, zmniejszać ochotę na słodycze, zmniejszać apetyt i wspomagać spalanie zbędnej tkanki tłuszczowej. Napój ma również działać pozytywnie na włosy, oczy oraz skórę. Co więcej, niektórzy zalecają stosowanie okładów z napoju z kombuchy na rany. W tym przypadku napój ma zapobiegać tworzeniu się blizn i przyspieszać gojenie.

Kombucha: skutki uboczne picia napoju

Wprawdzie napój z kombuchy jest znany nie od dziś i wiele osób uważa, że jest to lek na wszelkie schorzenia i problemy zdrowotne, jednak jak do tej pory właściwości kombuchy nie zostały jeszcze do końca zbadane. Napój pity w nadmiarze może powodować między innymi nudności, wymioty, a także bóle głowy. Wśród osób, które wzięły udział w badaniach dotyczących zdrowotnego działania napoju z kombuchy, u niektórych badanych pojawiła się reakcja alergiczna oraz uszkodzenie wątroby, których objawem była żółtaczka. W związku z tym, nie zaleca się jednorazowego przyjmowania dużych dawek napoju z kombuchy ani picia sfermentowanej herbaty przez dłuższy czas.

Kombucha: przeciwwskazania

W przypadku niektórych osób pity z umiarem napój z kombuchy pozytywnie wpływa na ich samopoczucie i zdrowie, istnieją jednak grupy osób, które wcale nie powinny spożywać fermentowanej herbaty. Kto nie powinien pić napoju z kombuchy?

Dzieci

Nie zaleca się podawania napoju z kombuchy dzieciom z dwóch najważniejszych względów: fermentowany napój zawiera alkohol (wprawdzie jest go niedużo, ale każda ilość może zaszkodzić dziecku), a poza tym układ odpornościowy dziecka nie jest jeszcze w pełni wykształcony i gotowy na zmierzenie z właściwościami kombuchy.

Kobiety w ciąży

Przyszłe mamy nie powinny spożywać napoju z kombuchy ze względu na zawartość alkoholu. Z tego samego względu, napoju nie mogą pić kobiety karmiące piersią, osoby, które przyjmują jakiekolwiek leki, a także alkoholicy.

Sprawdź: Czego nie powinnaś jeść w ciąży?

Osoby cierpiące na cukrzycę

Wprawdzie część osób uważa, że napój z kombuchy może być nawet stosowany w leczeniu cukrzycy, jednak mimo fermentacji napój zawiera cukier. Oprócz tego alkohol, o którym wspomnieliśmy już wcześniej, może zaburzać działanie leków przeciwcukrzycowych albo insuliny.

Osoby z obniżoną odpornością

To kolejna dość kontrowersyjna kwestia – z jednej strony napój z kombuchy dobrze wpływa na odporność, jednak są pewne wyjątki. Przede wszystkim trzeba pamiętać, że napój z kombuchy wzmacnia odporność osób, które są zdrowe, natomiast działanie na osoby z zaburzeniami odporności nie jest zbadane. Przede wszystkim osoby chorujące na różne rodzaje zaburzeń odporności nie powinny pić napoju z kombuchy, który był przygotowywany w niekontrolowanym środowisku, na przykład w warunkach domowych, gdzie bardzo trudno o zachowanie sterylności. Na skutek zanieczyszczenia napoju, w procesie produkcji może dojść do wytworzenia toksyn szczególnie niebezpiecznych dla osób, których układ odpornościowy jest osłabiony, na przykład z powodu nowotworu, AIDS, HIV, chorób autoimmunologicznych czy chemioterapii.

Wśród osób, które wzięły udział w badaniach dotyczących zdrowotnego działania napoju z kombuchy, u niektórych badanych pojawiła się reakcja alergiczna oraz uszkodzenie wątroby, których objawem była żółtaczka.

Napój z kombuchy: dawkowanie

Podobnie jak w przypadku innych naturalnych środków leczniczych, w piciu napoju z kombuchy należy zachować umiar. Na początku zaleca się picie małych porcji – około 50ml dziennie. Oprócz tego, należy przyjmować duże ilości innych płynów, najlepiej wody. Przez pierwsze kilka dni spożywania napoju z kombuchy mogą się pojawić takie dolegliwości jak wzdęcia, biegunka czy bóle głowy. Jeśli objawy nie ustępują przez dłuższy czas i najprawdopodobniej są związane z piciem napoju z kombuchy, należy przerwać kurację.

Napój z kombuchy: przepis

Napój z kombuchy nie jest jeszcze powszechnie dostępny w polskich sklepach, jednak można go przygotować w domowych warunkach. Zrobienie napoju z kombuchy nie jest trudne, ale należy pamiętać, że podczas jego przygotowania należy zachować czystość, a wręcz sterylność. Wszystkie naczynia, sztućce oraz inne akcesoria używane podczas przygotowywania napoju muszą zostać wcześniej dokładnie umyte i wyparzone. W przeciwnym razie, w trakcie procesu w napoju może pojawić się pleśń.

Do przygotowania napoju z kombuchy potrzebne są:

  • zdrowa kultura kombuchy
  • zaczyn z poprzedniej fermentacji (10% ilości docelowego płynu)
  • herbata zielona, czarna albo mieszanka herbaty i ziół (dwie łyżeczki na litr docelowego płynu)
  • cukier (około 70 – 100g na litr docelowego płynu, może być kokosowy albo trzcinowy)
  • woda (w ilości zależnej od tego, ile napoju chcemy przygotować, koniecznie porządnie przefiltrowana albo mineralna niegazowana)

Pierwszym krokiem jest zagotowanie wody w naczyniu oraz zaparzenie w nim herbaty. Następnie do naparu należy dodać cukier, wymieszać płyn aż do rozpuszczenia cukru oraz ostudzić go do temperatury około 20-25⁰. Po ostudzeniu do płynu należy dodać zaczyn, czyli napój z kombuchy z poprzedniej fermentacji oraz kulturę grzyba kombuchy. Naczynie, w którym przeprowadzana będzie fermentacja należy przykryć czystym, przepuszczającym powietrze materiałem (na przykład gazą albo bawełnianą lub lnianą ściereczką) i zabezpieczyć tkaninę gumką albo ciasno związaną tasiemką. Na czas fermentacji naczynie powinno znajdować się w ciemnym, ciepłym i w miarę przewiewnym pomieszczeniu (temperatura pomieszczenia powinna wynosić 20-30⁰).

Napój z kombuchy jest gotowy po mniej więcej 7 – 10 dniach, a fermentację zatrzymuje się po prostu poprzez wyjęcie kultury grzyba z naczynia. Ważne jest, żeby wyciągnąć zarówno starą kulturę, która prawdopodobnie osiądzie na dnie naczynia, jak i nową kulturę wytworzoną na powierzchni napoju. Wyjętą kulturę można opłukać, ponownie umieścić w herbacianym płynie i poddać fermentacji.

Fermentację należy przerwać wtedy, gdy napój będzie miał odpowiedni smak – delikatnie słodki i kwaśny, zbliżony do smaku cydru. Jeśli przetrzymamy kulturę w napoju przez zbyt długi czas, zamiast napoju z kombuchy otrzymamy ocet z kombuchy, którego można użyć podczas kolejnej fermentacji zamiast zaczynu. Napój przed spożyciem należy przelać przez sitko, rozlać do butelek (ważne jest żeby napełniać butelki po brzegi) oraz umieścić w lodówce na co najmniej 5 dni. Butelki muszą być szczelnie zamknięte, jednak nie za pomocą metalowych nakrętek, ponieważ metal może wejść w reakcję z napojem. Po kilku dniach w lodówce napój jest gotowy do picia. Zdecydowanie najlepiej smakuje schłodzony.

Jeżeli przygotowujemy napój z kombuchy po raz pierwszy i nie dysponujemy zaczynem z poprzedniej fermentacji, zamiast niego do mieszanki można dodać ocet winny albo jabłkowy.

Dodaj komentarz

Rozszerzanie diety niemowlaka
Co zrobić na śniadanie dla rocznego dziecka?
Kto z nas nie słyszał, że śniadanie to najważniejszy posiłek w ciągu dnia? Pewnie nikt, ponieważ to zdanie jest nam powtarzane już od najmłodszych lat. Śniadanie to rzeczywiście bardzo ważny
Czytaj dalej
Przedszkole
Dziecko nie chce chodzić do przedszkola. Co robić?
Kiedy dziecko nie chce chodzić do przedszkola, rodzice zachodzą w głowę, jak je do tego zachęcić. Codzienny bój w przedszkolnej szatni jest straszny zarówno dla dzieci, jak i dla rodziców.
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Zdrowie rodziców
Płonica u dzieci i u dorosłych [sposoby zakażenia, objawy, leczenie i powikłania]
Płonica, inaczej określana również mianem szkarlatyny, to jedna z bardziej niebezpiecznych chorób wieku dziecięcego. Wywoływana jest przez tę samą bakterię, która odpowiada za powszechnie występujące anginy, czyli paciorkowca. Jej objawy
Czytaj dalej
Zdrowie dziecka Zdrowie rodziców
Trichotillomania u dzieci: obsesyjne wyrywanie włosów to powód do wizyty u specjalisty!
Pierwsze objawy trichotillomanii pojawiają się w późnym dzieciństwie lub na początku okresu dojrzewania. Ponad 80% odnotowanych chorych to kobiety. Jak rozpoznać trichotillomanię i na czym polega leczenie? Trichtillomania — przyczyny i
Czytaj dalej
Zdrowie rodziców
Laparoskopia ginekologiczna [wskazania, przeciwwskazania i przygotowanie do zabiegu]
Laparoskopia ginekologiczna to mało inwazyjna technika operacyjna, która pozwala na pełną diagnostykę, a także i leczenie zmian wewnętrznych narządów płciowych kobiety. Przeprowadzana jest w znieczuleniu ogólnym i jest obecnie jedną
Czytaj dalej
Zdrowie rodziców Cesarskie cięcie
Zrosty po cesarce [przyczyny, leczenie i skutki]
Zrosty po cesarskim cięciu powstają na skutek nieprawidłowego zrośnięcia się rany. Mogą być przyczyną występowania nieprzyjemnych dolegliwości, takich jak: ból brzucha, dyskomfort w trakcie stosunku, zaparcia, a niekiedy także problemy
Czytaj dalej